ครั้งหนึ่งในการอ่านพระอภัยมณี ผมเคยสงสัยว่าเหตุใดพระอภัยมณีถึงไม่เลือกนางยักษ์ ทั้งๆ ที่นางยักษ์ก็มีความโดดเด่นและมีพลังมาก แต่กลับเลือกนางเงือกแทน สิ่งนี้สะท้อนความซับซ้อนทางอารมณ์และสัญลักษณ์ที่ถูกสื่อสารผ่านวรรณคดีโบราณ ซึ่งนางยักษ์ในเรื่องมักจะถูกแทนด้วยความดุร้ายและผิดธรรมชาติ ในขณะที่นางเงือก สื่อถึงความงาม ลึกลับ และความเป็นมนุษย์ที่ใกล้ชิดกับโลกมากกว่า จากประสบการณ์ส่วนตัวนี้ ทำให้ผมเห็นว่าความรักของพระอภัยมณีจึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับพลังหรือรูปลักษณ์ภายนอกแต่อย่างเดียว แต่เป็นความรู้สึกที่มีต่อความเป็นมนุษย์และความงดงามตามธรรมชาติ ซึ่งนางเงือกแทนจุดนั้นได้ดีกว่านางยักษ์ นอกจากนี้ ยังน่าสนใจว่าความแตกต่างระหว่างนางยักษ์และนางเงือกเป็นตัวแทนของความขัดแย้งระหว่างความดิบเถื่อนและความอ่อนโยน ที่บอกเล่าผ่านนิยายพื้นบ้านนี้อย่างลงตัว การศึกษาวรรณคดีเรื่องนี้ทำให้ผมได้เรียนรู้ว่า การเลือกในเรื่องความรักและความสัมพันธ์มีความหมายลึกซึ้งกว่าที่เห็น และการที่พระอภัยมณีเลือกนางเงือกจึงเหมือนการเลือกสิ่งที่แท้จริงและงดงามในใจ มากกว่าความแข็งแกร่งที่อาจทำร้ายกันและกันได้ในระยะยาว