🎉 ข่าวดี! ยืนยันการพบ "ข้าวตอกภูแลนคา" พืชถิ่นเดียวสุดหายากของโลก ที่อุทยานแห่งชาติภูแลนคา จ.ชัยภูมิ 🌿✨
มีเรื่องให้วงการพฤกษศาสตร์และสายอนุรักษ์ได้ยิ้มกว้างกันอีกครั้ง เมื่อวันที่ 5 สิงหาคมที่ผ่านมา ทีมเจ้าหน้าที่ส่วนอุทยานแห่งชาติ สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 7 (นครราชสีมา) ร่วมกับอุทยานแห่งชาติภูแลนคา ได้ลงพื้นที่สำรวจความหลากหลายทางชีวภาพ และพบกับ "ข้าวตอกภูแลนคา" พืชชนิดใหม่ของโลกที่หาดูได้ยากมาก ขึ้นเป็นกลุ่มเล็กๆ อยู่ในพื้นที่ธรรมชาติอีกครั้ง 💚
📜 ย้อนรอยความหายากที่ไม่ได้เจอกันง่ายๆ
ตุลาคม 2562 : ถูกค้นพบและตีพิมพ์เป็น "พืชชนิดใหม่ของโลก" อย่างเป็นทางการ
สิงหาคม 2564 : มีรายงานการพบเจอโดยทีมนักวิชาการ สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 7 (นครราชสีมา) เพียงครั้งเดียว
สิงหาคม 2569 : ทีมสำรวจลงพื้นที่ในช่วงเวลาที่คาดว่าต้นจะงอกและออกดอก และในที่สุดก็พบเจออีกครั้งในบริเวณใกล้เคียงกับจุดเดิม
🔍 ทำไมถึงค้นหายาก?
ข้าวตอกภูแลนคา เป็นพืชล้มลุกที่มีวงจรชีวิต (ชีพลักษณ์) ไม่ค่อยชัดเจน มีประชากรน้อยและกระจายตัวอยู่ในพื้นที่จำกัดมากๆ การจะกะจังหวะไปเจอตอนที่กำลังเติบโตและออกดอกจึงเหมือนการงมเข็มในมหาสมุทรเลยทีเดียวครับ
🌸 ทำความรู้จัก "ข้าวตอกภูแลนคา" ให้มากขึ้น
ข้าวตอกภูแลนคา อยู่ในวงศ์กะเพรา (Lamiaceae) เป็นไม้ล้มลุก ใบเรียงตรงข้าม ดอกออกตามซอกใบ กลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นหลอดสีขาวอมม่วงสุดมินิมอล โคนหลอดด้านบนมีติ่ง และผิวหลอดมีขนปกคลุม
พบได้เฉพาะในป่าผสมผลัดใบ ริมหน้าผาภูเขาหินทราย ที่ระดับความสูง 850 - 1,000 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง พบได้ที่อุทยานแห่งชาติภูแลนคา จ.ชัยภูมิ ที่เดียวเท่านั้น ออกดอกช่วงเดือนมิถุนายน - สิงหาคม ของทุกปี
🛡️ ก้าวต่อไปสู่การอนุรักษ์ การค้นพบในครั้งนี้เป็นเครื่องยืนยันสำคัญว่า "ข้าวตอกภูแลนคา" ยังคงมีชีวิตรอดอยู่ในพื้นที่ธรรมชาติ ซึ่งภารกิจต่อไปของกรมอุทยานแห่งชาติฯ คือการเร่งศึกษาระบบนิเวศและปัจจัยคุกคามต่างๆ อย่างเร่งด่วน เพื่อวางแผนอนุรัก ษ์และฟื้นฟูประชากรพืชสุดหายากชนิดนี้ให้อยู่คู่ป่าเมืองไทยและโลกของเราต่อไปครับ 🌍🤝
📸 สำรวจและถ่ายภาพโดย : นายวิษณุรักษ์ ศรีบัณฑิต นักวิชาการป่าไม้ชำนาญการพิเศษ สบอ. 7 (นครราชสีมา)
📍 สถานที่: อุทยานแห่งชาติภูแลนคา จ.ชัยภูมิ
#ข้าวตอกภูแลนคา #พืชชนิดใหม่ของโลก #อุทยานแห่งชาติภูแลนคา #ชัยภูมิ #กรมอุทยานแห่งชาติ
การค้นพบข้าวตอกภูแลนคานับเป็นก้าวสำคัญของวงการพฤกษศาสตร์ในประเทศไทยและทั่วโลก เพราะพืชชนิดนี้ถือเป็นพืชถิ่นเดียว (endemic species) ที่มีวงจรชีวิตไม่ชัดเจนและประชากรน้อยมาก การศึกษาพฤติกรรมธรรมชาติ เช่น ช่วงเวลาการงอก การออกดอก และพื้นที่อยู่อาศัย จะช่วยให้การอนุรักษ์พืชชนิดนี้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น จากประสบการณ์ของผู้ที่เคยเข้าร่วมสำรวจในพื้นที่ พบว่าการที่จะเจอข้าวตอกภูแลนคาสดชื่นกำลังเติบโตนั้นขึ้นอยู่กับสภาพอากาศ ตลอดจนระดับความสูงของพื้นที่ ไม่เพียงแต่ต้องเดินป่าเข้าไปในเขตอุทยานแห่งชาติภูแลนคาที่มีเทือกเขาหินทรายสูงตั้งแต่ 850 ถึง 1,000 เมตรเท่านั้น แต่ยังต้องมีจังหวะเวลาที่เหมาะสมในช่วงฤดูฝนและต้นฤดูหนาว เพราะข้าวตอกภูแลนคาจะออกดอกครอบคลุมช่วงเดือนมิถุนายนจนถึงสิงหาคม ข้อดีที่พบในครั้งนี้คือทำให้เจ้าหน้าที่กรมอุทยานแห่งชาติฯ ได้มีข้อมูลเบื้องต้นในการวางแผนอนุรักษ์อย่างเป็นระบบ เช่น การกำหนดพื้นที่อนุรักษ์ที่เข้มงวดขึ้น การติดตามประชากรพืช การศึกษาเชิงลึกเกี่ยวกับสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม รวมทั้งปัจจัยคุกคามที่น่ากังวล เช่น การบุกรุกที่อยู่อาศัยและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ หากต้องการสัมผัสความพิเศษนี้ แนะนำให้ติดต่อเจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติภูแลนคาเพื่อขอคำแนะนำด้านเส้นทางและช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุด เนื่องจากการเยี่ยมชมต้องคำนึงถึงการไม่รบกวนระบบนิเวศในบริเวณนั้น และควรปฏิบัติตามกฎกติกาของอุทยานอย่างเคร่งครัด นอกจากนี้ การร่วมกันส่งเสริมความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับพืชเฉพาะถิ่นชนิดนี้ในชุมชนและสังคม จะช่วยสร้างความตระหนักและสนับสนุนความยั่งยืนในการอนุรักษ์พันธุ์ไม้หายากนี้ให้กับธรรมชาติไทยต่อไป
