พลังของการ “เรียกชื่อ” อารมณ์

คุณเคยไหม…

เวลาที่อารมณ์ถาโถมเข้ามา ทั้งโกรธ เสียใจ กดดัน

เหมือนถูกพัดไปกลางคลื่นยักษ์จนควบคุมอะไรไม่ได้

หลายครั้ง…อารมณ์รุนแรงเหล่านั้นทำให้เราหลุดพูดในสิ่งที่ไม่ควรพูด ทำสิ่งที่เราเสียใจทีหลัง หรือเลือกตัดสินใจผิดพลาดไป

แต่จริง ๆ แล้ว…มีเทคนิคทางจิตวิทยาง่าย ๆ ที่ช่วยให้เราควบคุมสถานการณ์ได้โดยไม่ต้องพยายาม “ห้ามความรู้สึก”

แค่ใช้หลักการ “Name It to Tame It” ของ Dr. Daniel Siegel ที่บอกว่า —

“เพียงแค่เรียกชื่ออารมณ์ออกมา ก็ทำให้มันสงบลงได้”

1. "เรียกชื่อ" อารมณ์ทำงานอย่างไร?

โดยปกติ เมื่อเราเผชิญกับอารมณ์รุนแรง (เช่น ความกลัว ความโกรธ) สมองส่วนที่ทำหน้าที่ด้านอารมณ์อย่าง Amygdala จะทำงานอย่างหนัก ทำให้เราตอบสนองแบบอัตโนมัติ โดยไม่ผ่านการคิดไตร่ตรอง

แต่ทันทีที่เราพยายาม "หาคำมาเรียกชื่อ" ความรู้สึกนั้น

เช่น "ตอนนี้ฉันกำลังรู้สึกโกรธ" หรือ "นี่คือความรู้สึกผิดหวัง"

สมองส่วนเหตุผล (Prefrontal Cortex) จะถูกกระตุ้นให้ทำงาน

กระบวนการนี้จะช่วยดึงพลังงานจากสมองส่วนอารมณ์ที่กำลังพลุ่งพล่าน มาสู่สมองส่วนเหตุผลที่ใจเย็นกว่า ทำให้ความเข้มข้นของอารมณ์ลดลงทันที

2. สร้างระยะห่างระหว่าง "ตัวเรา" กับ "อารมณ์"

หัวใจสำคัญของเทคนิคนี้ คือการเปลี่ยนมุมมองจาก:

"ฉันคือความโกรธ" (I am anger)

ไปเป็น

"ฉันกำลังสังเกตเห็นความโกรธ" (I am noticing anger)

เมื่อเรามองเห็นอารมณ์ในฐานะ "ผู้สังเกตการณ์" เราจะสร้างระยะห่างทางใจขึ้นมา

อารมณ์ที่เคยดูเหมือนคลื่นยักษ์ที่พร้อมจะซัดเราให้จม จะกลายเป็นเพียงคลื่นลูกหนึ่งที่กำลังเกิดขึ้นและผ่านไป เราจึงไม่จมลงไปกับมัน

3. วิธีฝึกใช้ Name It to Tame It ในชีวิตประจำวัน

ขั้นตอนที่ 1: หยุดและรับรู้ (Pause & Recognize)

เมื่อรู้ตัวว่าอารมณ์เริ่มปั่นป่วน ให้หยุดคิดเรื่องอื่นสักครู่ หันมาสนใจความรู้สึกทางกายของตัวเอง (เช่น ใจเต้นเร็ว มือเย็น หรือท้องไส้ปั่นป่วน)

ขั้นตอนที่ 2: เรียกชื่อมัน (Label the feeling)

ถามตัวเองว่า "ตอนนี้ฉันกำลังรู้สึกอะไรกันแน่?" พยายามระบุให้ชัดเจนที่สุด

ไม่ใช่แค่ "รู้สึกแย่" แต่เป็น "ผิดหวัง" "น้อยใจ" "อิจฉา" หรือ "โดดเดี่ยว"

ขั้นตอนที่ 3: ยอมรับโดยไม่ตัดสิน (Validate without judgment)

บอกตัวเองว่า "ไม่เป็นไรที่จะรู้สึกแบบนี้" การยอมรับความรู้สึกไม่ใช่การยอมแพ้ แต่เป็นการเปิดโอกาสให้เราเข้าใจที่มาของมัน

🤍 สรุปสั้น ๆ

การเรียกชื่ออารมณ์ ไม่ได้หมายความว่าอารมณ์นั้นจะหายไปทันที

แต่มันช่วยให้เรากลับมาเป็นผู้ควบคุมสถานการณ์แทนที่จะถูกอารมณ์ควบคุม

แหล่งอ้างอิง:

Waska R. Name It, Claim It, Tame It: Modern Kleinian Therapy and the Challenge of Change. Am J Psychoanal. Published online September 19, 2025. doi:10.1057/s11231-025-09522-9

#สุขภาพใจ #คลินิกจิตเวชกรุงเทพฯ #จิตแพทย์ #คลินิกจิตเวช