"พระมารดาแห่งไหมไทย"
พระราชสมัญญาที่สะท้อนถึงพระวิสัยทัศน์อันกว้างไกล
กว่าครึ่งศตวรรษที่ผ่านมา ในขณะที่ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเยี่ยมราษฎรในถิ่นทุรกันดารทั่วประเทศนั้น พระองค์ได้ทรงสังเกตเห็นถึงความงดงามของ "ผ้าไหมทอมือ" ที่ชาวบ้านสวมใส่ในชีวิตประจำวัน แม้จะดูเรียบง่าย แต่กลับแฝงไว้ด้วยภูมิปัญญาและเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่ล้ำค่า นี่คือจุดเริ่มต้นแห่งพระราชปณิธานอันยิ่งใหญ่ในการชุบชีวิตลมหายใจของ "ไหมไทย"
พระองค์ทรงตระหนักดีว่า ภูมิปัญญาการทอผ้าคือ "ขุมทรัพย์" ของชาติ จึงทรงส่งเสริมให้ราษฎรปลูกหม่อนเลี้ยงไหมและทอผ้าเป็นอาชีพเสริมในช่วงว่างเว้นจากการทำเกษตรกรรม ทรงรับซื้อผ้าทอเหล่านั้นด้วยพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ และนำไปสู่การก่อตั้ง มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในปี พ.ศ. ๒๕๑๙
โครงการศิลปาชีพไม่เพียงแต่ช่วยแก้ปัญหาความยากจนและยกระดับคุณภาพชีวิตของคนไทยในชนบทนับแสนครอบครัว แต่ยังเป็นการอนุรักษ์ลวดลายผ้าโบราณของแต่ละภูมิภาค ไม่ว่าจะเป็น แพรวา มัดหมี่ หรือยกดอก ให้คงอยู่คู่แผ ่นดินไทยสืบไป
ความงดงามของไหมไทยก้าวข้ามพรมแดนประเทศ สู่สายตาชาวโลก ผ่านฉลองพระองค์ที่งดงามวิจิตรในทุกคราที่เสด็จพระราชดำเนินเยือนต่างประเทศ หรือต้อนรับพระราชอาคันตุกะ ทรงเป็น "ผู้นำทางแฟชั่น" ที่นำผ้าไหมพื้นถิ่นมาประยุกต์เข้ากับการตัดเย็บแบบสากลได้อย่างลงตัวที่สุด
พระราชกรณียกิจนี้ทำให้ดีไซเนอร์ระดับโลกต่างหันมาให้ความสนใจและเลือกใช้ผ้าไหมไทยในการสร้างสรรค์ผลงาน "ไหมไทย" จึงไม่ใช่แค่ผืนผ้า แต่คือทูตวัฒนธรรมที่บอกเล่าเรื่องราว ความประณีต และจิตวิญญาณของความเป็นไทยให้ทั่วโลกได้ประจักษ์
ด้วยน้ำพระราชหฤทัยและพระวิริยอุตสาหะที่ทรงทุ่มเทเพื่อพสกนิกรและผืนผ้าไทย คณะรัฐมนตรีจึงมีมติเมื่อวันที่ ๑๔ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๕ ถวายพระราชสมัญญา "พระมารดาแห่งไหมไทย" เพื่อเฉลิมพระเกียรติเนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๘๐ พรรษา ๑๒ สิงหาคม ๒๕๕๕ และจารึกพระมหากรุณาธิคุณนี้ไว้ในหน้าประวัติศาสตร์สืบไป
ปัจจุบันผ้าไหมไทยยังคงถักทอต่อไปอย่างไม่รู้จบ เป็นความภาคภูมิใจ เป็นมรดกทางวัฒนธรรม และเป็นตัวแทนความรักของ "แม่" ที่มีต่อแผ่นดินไทยและลูก ๆ ของพระองค์ทุกคน
#คณะกรรมการฝ่ายประชาสัมพันธ์งานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ
#สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถพระบรมราชชนนีพันปีหลวง
จากประสบการณ์ส่วนตัว ผ้าไหมไทยไม่ได้เป็นเพียงวัสดุที่ทำให้เสื้อผ้างดงามแต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของวิถีชีวิตและภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ถ่ายทอดรุ่นสู่รุ่น การที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ได้มองเห็นความสำคัญของผ้าไหมทอมือและนำมาพัฒนาต่อยอดอย่างยั่งยืนนั้น เป็นเรื่องที่มีคุณค่ากับวงการผ้าไหมในไทยอย่างมาก การส่งเสริมให้คนในชุมชนปลูกหม่อนและเลี้ยงไหม ไม่เพียงแค่ช่วยสร้างรายได้เสริมนอกฤดูการเกษตร แต่ยังทำให้ผู้คนในชุมชนรู้สึกภาคภูมิใจในภูมิปัญญาของตนเองและรักษาขนบธรรมเนียมประเพณีไว้ได้อย่างแข็งแรง ลวดลายผ้าไหมโบราณอย่างแพรวา มัดหมี่ และยกดอกเป็นเอกลักษณ์เฉพาะถิ่นที่สอดแทรกเรื่องราว ความเชื่อ และภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของแต่ละภูมิภาค ซึ่งการอนุรักษ์ไว้ทำให้ผ้าไหมไทยมีคุณค่าทางศิลปะและประวัติศาสตร์ นอกจากนี้ การที่พระองค์ได้นำผ้าไหมไทยสู่เวทีโลก ด้วยการปรับดีไซน์ให้เข้ากับเทรนด์แฟชั่นสากล ทำให้ไหมไทยเป็นที่รู้จักและได้รับการยอมรับจากดีไซเนอร์และนักแฟชั่นระดับโลก ในฐานะวัสดุที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวและสามารถนำมาสร้างสรรค์ผลงานที่ทันสมัยได้ จากมุมมองส่วนตัว การสนับสนุนผ้าไหมไทยยังหมายถึงการช่วยสืบทอดวัฒนธรรมของชาติและสร้างความสัมพันธ์อันแน่นแฟ้นระหว่างคนในชุมชน ผ่านการทำงานร่วมกันอย่างมีจุดมุ่งหมายในการรักษาและส่งเสริมคุณค่าของผ้าไหมทอมือให้คงอยู่คู่แผ่นดินไทยต่อไป
ทรงงดงามยิ่งนัก