กพ69

เวลาอ่านเรื่อง “ความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ.2539” ฉันมักพลาดตรงคำว่า “เจ้าหน้าที่รัฐ” กับเงื่อนไข “เฉพาะเจ้าหน้าที่เท่านั้น” เลยสรุปแบบเข้าใจง่ายไว้เผื่อคนที่กำลังทำข้อสอบปรนัยเหมือนกัน 1) คำถามยอดฮิต: “ข้อใดไม่ใช่เจ้าหน้าที่รัฐ” ให้จับหลักนี้ก่อน - ให้มองว่า กฎหมายนี้เน้น “คนที่ปฏิบัติหน้าที่ให้รัฐ/หน่วยงานของรัฐ” ไม่ใช่ทุกคนที่ทำงานอยู่ในสถานที่ราชการ - ถ้าเป็น “ข้าราชการ/พนักงาน/ลูกจ้างของหน่วยงานรัฐ” และทำงานตามหน้าที่ มีแนวโน้มเข้าข่าย - ตัวหลอกที่พบบ่อย: คนของเอกชนที่มารับจ้างทำงานให้รัฐเป็นครั้งคราว หรือคู่สัญญา (ผู้รับเหมา) ซึ่งโดยหลักไม่ใช่ “เจ้าหน้าที่รัฐ” เว้นแต่ข้อเท็จจริงชี้ว่าได้รับมอบหมายให้ใช้อำนาจ/ทำหน้าที่แบบเจ้าหน้าที่จริงๆ ทริกที่ฉันใช้ทำข้อสอบ: ถ้าโจทย์บอกว่า “บริษัทเอกชนรับเหมามาทำ…” ให้ระวังว่าอาจไม่ใช่เจ้าหน้าที่รัฐ แต่ถ้าโจทย์ย้ำว่า “ได้รับแต่งตั้ง/มอบหมายให้ปฏิบัติหน้าที่แทนหน่วยงาน” และเป็นงานในอำนาจหน้าที่รัฐ ให้พิจารณาเข้าข่ายมากขึ้น 2) “ละเมิดของเจ้าหน้าที่” ต้องเช็ก 3 ชั้น - ใครทำ: เป็นเจ้าหน้าที่รัฐหรือไม่ - ทำเมื่อไหร่: ทำ “ในการปฏิบัติหน้าที่” หรือเกี่ยวเนื่องกับหน้าที่หรือไม่ (ทำส่วนตัวนอกงานมักหลุด) - ผลคืออะไร: มีการกระทำโดยจงใจ/ประมาทเลินเล่อจนเกิดความเสียหาย 3) หลักสำคัญที่ออกสอบ: ฟ้องใคร? (เฉพาะเจ้าหน้าที่เท่านั้น?) หัวใจของกฎหมายนี้คือ เวลา “เจ้าหน้าที่ทำละเมิดในการปฏิบัติหน้าที่” ผู้เสียหายโดยมากจะไปเรียกร้องกับ “หน่วยงานของรัฐ” เป็นหลัก ไม่ใช่ไล่ฟ้องเจ้าหน้าที่รายบุคคลแบบคดีละเมิดทั่วไป ดังนั้นคำว่า “เฉพาะเจ้าหน้าที่เท่านั้น” ที่มักโผล่ในตัวเลือก ให้ตีความแบบระวัง: - ไม่ใช่หมายความว่า “ฟ้องได้แต่เจ้าหน้าที่เท่านั้น” เสมอไป - แต่ให้มองว่า “กรอบกฎหมายนี้ใช้กับกรณีที่ผู้กระทำเป็นเจ้าหน้าที่” และความรับผิดของรัฐ/การไล่เบี้ยจะเกิดขึ้นในกรอบนี้ 4) ระเบียบสำนักนายกฯ ว่าด้วยหลักเกณฑ์การปฏิบัติเกี่ยวกับความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ.2539 อ่านให้ได้ประเด็นใช้งาน จากที่ฉันอ่านแนวข้อสอบ ระเบียบนี้มักถูกถามเรื่อง “ขั้นตอน” เช่น - เมื่อเกิดความเสียหาย หน่วยงานต้องสอบข้อเท็จจริง/ตั้งคณะกรรมการอย่างไร - กรณีหน่วยงานชดใช้แล้ว จะพิจารณา “ไล่เบี้ย” จากเจ้าหน้าที่เมื่อใด (โดยเฉพาะกรณีจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง) - ถ้าหน่วยงานกับกระทรวงการคลังเห็นต่างกันในบางขั้นตอน ให้ดูว่าต้องทำอย่างไรต่อ (โจทย์ชอบเล่นความต่างของความเห็นและขั้นตอนทางปกครอง) 5) แนวทำข้อสอบเร็ว (ใช้กับเคสครู เทศบาล ปลัดอำเภอ ลูกจ้างชั่วคราวได้) ฉันจะไล่เช็กเป็นลำดับสั้นๆ: (1) คนทำ = เจ้าหน้าที่รัฐไหม (2) เหตุเกิด = ตอนปฏิบัติหน้าที่ไหม (3) ผู้เสียหายจะเรียกร้อง = หน่วยงานรัฐเป็นหลักหรือไม่ (4) ถ้าถามเรื่องเอาผิดเจ้าหน้าที่ = ดู “จงใจ/ประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง” แล้วค่อยไปที่ประเด็นไล่เบี้ย/วินัย หวังว่าสรุปนี้จะช่วยให้ตอบคำถาม “ข้อใดไม่ใช่เจ้าหน้าที่รัฐ”, “ละเมิดของเจ้าหน้าที่” และ “ระเบียบสำนักนายกฯ พ.ศ.2539” ได้ไวขึ้น โดยเฉพาะข้อสอบที่ชอบยกเคสครู เทศบาล หรือเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นมาหลอกค่ะ/ครับ