มีน้องส่งคลิปมาให้ดูว่าต้นมะละกอมีอาการเน่าตามก้าน

ในเกิดอะไรขึ้น ตามที่วิเคราะห์สาเหตุน่าจะมาจาก..

#"ไฟท๊อป" ในมะละกอ หมายถึง โรคที่เกิดจากเชื้อราน้ำ (Oomycete) ในสกุล Phytophthora ซึ่งส่วนใหญ่ที่พบในมะละกอคือ Phytophthora palmivora โรคนี้เป็นปัญหาสำคัญในการปลูกมะละกอและสามารถสร้างความเสียหายอย่างมากต่อผลผลิต

รากเน่า: รากจะเปลี่ยนเป็นสีดำ นิ่ม และเน่าเปื่อย ทำให้ต้นไม่สามารถดูดซึมน้ำและอาหารได้ ใบจะเริ่มเหลือง เหี่ยว และร่วงหล่นก่อนกำหนด ต้นอาจล้มเอียงหรือโค่นล้มได้ง่าย โดยเฉพาะในสภาพดินที่แฉะ

* โคนเน่า/ต้นเน่า: แผลเน่าสีน้ำตาลเข้มจะเกิดขึ้นที่โคนต้นใกล้ระดับดินหรือสูงขึ้นมาเล็กน้อย บางครั้งอาจมีเมือกสีแดงไหลออกมาจากแผล หากอาการรุนแรง ต้นจะยุบตัวและตายในที่สุด

* โรคผลเน่า (Fruit rot):

* ผลมะละกอ (ทั้งผลอ่อนและผลแก่) จะแสดงอาการเป็นแผลช้ำฉ่ำน้ำสีเข้ม ซึ่งจะขยายใหญ่ขึ้นอย่างรวดเร็ว เนื้อผลจะนิ่มและอาจมีกลิ่นเหม็นเน่า

* ในสภาพอากาศชื้นและอบอุ่น จะพบเส้นใยสีขาวคล้ายสำลีปกคลุมบริเวณแผลบนผล ซึ่งเป็นกลุ่มของสปอร์ของเชื้อสาเหตุ

* ผลที่ติดเชื้ออาจเน่าและร่วงหล่นก่อนกำหนด

ปัจจัยที่ส่งเสริมการเกิดโรค:

* สภาพอากาศที่อบอุ่นและมีความชื้นสูง: เชื้อ Phytophthora เป็นเชื้อราน้ำที่ต้องการน้ำในการสร้างและแพร่กระจายสปอร์ ดังนั้น ช่วงฤดูฝนหรือพื้นที่ที่มีฝนตกชุกจึงมีความเสี่ยงสูง

* ดินที่มีการระบายน้ำไม่ดี: ดินที่มีน้ำขังหรือระบายน้ำได้ไม่ดีจะเอื้อต่อการเจริญเติบโตและการแพร่กระจายของเชื้อ

* อุณหภูมิที่เหมาะสม: อุณหภูมิประมาณ 25-30 องศาเซลเซียส และความชื้นที่ผิวผลมะละกอ 72 ชั่วโมงขึ้นไป เป็นสภาวะที่เหมาะสมต่อการเกิดโรคผลเน่า

การป้องกันและกำจัดโรคไฟท๊อปในมะละกอ:

การจัดการโรคไฟท๊อปควรใช้แนวทางแบบผสมผสาน (Integrated Pest Management: IPM) ซึ่งรวมถึง:

#1. การจัดการเขตกรรม (Cultural Control):

* การเลือกพื้นที่ปลูก: ควรเลือกพื้นที่ที่มีการระบายน้ำดี ไม่เป็นที่ลุ่มน้ำขัง

* การปรับปรุงดิน:

* เตรียมดินให้มีการระบายน้ำดี อาจยกแปลงปลูกเป็นร่องหรือยกร่องสวนเพื่อป้องกันน้ำท่วมขังบริเวณราก

* หลีกเลี่ยงการปลูกซ้ำในพื้นที่ที่เคยมีการระบาดของโรค

* สุขลักษณะสวน:

* เก็บและทำลายผล ต้น หรือส่วนของพืชที่ติดเชื้อที่ร่วงหล่นลงดินทันที เพื่อลดแหล่งสะสมเชื้อ

* หมั่นกำจัดวัชพืชรอบโคนต้น เพื่อลดความชื้นและเพิ่มการระบายอากาศ

* การให้น้ำ: หลีกเลี่ยงการให้น้ำแบบสปริงเกลอร์เหนือต้นที่ทำให้ผลเปียกชื้นเป็นเวลานาน ควรให้น้ำที่โคนต้นโดยตรง

* ระยะปลูก: ควรปลูกมะละกอในระยะที่เหมาะสม ไม่แน่นจนเกินไป เพื่อให้อากาศถ่ายเทได้สะดวก ลดความชื้นในทรงพุ่ม

* การตัดแต่ง: ตัดแต่งกิ่งและใบที่อยู่ใกล้พื้นดินออก เพื่อลดการสัมผัสกับดินและลดการกระเด็นของสปอร์

* การปลูกพืชหมุนเวียน: ไม่ควรปลูกมะละกอซ้ำในแปลงเดิม ควรปลูกพืชชนิดอื่นที่ไม่ใช่พืชอาศัยของเชื้อสลับกัน

#2. การใช้สารเคมี (Chemical Control):

* สารเคมีป้องกันกำจัดเชื้อรา (Fungicides):

* กลุ่มสารป้องกัน: เช่น แมนโคเซบ (Mancozeb) หรือสารประกอบทองแดง (Copper-based fungicides) ใช้ฉีดพ่นเพื่อป้องกันการเกิดโรค โดยเฉพาะในช่วงที่สภาพอากาศเอื้ออำนวยต่อการระบาด หรือทุกๆ 2-3 สัปดาห์

* กลุ่มสารดูดซึม: เช่น เมทาแลกซิล (Metalaxyl) หรือกรดฟอสฟอรัส (Phosphorous acid) ใช้เมื่อเริ่มพบอาการของโรค สามารถใช้ร่วมกับสารป้องกันได้

* คิวโปรฟอส 400 (ฟอสฟอรัส แอซิด 40% W/V): อัตรา 30-40 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร ฉีดพ่นเมื่อพบอาการ

* ฟิกเซอร์ 408: สามารถผสมร่วมกับคิวโปรฟอส 400 เพื่อช่วยในการดูดซึม

#3. การควบคุมทางชีวภาพ (Biological Control):

* มีการศึกษาการใช้เชื้อจุลินทรีย์ปฏิปักษ์ เช่น เชื้อรา Trichoderma spp. ในการควบคุมโรคไฟท๊อปในมะละกอ ซึ่งสามารถช่วยลดความรุนแรงของโรคได้

สรุป:

โรคไฟท๊อปในมะละกอเป็นโรคที่สำคัญและสร้างความเสียหายได้มาก โดยเฉพาะในสภาพอากาศที่อบอุ่นและชื้น การจัดการที่ดีที่สุดคือการผสมผสานวิธีการป้องกันและกำจัดหลายๆ วิธีเข้าด้วยกัน เพื่อให้มะละกอเจริญเติบโตอย่างแข็งแรงและให้ผลผลิตที่ดี

ตอนแรกน้องส่งมาให้ดูมีแค่ต้นสองต้น วันนี้เจอเป็น10ต้น ผมก็สงสัยทำไมมันเป็นเร็วจัง ก็เลยถามว่า

1.ปุ๋ยที่ใช้ตอนนี้ใช้สูตรอะไร น้องใช้16-16-16+25-7-7 ซึ่งตัวผมเองวิเคราะห์ว่า "ไนโตรเจน(N)"มากเกินไป ซึ่งตอนนี้หน้าฝน ในน้ำฝนก็มีไนโตรเจนเท่าปุ๋ยยูเรีย คือ 46+15+25=86%จึงมีส่วนเร่งให้ต้นเน่าเร็วขึ้น ตอนนี้ให้ปรับมาเหลือแค่เสมอ 15-15-15หรือ13-13-21เพราะถ้าทำมะละกอแบบระวังไม่ควรใส่ปุ๋ยตัวหน้าสูเกิน15เพราะจะทำให้ต้นอ่อนแอ ใบจะอ่อนเชื้อราเข้าทำลายได้ง่าย

2.ผมแนะนำยาไปดังนี้

-ทางใบต้องใช้พวกคอปเปอร์( ฟังกุราน,นอร์ดอก)ฉีดให้แผลแห้งก่อน (ฉีดเดี่ยว) จากนั้นใช้ยาแบคทีเรียเช่นก