ถ้าพูดถึง “วัฒนธรรมเพชรบูรณ์” สิ่งที่สัมผัสได้ชัดมากเวลาไปงานประเพณีในพื้นที่ คือความพร้อมเพรียงของคนในชุมชน งานวัฒนธรรมที่สนุกและน่าประทับใจไม่ได้เกิดจากเวทีสวย ๆ อย่างเดียว แต่เกิดจาก “การมีส่วนร่วม” ตั้งแต่คนทำอาหาร คนจัดขบวน คนซ้อมรำ คนดูแลความสะอาด ไปจนถึงเยาวชนที่ช่วยเป็นจิตอาสา พอทุกคนมีบทบาท งานก็มีชีวิตและมีเอกลักษณ์แบบที่เลียนแบบกันยาก จากที่เคยไปเดินงานในเพชรบูรณ์ (แถบอำเภอหล่มสักก็มีงานชุมชนที่คึกคักมาก) เราจะเห็นมุมของวัฒนธรรมที่ไม่ใช่แค่การแสดง แต่คือ “วิถีชีวิต” เช่น โซนภูมิปัญญาท้องถิ่น งานหัตถกรรมเล็ก ๆ ของชาวบ้าน การเล่าเรื่องประวัติชุมชน หรือกิจกรรมที่ชวนคนมาเรียนรู้รากเหง้าของพื้นที่ สิ่งเหล่านี้ทำให้คำค้นอย่างวัฒนธรรมเพชรบูรณ์ไม่ได้เป็นแค่ข้อมูลในหนังสือ แต่เป็นประสบการณ์ที่จับต้องได้ อีกอย่างที่สะดุดตาในงานพิธีเปิดหลาย ๆ งานคือการแต่งกาย โดยเฉพาะ “ชุดไทย” ที่ช่วยยกระดับบรรยากาศให้ดูขลังและเป็นทางการมากขึ้น เคยเห็นภาพรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมสวมชุดไทยสีดำในพิธีเปิดที่เพชรบูรณ์ แล้วรู้สึกว่านี่เป็นตัวอย่างที่ดีของการใช้การแต่งกายสะท้อนความเคารพต่อพื้นที่และเจ้าบ้าน ใครจะไปงานแนะนำแต่งชุดสุภาพ โทนสีเรียบ ๆ หรือชุดไทยประยุกต์ก็ถ่ายรูปสวยและเข้ากับบรรยากาศสุด ๆ ถ้าคุณกำลังวางแผนไป “ตามรอยวัฒนธรรมเพชรบูรณ์” ลองทำ 3 อย่างนี้จะได้อินกว่าเดิม: 1) ไปถึงก่อนพิธี/ขบวนเริ่มสักหน่อย จะได้เดินดูบูธชุมชนและคุยกับคนขาย 2) ลองชิมของกินท้องถิ่นในงาน เพราะอาหารคือวัฒนธรรมที่เข้าถึงง่ายที่สุด 3) ถามคนพื้นที่ว่า ‘งานนี้มีความหมายยังไง’ บางทีคำตอบสั้น ๆ จากเจ้าบ้านทำให้เราเข้าใจเมืองนี้มากกว่าการอ่านรีวิวหลายหน้า สุดท้ายที่อยากเน้นคือวัฒนธรรมเพชรบูรณ์จะ “ส่งออกสู่สากล” ได้จริง เมื่อคนในชุมชนเป็นเจ้าของเรื่องเล่าของตัวเอง ยิ่งงานไหนเปิดพื้นที่ให้คนรุ่นใหม่เข้ามาช่วยนำเสนอ (ทั้งการแสดง การทำคอนเทนต์ หรือการจัดนิทรรศการ) งานนั้นยิ่งมีพลังแบบ soft power อย่างเป็นธรรมชาติ และคนไปเที่ยวก็รู้สึกได้ทันทีว่าไม่ได้มาแค่ดูงาน แต่ได้มาเห็นความเข้มแข็งของผู้คนในพื้นที่ด้วย