พระเจ้ากาวิละ (พ.ศ. 2285 — พ.ศ. 2358) คือพระเจ้านครเชียงใหม่พระองค์แรกแห่งราชวงศ์ทิพย์จักราธิวงศ์ (เจ้าเจ็ดตน)
ทรงฟื้นฟูศูนย์กลางจิตใจของเมืองเชียงใหม่หลังยุคเสื่อมโทรมทรงย้ายเสาอินทขีล (เสาหลักเมือง) มาประดิษฐานศิริมงคลเมือง: ปี พ.ศ. 2339 เมื่อทรงย้ายจากเวียงป่าซางเข้ามาฟื้นฟูเมืองเชียงใหม่ ทรงย้ายเสาอินทขีลจากที่เดิม (วัดสะดือเมือง หรือวัดอินทขีลสะดือเมือง) มาไว้ที่วัดเจดีย์หลวง ซึ่งตั้งอยู่กลางใจเมืองตามคติจัก รวาลวิทยาสร้างสิ่งคุ้มครอง: ทรงโปรดให้สร้างหออินทขีลขึ้นใหม่ พร้อมทั้งสร้างรูปกุมภัณฑ์และรูปฤๅษีไว้ใกล้กันเพื่อทำหน้าที่ปกปักษ์รักษาเมืองตามความเชื่อล้านนา
ทรงบูรณปฏิสังขรณ์วัดหลังยุคสงครามฟื้นฟูวัดร้าง: ในช่วงที่เชียงใหม่ถูกทิ้งร้าง วัดเจดีย์หลวงชำรุดทรุดโทรมมาก พระเจ้ากาวิละทรงเป็นแกนนำในการบูรณะเสนาสนะต่างๆ ภายในวัดให้กลับมาเป็นศูนย์กลางทางศาสนาอีกครั้งถวายเครื่องบูชา: ทรงประกอบพิธีกรรมบวงสรวงครั้งใหญ่ และถวายเครื่องสักการะแก่พระอัฏฐารส (พระประธานในวิหารหลวง) รวมถึงพญาช้างเผือกทั้ง 8 เชือกที่รายล้อมองค์พระธาตุเจดีย์หลวง
ตอนที่ผมมีโอกาสได้เยี่ยมชมเมืองเชียงใหม่และวัดเจดีย์หลวง ทำให้รู้สึกประทับใจในประวัติศาสตร์การฟื้นฟูเมืองที่พระเจ้ากาวิละทรงดำเนินการไว้จริงๆ พระองค์ไม่ได้เพียงแต่เป็นผู้นำทางการเมืองเท่านั้น แต่ยังทรงเป็นแรงบันดาลใจทางจิตใจให้ชาวล้านนากลับมาภาคภูมิใจในเมืองของตน การย้ายเสาอินทขีลจากวัดสะดือเมืองมายังวัดเจดีย์หลวง เป็นการแสดงออกถึงการสร้างสิริมงคลและศูนย์กลางจิตใจของเชียงใหม่ในยุครุ่งเรืองใหม่ นอกจากนี้ การสร้างหออินทขีลและรูปกุมภัณฑ์ รวมถึงรูปฤๅษีเพื่อปกปักษ์รักษาเมือง ยังสะท้อนความเชื่อและวัฒนธรรมล้านนาโบราณที่ผูกพันกับผู้คน ในช่วงหลังสงครามที่เชียงใหม่ถูกทิ้งร้าง วัดเจดีย์หลวงมีสภาพทรุดโทรมมาก ผมซึ่งเป็นผู้ที่ชื่นชอบประวัติศาสตร์รู้สึกซาบซึ้งในความพยายามของพระเจ้ากาวิละที่ทรงบูรณะเสนาสนะต่างๆ ให้กลับมาเป็นศูนย์กลางทางศาสนาอย่างสมบูรณ์อีกครั้ง นอกจากนี้ การถวายเครื่องสักการะแก่พระอัฏฐารสและพญาช้างเผือกทั้งแปดเชือก ยังเป็นพิธีกรรมที่แสดงถึงความเคารพและศรัทธาในพระพุทธศาสนาอย่างลึกซึ้ง การที่เชียงใหม่ยังคงรักษาความเชื่อและประเพณีเหล่านี้ไว้จนถึงปัจจุบัน เป็นสิ่งที่ทำให้เมืองนี้มีเสน่ห์และมีเอกลักษณ์ไม่เหมือนใคร ใครที่สนใจประวัติศาสตร์ล้านนาและศิลปวัฒนธรรมควรลองแวะไปชมวัดเจดีย์หลวงและเรียนรู้เรื่องราวเหล่านี้ด้วยตนเองครับ

























