กระทรวงศึกษาธิการ

ถ้าใครกำลังค้นหา “โครงสร้างหลักสูตร กศน. 2551 ปรับปรุงล่าสุด” แล้วสงสัยว่าทำไมบางช่วงเหมือน “ประวัติศาสตร์” หรือ “ศีลธรรม” ไม่ได้แยกเป็นวิชาเดี่ยว ๆ ขอตอบแบบที่เราเคยงงเหมือนกัน: ส่วนใหญ่ไม่ได้ถูกยกเลิก แต่ “เปลี่ยนวิธีจัดวางในโครงสร้างหลักสูตร” มากกว่า จากที่ไปเทียบแนวคิดของหลักสูตร (ทั้งฝั่งการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 และแนวทาง/ประกาศปรับปรุงที่หน่วยงานใช้สื่อสารในช่วงหลัง) โครงสร้างจะวางเป็น “กลุ่มสาระ” แล้วค่อยแตกเป็นสาระ/มาตรฐาน/ตัวชี้วัดให้สถานศึกษานำไปจัดการเรียนรู้ให้เหมาะกับผู้เรียน กศน. ด้วย เพราะบริบทผู้เรียนหลากหลายมาก ทั้งวัยทำงาน ผู้ใหญ่ หรือคนที่กลับมาเรียนต่อ ทำให้การจัดรายวิชามักยืดหยุ่นกว่าในโรงเรียนระบบ จุดที่ทำให้หลายคนรู้สึกว่าเนื้อหา “หายไป” คือคำว่า “ไม่แยกเป็นรายวิชาเดี่ยว” ค่ะ เช่น ประวัติศาสตร์กับศีลธรรมมักถูกเรียนผ่านกลุ่ม “สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม” (รวมถึงประเด็นหน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม ชุมชน) พอในตารางโครงสร้างหลักสูตรเห็นเป็นชื่อหมวดใหญ่ ๆ ก็เลยเหมือนกับว่าไม่มีคำว่า “ประวัติศาสตร์” โผล่มา ทั้งที่จริงเนื้อหายังอยู่ในมาตรฐาน/ผลการเรียนรู้ หรือหน่วยการเรียนรู้ที่ครูนำไปออกแบบ ถ้าต้องเช็กให้ชัวร์ว่า “ปรับปรุงล่าสุด” ของพื้นที่เราเน้นอะไร แนะนำวิธีที่เราใช้เอง: 1) ดูเอกสารโครงสร้างหลักสูตรของศูนย์ กศน./สถานศึกษาจริง ๆ (เพราะบางที่จัดรายวิชา/หน่วยเรียนต่างกัน) 2) เปิดดูคำอธิบายรายวิชาและหน่วยการเรียนรู้ในกลุ่มสังคมฯ ว่ามีหัวข้อรากเหง้าทางวัฒนธรรม เหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์ และเรื่องคุณธรรมจริยธรรม/ศีลธรรมแทรกอยู่ตรงไหน 3) ถ้าหาไม่เจอ ให้ถามตรง ๆ ว่าเนื้อหาประวัติศาสตร์และศีลธรรมถูกบูรณาการในกิจกรรม/ชิ้นงานอะไร (เช่น รายงานชุมชน โครงงานหน้าที่พลเมือง อภิปรายประเด็นสังคม) ส่วนประเด็นที่มีการพูดถึงในช่วงหลัง ๆ เรื่อง “รื้อฟื้น/เน้นย้ำ” เรามองว่าเป็นการสื่อสารเชิงนโยบายให้กลับมาให้ความสำคัญมากขึ้น ไม่ได้แปลว่าเมื่อก่อนไม่มี แต่คืออยากให้เห็นชัดขึ้นและวัดผลได้ดีขึ้นนั่นเอง สรุปสำหรับคนที่ค้นหาโครงสร้างหลักสูตร กศน. 2551 แบบเร็ว ๆ: ประวัติศาสตร์และศีลธรรมยังอยู่ แต่อยู่ในรูป “บูรณาการ” ภายใต้กลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ถ้าอยากรู้เวอร์ชันที่อัปเดตสุด ให้ยึดเอกสาร/โครงสร้างที่สถานศึกษาของเราประกาศใช้อยู่เป็นหลัก