4 LOẠI NĂNG LỰC CỦA NGƯỜI ĐÀN ÔNG TRƯỞNG THÀNH TRONG HÔN NHÂN
Định kiến về giới tính trong xã hội hiện tại đa số vẫn đem gánh nặng chủ yếu dồn lên vai người đàn ông. Người đàn ông chỉ được xã hội xem là "trưởng thành" khi anh ta có "năng lực gánh vác" - nghĩa là phải sẵn sàng làm thay, gánh bằng hết mọi trách nhiệm với những người được coi là "người thân" và phải kiệt sức để làm tốt vai trò "trụ cột gia đình". Mô hình gia đình truyền thống xoay quanh 1 trụ cột là người đàn ông có vị thế cao nhất, là "gia trưởng", và thế là nó tạo ra những sản phẩm quái đản: hoặc là những người kiệt sức vì gồng gánh, không dám than vãn, không dám đòi hỏi sự thấu hiểu, chia sẻ hay giúp đỡ; hoặc là những người tự mãn vô tâm, mang một tâm lý méo mó là gắn liền quyền lực độc tài với khả năng "nuôi dưỡng" cha mẹ, vợ con. Rất thường thấy ở những gia đình truyền thống là khi người đàn ông "trụ cột" mất đi, cơ cấu của phần lớn các gia đình này sẽ sụp đổ theo, người ta tiếc anh ta như tiếc một thứ công cụ bị hỏng quá sớm và vì tác dụng của nó chứ không phải vì bản thân nó vốn xứng đáng được tôn trọng, và nếu người phụ nữ đứng lên thay thế, thì sẽ nhận những ánh mắt thương hai cho sự bất đắc dĩ phải gánh vác gia đình của họ chứ không phải ghi nhận phần trách nhiệm mà họ vốn dĩ cần phải đóng góp vào gia đình, tức là hạ thấp vai trò và năng lực của người phụ nữ, biến họ thành những "dây leo" phải phụ thuộc, dựa dẫm vào người khác thì mới có được sự an toàn. Tóm lại, với quan niệm hiện tại, cả hai giới - nam và nữ, đều hứng chịu những thiệt thòi không đáng có.
Mô hình gia đình hiện tại với vai trò chỗ dựa, trụ cột của đàn ông không phù hợp, và cái quan niệm phân chia cứng nhắc "đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm" trong mô hình gia đình hiện tại cần phải thay đổi theo hướng chuyển dịch vai trò của đàn ông trong gia đình theo hướng từ "chỗ dựa" sang vai trò đồng hành, đồng kiến tạo - gia đình là một đội (team). Ngày nào mà định kiến xã hội còn xem đàn ông phải là chỗ dựa cho người khác mới được coi là trưởng thành thì ngày đó sự lệch lạc vẫn còn tồn tại.
Vậy một "người đàn ông trưởng thành" thực sự cần những năng lực gì?
1. Năng lực hợp tác: đàn ông trưởng thành không nói:"Để anh lo hết, em không phải làm gì cả" (nghe thì ngôn tình nhưng thực tế rất độc hại). Anh ta ngồi xuống, cùng thảo luận, cùng lập kế hoạch tài chính, phân chia công việc và tôn trọng định hướng sự nghiệp của đối phương. Anh ta xem thành công của vợ là thành công của cả đội, chứ không phải là mối đe dọa cho vị thế "trụ cột" của mình.
2. Linh hoạt về vai trò: đàn ông trưởng thành không bị đóng khung trong định kiến "đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm". Anh ấy có khả năng thích ứng cao. Nếu giai đoạn này vợ cần tập trung thăng tiến, anh ấy sẵn sàng lùi lại một bước, quán xuyến việc nhà, chăm con mà không cảm thấy mình bớt "đàn ông" đi. Ngược lại, khi anh ấy gặp khủng hoảng, anh ấy dám yêu cầu được trợ giúp, đủ dũng cảm để nhận sự nâng đỡ từ bạn đời mà không thấy tự ti.
3. Không giả dối về mặt cảm xúc: đàn ông trưởng thành không phải là cố diễn cái vẻ "lầm lì, ít nói, không khóc". Ngày nay, đó là biểu hiện của sự nghẽn mạch cảm xúc, là bệnh tật về mặt tâm lý. Đàn ông trưởng thành sở hữu khả năng gọi tên cảm xúc của chính mình một cách trung thực, không trốn tránh và đồng thời vẫn thấu cảm với người khác. Anh ta biết cách giao tiếp, biết nói lời xin lỗi, biết lắng nghe mà không phán xét, và quan trọng nhất: biết tạo ra không gian an toàn về tâm lý để bạn đời và con cái dám chia sẻ mọi điều.
4. Bản lĩnh buông bỏ "sĩ diện định kiến". Rất nhiều người đàn ông có thể vượt qua áp lực công việc, nhưng lại gục ngã trước lời ra tiếng vào của thiên hạ (ví dụ: "để vợ đi kiếm tiền là loại vô dụng!", "làm trai mà rửa bát quét nhà!"). Sự trưởng thành tối thượng của đàn ông phải là bản lĩnh phớt lờ những quy chuẩn độc hại và cổ hủ từ bên ngoài để tập trung vào hạnh phúc thực tế bên trong. Anh ta hiểu rõ giá trị cốt lõi của gia đình mình và bảo vệ nó, thay vì sống để vừa lòng định kiến xã hội.
Người đàn ông trưởng thành thật sự không giống sói mà cũng chẳng giống sư tử, không phải là một ông vua con trong gia đình, không phải một "chiến sĩ" cô độc đi đánh trận mang chiến lợi phẩm về nuôi gia đình, mà là một "đội trưởng" biết lắng nghe, cùng đồng đội của mình kiến tạo nên một tổ ấm bền vững và giành lấy chiếc cúp hạnh phúc.
Trong cuộc sống hàng ngày, tôi nhận thấy sự trưởng thành của người đàn ông trong hôn nhân không chỉ dựa trên khả năng gánh vác trách nhiệm mà còn nằm ở cách họ chia sẻ và đồng hành cùng vợ mình. Một người đàn ông trưởng thành có năng lực hợp tác sẽ không tự mình “gánh hết” mà luôn bàn bạc, đồng thuận với bạn đời về các quyết định tài chính và công việc nhà. Điều này giúp giảm bớt gánh nặng cho cả hai, đồng thời tăng sự gắn kết trong gia đình. Việc linh hoạt về vai trò cũng là điểm mấu chốt để đảm bảo cuộc sống gia đình cân bằng. Tôi từng chứng kiến một người bạn sẵn sàng ở nhà chăm sóc con khi vợ bận thăng tiến sự nghiệp mà không hề tự ti hay cảm thấy mất đi “bản lĩnh” đàn ông. Điều này minh chứng cho rằng, bỏ qua các định kiến cổ hủ giúp cả hai có thể phát triển toàn diện và cảm thấy hạnh phúc hơn. Thêm vào đó, nói về cảm xúc, những người đàn ông biết bộc lộ và gọi tên cảm xúc của mình một cách trung thực thường dễ tạo ra không gian an toàn, nơi mọi người trong gia đình dám chia sẻ khó khăn và hạnh phúc. Đây cũng là dấu hiệu rõ ràng của sự trưởng thành về mặt tâm lý, rất cần thiết trong cuộc sống hiện đại ngày nay. Cuối cùng, bản lĩnh buông bỏ "sĩ diện định kiến" giúp người đàn ông không bị áp lực xã hội đè nặng và biết bảo vệ giá trị gia đình mình. Tôi nhận ra những người dám chống lại lời bàn ra tán vào, mạnh dạn chia sẻ nhiệm vụ gia đình hoặc cho phép đối phương khẳng định vai trò đều có một cuộc sống hôn nhân hòa thuận và viên mãn hơn hẳn. Tóm lại, 4 năng lực trên không chỉ là yếu tố giúp người đàn ông trưởng thành, mà còn góp phần xây dựng một gia đình hiện đại, bình đẳng và hạnh phúc. Đây cũng chính là sự thay đổi cần thiết để phá vỡ những mô hình gia đình và định kiến giới truyền thống đã lỗi thời.
