เคยมีโอกาสหลายครั้งในชีวิตที่เราต้องตัดสินใจ แต่บางครั้งก็เลือกที่จะเลื่อนเวลาหรือบอกว่าจะทำทีหลัง ซึ่งมันกลับกลายเป็นว่าโอกาสนั้นหายไปแล้วเหมือนอย่างประโยคในภาพที่ว่า "มีโอกาสพูด...ให้พูดวันนี้" และ "มีโอกาสทำ...ให้ทำวันนี้" เพราะบางครั้งคำว่า "ไว้ทีหลัง" อาจเปลี่ยนเป็นคำว่า "สายเกินไป" ได้ง่ายมาก ในกรณีของพระอภัยมณี การที่พระองค์เลือกนางเงือกแทนนางยักษ์ ก็สะท้อนให้เห็นถึงการตัดสินใจเลือกความรักหรือความสัมพันธ์ที่มีความหมายและเหมาะสมมากกว่า ถึงแม้นางยักษ์จะมีความโดดเด่น แต่เพราะนางยักษ์ไม่ใช่มนุษย์ ความแตกต่างนี้อาจเป็นเหตุผลที่ทำให้พระอภัยมณีไม่เลือกนางยักษ์ เรื่องนี้ยังสอนให้เราเห็นความสำคัญของการตัดสินใจที่ทันท่วงทีในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นเรื่องความรัก มิตรภาพ หรือโอกาสต่างๆ ที่เข้ามา หากเรารู้จักใช้โอกาสให้อย่างเต็มที่ ไม่เลื่อนหรือผัดวันประกันพรุ่ง เราก็จะไม่เสียใจในภายหลัง ด้วยความที่เรื่องราวนี้ได้รับการสืบทอดในวรรณคดีไทยอย่างยาวนาน มันยังปลุกเร้าให้เราคิดถึงคุณค่าและคำสอนที่อยู่เบื้องหลังการเลือกและการตัดสินใจของมนุษย์ได้เป็นอย่างดี