เซเนกา นักปรัชญาสโตอิก เคยกล่าวไว้ว่า
“We suffer more often in imagination than in reality.”
“เราทุกข์จากจินตนาการ มากกว่าความจริงเสียอีก”
เคยสังเกตตัวเองไหมว่าทำไมบางครั้งเราไม่ค่อยทุกข์จากสิ่งที่เกิดขึ้นจริงๆ แต่กลับทุกข์เพราะสิ่งที่เราคาดคิดหรือจินตนาการในใจ? เซเนกา นักปรัชญาสโตอิกได้ชี้ไว้ชัดเจนว่า ความทุกข์ส่วนใหญ่มักเกิดขึ้นจากความคิดและจินตนาการของเราเองมากกว่าจากเหตุการณ์จริงรอบตัว ลองคิดดูว่าตอนที่เรากังวลเรื่องงาน การสอบ หรือความสัมพันธ์ บ่อยครั้งที่เราเหล่านั้นไม่ได้เกิดขึ้นจริง แต่เป็นภาพที่สมองเราสร้างขึ้นมาเอง จินตนาการเหล่านี้บางครั้งทำให้เราเหนื่อยล้าและวิตกกังวลโดยไม่จำเป็น ในประสบการณ์ของผมเอง การเรียนรู้ที่จะตั้งคำถามกับความคิดเหล่านี้เป็นกุญแจสำคัญ เช่น เมื่อรู้สึกกังวล ให้ถามตัวเองว่า “สิ่งนี้เป็นเรื่องจริงหรือเป็นเพียงสิ่งที่ฉันคิดขึ้นมา?” การหยุดคิด และตรึกตรองความเป็นจริงสามารถช่วยลดความทุกข์ที่ไม่ได้จำเป็นต้องเกิดขึ้นได้มาก แนวทางนี้คือการฝึก Mindset แบบสโตอิซึม ที่เน้นความสำคัญในการควบคุมความคิดแทนที่จะพยายามควบคุมเหตุการณ์ภายนอก ซึ่่งเราทำไม่ได้เสมอ การตระหนักรู้และแยกแยะความแตกต่างระหว่างสิ่งที่ควบคุมได้และไม่ได้จะช่วยให้เราใช้ชีวิตอย่างมีสติ และปลดปล่อยจากความทุกข์ที่ไม่มีตัวตน นอกจากนี้ การฝึกสติโดยการนั่งสมาธิหรือทำสมาธิแบบสั้นๆ ทุกวัน ก็ช่วยให้เราจับจุดความคิดได้ดีขึ้น มองเห็นความเป็นจริงชัดขึ้น และลดการผลิตภาพจินตนาการที่ทำให้เกิดความเครียดได้ สุดท้ายก็อยากจะบอกว่า สิ่งที่เซเนกาพูดนั้นไม่ใช่เพียงคำสอนในอดีต แต่ยังนำมาใช้ได้จริงในชีวิตประจำวันของเรา เพื่อให้เรามีชีวิตที่มีความสุข ลดความวิตกกังวล และพร้อมรับมือกับเหตุการณ์ต่างๆ อย่างใจเย็นและมีสติมากขึ้น
