“มีที่ไหนบ้าง... ที่พอจะเป็นตัวอย่างการแก้ไขปัญหาช้างป่าที่ได้ผล?” 🐘🌿 จากท้ายรถกระบะ และฉลองพระองค์เสื้อช้างป่า สู่ปฐมบทโครงการ “พัชรสุธาคชานุรักษ์”
ย้อนกลับไปเมื่อวันที่ 23 สิงหาคม 2560 ในขณะที่ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภาฯ (เมื่อครั้งยังดำรงพระอิสริยยศ พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภา) ทรงดำรงตำแหน่งอัยการจังหวัดคุ้มครองสิทธิฯ จังหวัดระยอง พระองค์ได้เสด็จไปร่วมโครงกา รบำบัดทุกข์ บำรุงสุข ณ อ.เขาชะเมา
ในวันนั้น มีชาวบ้านกลุ่มหนึ่งเข้ามาขอพระราชทานคำปรึกษาและขอความช่วยเหลือ ด้วยความทุกข์ใจจากปัญหา "ช้างป่า" ออกหากินนอกพื้นที่และทำลายพืชผลทางการเกษตร
ใครจะคิดว่า... เสียงร้องทุกข์ของประชาชนในวันนั้น จะกลายเป็นจุดเริ่มต้นของโครงการที่พลิกฟื้นความสมดุลระหว่าง "คน" กับ "ช้าง" ในเวลาต่อมา
💡 คำถามที่นำไปสู่ทางออก หลังจากวันนั้น พระองค์ทรงเรียกประชุมเพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหาอย่างจริงจังหลายต่อหลายครั้ง จนกระทั่งในเดือนพฤศจิกายน 2560 ขณะทรงเป็นประธานการประชุมเพื่อหาทางออกให้คนและช้างอยู่ร่วมกันอย่างสมดุล พระองค์ได้มีรับสั่งถามประโยคสำคัญว่า... "มีที่ไหนบ้าง ที่พอจะเป็นตัวอย่างการแก้ไขปัญหาช้างป่าที่ได้ผล?"
ผู้อำนวยการสำนักอุทยานแห่งชาติในขณะนั้น ได้กราบทูลนำเสนอ "อุทยานแห่งชาติกุยบุรี" พระองค์จึงไม่รอช้า ทรงกำหนดวันเสด็จลงพื้นที่จริงในทันที
🛻 ประทับไม้กระดานท้ายกระบะ เพื่อทอดพระเนตรความจริง ภาพจำที่สร้างความปลาบปลื้มใจที่สุดให้กับเจ้าหน้าที่ในวันที่ 29 มกราคม 2561 คือภาพที่พระองค์เสด็จเข้าไปยังพื้นที่ชมช้างป่า แทนที่จะประทับนั่งภายในรถยนต์ตามที่เจ้าหน้าที่จัดเตรียมไว้ถวาย... พระองค์กลับทรงเลือกประทับบน "ไม้กระดานหลังท้ายรถกระบะ" เพื่อให้ทอดพระเนตรเห็นพื้นที่จริงและปัญหาจริงได้อย่างชัดเจนที่สุด ยิ่งไปกว่านั้น วันนั้นพระองค์ยังทรงสวมฉลองพระองค์เป็น "เสื้อช้างป่ากุยบุรี" ซึ่งสะท้อนถึงความเรียบง่ายและเป็นกันเองอย่าง ที่สุด
🌱 ในวันถัดมา พระองค์ยังได้เสด็จไปยังอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน ทอดพระเนตรการจัดการแหล่งอาหารช้างป่าตามแนวพระราชดำริของในหลวงรัชกาลที่ 9 ทรงลงมือทำโป่งเทียมด้วยพระองค์เอง พร้อมรับสั่งอย่างอารมณ์ดีกับข้าราชบริพารว่า "ครั้งต่อไป เราจะวิ่งขึ้นพะเนินทุ่ง"
จากต้นแบบที่กุยบุรีและแก่งกระจาน พระองค์ทรงนำความรู้และการทดลองต่างๆ กลับมาทรงงานหนักเพื่อแก้ปัญหาช้างป่าในภาคตะวันออกอย่างต่อเนื่อง จนตกผลึกเกิดเป็น "โครงการพัชรสุธาคชานุรักษ์" ในปี พ.ศ. 2562
เรื่องราวทั้งหมดนี้ จึงเป็นข้อพิสูจน์ที่ชัดเจนว่า โครงการพัชรสุธาคชานุรักษ์ คือภาพสะท้อนอันงดงามของการ "สืบสาน รักษา และต่อยอด" พระราชดำริของในหลวงรัชกาลที่ 9 และตอบสนองพระปฐมบรมราช โองการของในหลวงรัชกาลที่ 10 อย่างแท้จริง จากรอยยิ้มของชาวบ้านในวันนั้น สู่ความสมดุลของผืนป่าในวันนี้...
น้อมสำนึกในพระกรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ 🧡🐘
📌 ที่มาเรื่องเล่าสุดประทับใจ: นายธรรมนูญ เต็มชัย (Thammanoon Temchai) นักวิชาการป่าไม้ชำนาญการพิเศษ ศูนย์วิจัยและพัฒนานวัตกรรมอุทยานแห่งชาติ จ.เพชรบุรี สำนักอุทยานแห่งชาติ
#อุทยานแห่งชาติกุยบุรี #กรมอุทยานแห่งชาติ #ช้างป่า #พัชรสุธาคชานุรักษ์ #เพชรบุรี
จากประสบการณ์ส่วนตัวในการติดตามและศึกษาธรรมชาติของช้างป่า การแก้ไขปัญหาช้างป่านั้นไม่ใช่เรื่องง่าย เนื่องจากช้างมีขนาดใหญ่และต้องการพื้นที่กว้างขวางในการหาอาหาร ช้างป่าที่ออกนอกพื้นที่เจอผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของที่อยู่อาศัย รวมถึงความขัดแย้งกับชาวบ้านผู้ทำเกษตรกรรมทำให้เกิดความเสียหายและความเดือดร้อนแก่ชุมชน โครงการพัชรสุธาคชานุรักษ์ที่ถือกำเนิดขึ้นจากพระราชดำริของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา ถือเป็นแนวทางหนึ่งที่น่าชื่นชมและควรเป็นต้นแบบสำหรับการจัดการช้างป่าในภูมิภาคอื่น ผ่านการศึกษาจากพื้นที่ตัวอย่างเช่นอุทยานแห่งชาติกุยบุรี ที่เน้นการบริหารจัดการพื้นที่และแหล่งอาหารช้างป่าอย่างเหมาะสม การที่พระองค์เสด็จฯ ลงพื้นที่จริง พร้อมโปร่งใสและเสมอต้นเสมอปลายแสดงถึงความจริงใจในการแก้ไขปัญหานี้ ในฐานะผู้ที่เคยมีโอกาสเยี่ยมชมและสัมผัสธรรมชาติในพื้นที่กุยบุรีและแก่งกระจาน พบว่า การสร้างแหล่งอาหารช้างและการจัดการโป่งเทียมนั้นเป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยลดความขัดแย้งกับเกษตรกร เพราะช้างป่าจะสามารถหาอาหารตามธรรมชาติและมีพื้นที่พักอาศัยที่เหมาะสมโดยไม่ต้องอพยพเข้าหาแหล่งชุมชน สุดท้าย ความสำเร็จของโครงการนี้ยังสะท้อนถึงการสืบสานและต่อยอดพระราชดำริของในหลวงรัชกาลที่ 9 และตอบโจทย์พระปฐมบรมราชโองการของในหลวงรัชกาลที่ 10 อย่างแท้จริง ที่สำคัญคือการสร้างความสมดุลระหว่างการอนุรักษ์สัตว์ป่าและการส่งเสริมคุณภาพชีวิตของชุมชนในพื้นที่ ซึ่งหากมีการนำแนวทางนี้ไปใช้ในภูมิภาคอื่นๆ ของประเทศอย่างจริงจัง ก็เชื่อว่าจะช่วยผสานความร่วมมือระหว่างคนและช้างป่ารวมถึงความยั่งยืนของธรรมชาติต่อไปในอนาคต