พระฤาษี ล้านนา

พระฤาษีกัมมะโลเป็นประติมากรรมสำริดที่มีความสำคัญอย่างยิ่งในศิลปะล้านนา สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2147 โดยได้รับความร่วมมือจากสมเด็จบรมบพิตรพระเป็นเจ้าเมืองเชียงแสนและพระมหาสมเด็จราชครูวัดพระหลวง รวมถึงพระสังฆโมลี ผู้มีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมศาสนาและวัฒนธรรมท้องถิ่น ประติมากรรมนี้ตั้งอยู่ที่พระธาตุดอยตุง อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย และเป็นหนึ่งในงานประติมากรรมที่โดดเด่นด้วยการนำพระพักตร์พระพุทธรูปมาผสมผสานกับรูปพระฤาษี ทำให้เกิดความสวยงามและมีลักษณะเฉพาะตัวที่แตกต่างจากประติมากรรมทั่วไปของล้านนา เรื่องราวตำนานของพระฤาษีกัมมะโลในภูมิภาคนี้ยิ่งทำให้ดูมีมนต์ขลัง โดยเล่าถึงกวางตัวหนึ่งที่กินน้ำปัสสาวะของฤาษีจนทำให้เกิดนางปทุมมา หรือปทุมาวดี ซึ่งนางนี้ได้ขึ้นเป็นอัครมเหสีของพระญาอชุตตราช กษัตริย์ปกครองเมืองโยนกนาคพันธุ์สิงหนวัติ ซึ่งเป็นเมืองในตำนานดินแดนล้านนา นอกจากนี้ ตำนานยังบอกเล่าว่าเมืองโยนกนี้ถล่มลงกลายเป็นหนองน้ำขนาดใหญ่ เนื่องจากความวิบัติทางการเมืองและสังคมเมื่อชาวเมืองกินปลาไหลเผือก ซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่สะท้อนถึงเรื่องราวความเชื่อ ความศรัทธา และบทเรียนทางประวัติศาสตร์ในสังคมล้านนา ประติมากรรมพระฤาษีกัมมะโลเดิมตั้งอยู่ที่คอดของภูเขาข้างยอดดอยตุง หรือบริเวณวัดน้อยดอยตุงในปัจจุบัน ถือเป็นมรดกทางวัฒนธรรมและศิลปะที่สำคัญที่ช่วยสะท้อนถึงประวัติศาสตร์ความน่าสนใจของภูมิภาคนี้ รวมทั้งความผสมผสานทางศาสนาและความเชื่อในอดีตที่ยังคงถูกสืบทอดและเคารพอย่างต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน