พระขุนแผนหลวงปู่โตวัดระฆัง

พระขุนแผน ที่เกี่ยวข้องกับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พรหมรังสี) ตามความเชื่อและบันทึกในวงการพระเครื่องนั้นมีอยู่หลายลักษณะ โดยส่วนใหญ่มักเป็นการสร้างแบบ "ล้อพิมพ์" หรือใช้มวลสารของวัดระฆังมาจัดสร้าง ดังนี้

1. พระขุนแผนเนื้อผงสมเด็จ (ล้อพิมพ์)ตามประวัติระบุว่า ก่อนที่ท่านจะสร้างพระสมเด็จทรงสี่เหลี่ยมชิ้นฟัก ท่านได้นำพระกรุเก่าๆ ที่หาได้มาถอดแบบสร้างเป็นพระล้อพิมพ์ โดยใช้เนื้อหามวลสารตามสูตรของวัดระฆัง พระชุดนี้จึงมีพิมพ์ขุนแผนรวมอยู่ด้วย ซึ่งมีพุทธศิลป์ที่งดงามตามแบบฉบับพระขุนแผนหรือพระพุทธชินราช

2. พระสมเด็จพิมพ์ขุนแผนเนื้อวัดระฆัง (ปี 2395)มีบันทึกถึงพระพิมพ์ที่ พระครูบุญส่ง (ศิษย์ที่มาเรียนพระเปรียญธรรมกับสมเด็จโต) นำแม่พิมพ์มาจากพระขุนแผนบ้านกร่าง จ.สุพรรณบุรีการสร้าง: ขออนุญาตสมเด็จโตนำผงพุทธคุณที่ปลุกเสกแล้วมากดพิมพ์ขุนแผนเพื่อนำไปแจกญาติโยม

พุทธคุณ: โดดเด่นด้านเมตตามหานิยมและการค้าขาย โดยเฉพาะกลุ่มแม่ค้าในสมัยนั้นนิยมมากลักษณะ: เนื้อพระขาวอมเหลือง หนึกนุ่ม มีมวลสารครบสูตรแบบพระสมเด็จวัดระฆัง

5/4 แก้ไขเป็น

... อ่านเพิ่มเติมจากประสบการณ์ส่วนตัวที่ได้ศึกษาพระเครื่องโดยเฉพาะพระขุนแผนของหลวงปู่โตวัดระฆัง พบว่าพระขุนแผนชุดนี้มีความโดดเด่นทั้งในด้านศิลปะและพุทธคุณที่ไม่เหมือนใคร โดยเฉพาะพระขุนแผนเนื้อผงสมเด็จที่เป็น "ล้อพิมพ์" นั้นสร้างขึ้นจากการถอดแบบพระกรุเก่าและใช้พระมวลสารสูตรวัดระฆังแท้ ๆ ทำให้ผิวเนื้อพระมีความเนียนนุ่มและสีออกขาวอมเหลืองซึ่งเป็นเอกลักษณ์ที่หาไม่ได้จากที่อื่น นอกจากนี้ยังเห็นความงดงามของพุทธศิลป์ที่สืบทอดมาจากพระพุทธชินราชอย่างชัดเจน ส่วนพระสมเด็จพิมพ์ขุนแผนเนื้อวัดระฆังปี 2395 นับเป็นพระเครื่องที่ออกแบบมาเพื่อใช้แจกจ่ายแก่ญาติโยมด้วยความเมตตาของสมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พรหมรังสี) โดยมีบันทึกว่าพระครูบุญส่งได้นำแม่พิมพ์พระขุนแผนบ้านกร่างมาสร้างซึ่งทำให้แต่ละองค์มีพุทธคุณในเรื่องเมตตามหานิยมและความเจริญรุ่งเรืองด้านการค้าโดยเฉพาะกับแม่ค้าในสมัยก่อน ประสบการณ์การเช่าหรือสะสมพระขุนแผนจากหลวงปู่โตวัดระฆังควรตรวจสอบเนื้อหาและลักษณะผิวพระให้ละเอียด เพื่อความชัดเจนในความแท้จริงและคุณค่าในด้านจิตใจ เพราะพระเครื่องเหล่านี้ไม่ได้เป็นเพียงวัตถุโบราณธรรมดา แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของความศรัทธาที่สืบทอดต่อกันมาจากอดีตจนถึงปัจจุบัน