1ใน4สาวงาม "มัจฉาจมวารี"
แม่นางไซซี: สาวงามที่ทำให้ปลาต้องจมน้ำ!
ลองนึกภาพหมู่บ้านเล็ก ๆ ในแคว้นเยว่ (ประมาณมณฑลเจ้อเจียงสมัยนี้) เมื่อเกือบ 2,500 ปีก่อน
สาวน้อยชื่อ สืออี๋กวง หรือที่เรารู้จักในนาม ไซซี (西施) เกิดในครอบครัวธรรมด๊าธรรมดา
พ่อแม่ทำอาชีพตีฟืน ซักผ้าเลี้ยงปากท้อง ตัวไซซีเองก็ช่วยแม่ซักผ้าที่ริมแม่น้ำฮวนซาทุกวัน
แต่! เธอไม่ใช่สาวบ้านนอกธรรมดานะจ๊ะ เพราะหน้าตาของนางน่ะ...
สวยจนปลาในน้ำเห็นแล้วลืมว่าย จมน้ำตายกันเป็นแถว! เลยได้ฉายา "มัจฉาจมวารี" (沉魚; Chén Yú)
หรือแปลตรง ๆ ว่า "ความงามที่ทำให้ปลาจม" ฟังดูเว่อร์ แต่ตำนานเขาว่างี้จริง ๆ!
*ยุคชุนชิว: ดราม่าการเมืองสุดเข้มข้น
สมัยนั้น (ราว 506 ปีก่อนคริสตกาล) แผ่นดินจีนแตกเป็นเสี่ยง ๆ มีแคว้นเล็กแคว้นน้อยรบกันวุ่นวาย
แคว้นอู๋ (Wu) กับแคว้นเยว่ (Yue) ก็เป็นคู่ปรับตัวฉกาจเลย แคว้นอู๋มี อู๋อ๋องฟูชัย (King Fuchai)
ผู้นำสุดหล่อแต่ใจร้อนและชอบสาว ๆ ส่วนแคว้นเยว่มี เยว่อ๋องโกวเจี้ยนที่พ่ายแพ้ยับเยินให้แคว้นอู๋
จนต้องกลายเป็นเชลย ถูกจับไปเป็นทาสในแคว้นอู๋ 3 ปีเต็ม! ลองนึกภาพผู้นำแคว้นต้องไปกวาดพื้น
ถูบ้านให้ศัตรู... อายมั้ยล่ะ!
หลังจากโกวเจี้ยนถูกปล่อยตัวกลับ เขากลับมาแค้นฝังหุ่นสุด ๆ แต่แคว้นอู๋มันแกร่งเกิน
เลยต้องใช้สมองแทนกำลัง! เขากับ ฟ่านหลี (Fan Li) เสนาธิการสุดฉลาด
คิดแผนเด็ด: ส่งสาวงามไปยั่วใจฟูชัย ให้หลงจนลืมบริหารบ้านเมือง!
และนางเอกของแผนนี้ก็คือ... แม่นางไซซี นี่เอง!
*กลยุทธ์สาวงาม: สปายสาวสุดแซ่บ
ฟ่านหลีไปเจอไซซีที่หมู่บ้านจู๋หลัว เห็นปุ๊บก็ร้องว้าว! สวยขนาดนี้ต้องเอาไปเป็น อาวุธลับแน่!
เขาคัดเลือกไซซีและสาวสวยอีกคนชื่อ เจิ้งตาน (Zheng Dan) แล้วพาไปฝึกหนัก 3 ปีเต็ม!
เรียนทั้งร้องเพลง เต้นรำ เล่นหมากรุก วาดภาพ
แถมฝึกมารยาทให้เป๊ะปัง เป้าหมายคือทำให้ฟูชัยหลงหัวปักหัวปำ
พอถึงปี 490 ปีก่อนคริสตกาล ไซซีและเจิ้งตานถูกส่งไปถวายตัวที่แคว้นอู๋
ปรากฏว่า... ฟูชัยเห็นหน้าไซซีปุ๊บก็ตาค้าง! เขาตกหลุมรักนางทันที
ถึงขั้นสร้าง พระราชวังกวนหว๋า (Guanwa Palace) สุดอลังการให้
แถมขุดทะเลสาบยักษ์ให้นางลงไปอาบน้ำเล่น (อู้ยยย หวานขนาดนี้!)
ฟูชัยหลงนางจนลืมทุกอย่าง ไม่สนใจบริหารแคว้น แถมยังฆ่า อู๋จื่อซวี (Wu Zixu) ขุนนางจอมซื่อสัตย์
ที่กล้าทักท้วงว่า "อย่าหลงสาวมาก เดี๋ยวบ้านเมืองพัง!" ผลคือแคว้นอู๋เริ่มร่อแร่
เพราะผู้นำมัวแต่จีบนางอยู่!
*ชัยชนะของเยว่: ไซซีคือ MVP!
ในขณะที่ฟูชัยกำลังมัวเมากับความงามของไซซี โกวเจี้ยนก็แอบฟิตกองทัพเตรียมแก้แค้น
เขาใช้กลยุทธ์ "นอนทับฟืน ลิ้มดี" (นอนบนกองฟืน ลิ้มน้ำดีขม ๆ เพื่อเตือนตัวเองให้อดทน)
สุดท้ายในปี 473 ปีก่อนคริสตกาล แคว้นเยว่ยกทัพบุกแคว้นอู๋ที่อ่อนแอลง แคว้นอู๋แตกพ่าย
ฟูชัยรู้ตัวว่าพลาด เลยฆ่าตัวตายไป ส่วนโกวเจี้ยนกู้แคว้นเยว่ได้สำเร็จ! ต้องยกเครดิตให้ไซซีเลย
เพราะถ้าไม่มีนาง ฟูชัยคงไม่หลงจนลืมตัวขนาดนั้น!
*จุดจบของไซซี: โรแมนติกหรือโศกนาฏกรรม?
ทีนี้มาถึงปริศน าใหญ่... ไซซีไปไหนต่อ? ตำนานมีหลายเวอร์ชั่น ฟังแล้วเลือกเอาเลยว่าชอบแบบไหน!
----ฉากจบแบบแฮปปี้เอ็นดิ้ง: บางเรื่องเล่าว่าไซซีหนีไปกับฟ่านหลี เสนาธิการสุดหล่อที่ฝึกเธอมา
(และอาจแอบรักกันด้วย!) ทั้งคู่ล่องเรือไปใช้ชีวิตชิล ๆ ที่ทะเลสาบไท่หู (Taihu Lake)
เหมือนคู่รักในนิยายรัก บางแหล่งบอกว่าพวกเขามีลูกชายด้วยกัน ฟังแล้วหวานแหววสุด ๆ!
----ฉากจบแบบดราม่า: อีกเวอร์ชั่นบอกว่าชาวแคว้นอู๋โกรธแค้นที่ไซซีทำให้แคว้นล่ม
เลยจับนางใส่ถุงแล้วโยนลงแม่น้ำ! (โหดร้ายมาก) หรือไม่ก็โกวเจี้ยนกลัวอิทธิพลความงามของนาง
เลยสั่งประหารซะ บางเรื่องบอกว่าเธอฆ่าตัวตายในพระราชวังเพราะรู้สึกผิดต่อฟูชัย
----ฉากจบลึกลับ: บางแหล่งบอกว่าเธอหายตัวไปหลังสงคราม ไม่มีใครรู้ชะตากรรมแน่ชัด
กลายเป็นปริศนาแห่งยุค!
เอาจริง ๆ นะ นักประวั ติศาสตร์บางคนแอบสงสัยว่าไซซีอาจเป็นแค่ตัวละครในนิยาย เพราะเรื่องของนางโผล่มาในบันทึก "Wu Yue Chun Qiu" ซึ่งเขียนทีหลังเหตุการณ์ถึง 500 ปี! ในบันทึกเก่า ๆ อย่างของซือหม่าเชียนไม่มีชื่อนางเลย แต่ถึงจะจริงหรือไม่ เรื่องของไซซีก็กลายเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมจีนไปแล้ว ถึงขั้นได้เป็น มรดกวัฒนธรรมจีนที่จับต้องไม่ได้ ในปี 2006!
และนี่คือ หญิงงามล่มเมือง คนแรก ยังเหลืออีก3คน ติดตามไว้นะ แล้วจะมาเล่าให้ฟัง
ถ้าใครเจอคำว่า “มัจฉาจมวารี ปักษีตกนภา จันทร์หลบโฉมสุดา มวลผกาละอายนาง” แล้วงงว่าหมายถึงอะไร เราเคยงงเหมือนกัน เลยสรุปเป็นภาษาคนอ่านง่าย ๆ ให้ค่ะ เพราะมันคือ “4 สำนวนความงามระดับตำนาน” ของจีน ที่ใช้เปรียบผู้หญิงสวยมาก ๆ จนธรรมชาติยัง “เสียอาการ” และไซซีก็คือคนแรกในชุดนี้ 1) มัจฉาจมวารี (沉魚) = ปลาจม คำนี้ใช้กับ “ไซซี” โดยตรง ตำนานบอกว่าเวลานางซักผ้าที่ริมแม่น้ำ (บางเรื่องระบุแม่น้ำฮวนซา) ปลาเห็นแล้วมัวแต่ตะลึงจนลืมว่าย เลยจมลงไป ฟังดูเว่อร์แต่เป็นสำนวนกวีที่ตั้งใจ “อวยความงาม” ให้เห็นภาพสุด ๆ ดังนั้นเวลาเราค้นคำว่า “ไซซี มัจฉาจมวารี” ก็มักจะเจอเรื่องเล่าชุดเดียวกัน: ไซซีจากสาวบ้าน ๆ ถูกพาไปฝึกเป็นสาวงามในวัง เพื่อเข้าไปมีบทบาททางการเมืองในยุคชุนชิว 2) ปักษีตกนภา (落雁) = ห่าน/นกตกจากฟ้า อันนี้คือสาวงามอีกคน (โดยมากจะโยงกับหวังเจาจวิน) เล่าว่านางเดินทางไกลจนความงามทำให้นกบนฟ้ามองเพลินแล้วบินพลาดตกลงมา ใช้เป็นคำชมแบบเดียวกับ “ปลาจม” แต่เปลี่ยนเป็น “นกตก” 3) จันทร์หลบโฉมสุดา (閉月) = พระจันทร์หลบ มักใช้กับเตียวเสี้ยน ตำนานว่าออกไปไหว้พระจันทร์แล้วจันทร์ยังอายจนหลบหลังเมฆ เป็นสำนวนที่เจอบ่อยในนิยาย/ซีรีส์จีนย้อนยุค 4) มวลผกาละอายนาง (羞花) = ดอกไม้อาย มักใช้กับหยางกุ้ยเฟย เล่าว่าดอกไม้ยังหุบกลีบเหมือนอายความงามของนาง พอเข้าใจ 4 คำนี้แล้ว เวลาอ่านเรื่องไซซีจะอินขึ้น เพราะ “มัจฉาจมวารี” ไม่ได้เป็นแค่ฉายาสวย ๆ แต่เป็นคีย์เวิร์ดที่บอกว่าไซซีถูกยกให้เป็นมาตรฐานความงามระดับตำนาน และถูกเล่าคู่กับบทบาท “หญิงงามล่มเมือง” ในศึกแคว้นอู๋–เยว่ อีกจุดที่หลายคนสงสัย (เราเองก็สงสัยตอนอ่าน) คือไซซีมีตัวตนจริงไหม? เท่าที่เช็กแนวทางประวัติศาสตร์ จะมีข้อถกเถียงเพราะเอกสารบางชิ้นถูกเขียนทีหลังเหตุการณ์หลายร้อยปี ทำให้เรื่องราวบางส่วนอาจถูกแต่งเติมเพื่อความดราม่า แต่ถึงอย่างนั้น “ไซซี/มัจฉาจมวารี” ก็กลายเป็นสัญลักษณ์ในวัฒนธรรมจีนไปแล้ว—ทั้งในบทกวี นิทาน ซีรีส์ และสำนวนชมคนสวย ถ้าชอบแนวนี้ แนะนำเวลาอ่านตอนต่อ ๆ ไปของ 4 สาวงาม ให้สังเกตเหมือนกันว่าแต่ละคนถูกผูกกับ “สำนวนธรรมชาติ” คนละแบบ (ปลาจม/นกตก/จันทร์หลบ/ดอกไม้อาย) และมักมีฉากหลังเป็นการเมือง-อำนาจ ทำให้เรื่องมันทั้งสวย ทั้งหม่น และชวนคุยมาก ๆ
