เอาทองแดง

ถ้าใครกำลังค้นหา “ทองแดงในเครื่องใช้ไฟฟ้า” แบบฉัน จุดที่เจอบ่อยสุดคือพวกชิ้นส่วนที่เกี่ยวกับการนำไฟฟ้าและขดลวดค่ะ แต่ก่อนจะเริ่ม อยากย้ำเรื่องความปลอดภัยไว้ก่อนเลย: เครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้านเราเป็นไฟ 220 V ถอดปลั๊กทุกครั้ง รอให้เครื่องเย็น/คายประจุ (โดยเฉพาะอุปกรณ์ที่มีคาปาซิเตอร์) และไม่ทำตอนมือเปียกหรือพื้นชื้นนะคะ จากที่ลองแกะ/ซ่อมของใช้เก่า ๆ (แบบไม่ฝืน ไม่ทำลายเกินจำเป็น) จุดที่มักมีทองแดงจะอยู่ประมาณนี้ 1) สายไฟและปลั๊กพ่วง สายไฟคือแหล่งทองแดงที่เห็นชัดที่สุด—แกะปลอกจะเจอเส้นลวดทองแดงด้านใน บางเส้นเป็นทองแดงแท้ บางเส้นเป็นอลูมิเนียมชุบทองแดง (สีคล้ายกัน) วิธีดูแบบง่าย ๆ คือดูที่หน้าตัด: ทองแดงจะออกแดงอมส้มทั้งแกน ส่วนอลูมิเนียมชุบจะออกสีเงินด้านใน 2) มอเตอร์ (พัดลม เครื่องซักผ้า เครื่องปั่น) มอเตอร์มักมี “ขดลวดทองแดง” อยู่ด้านใน โดยเฉพาะพัดลมเก่า ๆ จะเห็นเป็นเส้นทองแดงเคลือบเงาพันเป็นขด ข้อควรระวังคือบางรุ่นขดลวดอาจเคลือบวานิช/ฉนวน ทำให้ตอนจัดเก็บควรใส่ถุงหรือกล่องแยก ไม่ให้เศษลวดทิ่มมือ 3) หม้อแปลง/อะแดปเตอร์/เครื่องชาร์จ ด้านในมักมีขดลวดทองแดงกับแกนเหล็ก แต่ชิ้นนี้แกะยากและเสี่ยง เพราะบางตัวมีคาปาซิเตอร์เก็บไฟได้แม้ถอดปลั๊กแล้ว ถ้าไม่ชำนาญ แนะนำให้เลี่ยงหรือให้ช่างช่วย จะปลอดภัยกว่า 4) คอยล์/รีเลย์/โซลินอยด์ในเครื่องใช้ไฟฟ้า เช่น รีเลย์ในตู้เย็น วงจรควบคุมบางชนิด หรือโซลินอยด์วาล์ว มักมีขดลวดทองแดงขนาดเล็ก จุดนี้ทองแดงอาจไม่เยอะ แต่เจอบ่อยในเครื่องที่มีการสั่งงานตัดต่อ 5) แผงวงจร (PCB) แผงวงจรมักมี “ลายทองแดง” เป็นฟอยล์เคลือบบนแผ่น แต่ปริมาณจริง ๆ บางมาก เหมาะแค่ให้รู้ว่ามีทองแดงอยู่ ไม่ได้เป็นแหล่งหลักเหมือนสายไฟหรือมอเตอร์ ทิปที่ช่วยให้ทำเป็นระเบียบและปลอดภัยขึ้น - แยกประเภททันที: สายไฟ/ขดลวด/ชิ้นส่วนเหล็ก/พลาสติก จะช่วยลดความยุ่งยาก - ใช้ถุงมือและแว่นตา โดยเฉพาะตอนงัด/ขันน็อต - ถ้าเจอชิ้นส่วนบวมไหม้ มีกลิ่นไหม้ หรือสงสัยว่าเป็นแบตเตอรี่/คาปาซิเตอร์ อย่าฝืนแกะ ถ้าคุณบอกได้ว่าเป็นเครื่องใช้ไฟฟ้าประเภทไหน (พัดลม ตู้เย็น ไมโครเวฟ ฯลฯ) ฉันช่วยชี้ “จุดที่มักมีทองแดง” แบบเฉพาะรุ่นให้ได้อีกค่ะ