"พระตำหนักสิริยาลัย"
สายใยความผูกพัน
ของขวัญจากลูก "ชาย" แด่แม่
ริมฝั่งเจ้าพระยาตรงข้ามวัดไชยวัฒนาราม คือที่ตั้งของ “พระตำหนักสิริยาลัย” พระตำหนักสถาปัตยกรรมเรือนไทยประเพณีที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงใช้พระราชทรัพย์ส่วนพระองค์จัดซื้อที่ดินของราษฎรในราคาเป็น ๒ เท่าของราคาประเมินในขณะนั้น เพื่อพระราชทาน และพระบาทสมเด็จพร ะเจ้าอยู่หัวรัชกาลปัจจุบัน เมื่อครั้งยังทรงเป็นสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ก็ได้ทรงกำกับการก่อสร้างพระตำหนักด้วยพระองค์เอง เพื่อน้อมเกล้าฯ ถวายแด่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในวาระทรงเจริญพระชนมพรรษา ๕ รอบ
ในครั้งนั้น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้เหล่าช่างผู้บำรุงรักษาพระราชฐานที่ประทับส่วนพระองค์เป็นผู้ก่อสร้างและออกแบบโครงสร้าง ส่วนการออกแบบตกแต่งภายใน ทรงพระราชดำริด้วยพระองค์เองทั้งสิ้น พระตำหนักแห่งนี้ก่อสร้างแล้วเสร็จภายในเวลาเพียง ๓ เดือน เสมือนเนรมิต ด้วยพระราชกตัญญุตาและความอุตสาหะเอาพระราชหฤทัยใส่ ดังพระราชนิพนธ์ที่ทรงจารึกลงบนโล่แผ่นเงิน ณ พระตำหนักแห่งนี้ ความว่า
"...พระตำหนักแห่งนี้มีความหมาย
พ่อกับชายสร้างถวายให้กับแม่
วิมานทองแห่งนี้คือดวงแด
ลูกกับแม่ผูกพันนิรันดร
อานุภาพแห่งความรักสลักจิต
เนรมิตเรือนไทยอนุสรณ์
ครบหกสิบพรรษาพระมารดร
ประชากรแซ่ซ้องพระบารมี
ขอบูชาจารึกด้วยชีวิต
ชายอุทิศกายใจไว้ที่นี่
เพื่อถวายความจงรักและภักดี
อีกหมื่นปีไม่มีคลายจากชายเอย..."
พระตำหนักสิริยาลัยจึงเป็นมากกว่าเรือนไทยงดงามที่ช่วยส่งเสริมทัศนียภาพริมแม่น้ำอยุธยาให้วิจิตร หากยังเป็น “อนุสรณ์แห่งความรัก” ที่สะท้อนสายใยอันล้ำค่าของทั้งสามพระองค์ ผู้ทรงเป็นแบบอย่างอันงดงามของความรักในครอบครัว
ที่มา : บทความ “พระตำหนักสิริยาลัย หัวใจเมืองพระนครศรีอยุธยา” โดย ปฏิพัฒน์ พุ่มพงษ์แพทย์ ตีพิมพ์ในวารสารทางวิชาการราชภัฏกรุงเก่า (ฉบับมรดกโลก) ปีที่ ๑ ฉบับที่ ๒
.
#พระ พันปีหลวง #ในหลวงรัชกาลที่9 #ในหลวงรัชกาลที่10 #พระตำหนักสิริยาลัย #ทรงพระเจริญ
พระตำหนักสิริยาลัยไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ประทับส่วนพระองค์ที่มีสถาปัตยกรรมเรือนไทยงดงามเท่านั้น แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของความรักและความผูกพันระหว่างพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร พระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช และ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง พระองค์ท่านทรงใช้พระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ในการจัดซื้อที่ดินริมแม่น้ำเจ้าพระยาในราคาสูงกว่าประเมิน เพื่อสร้างพระตำหนักแห่งนี้ขึ้นเป็นของขวัญและแสดงความจงรักภักดี เนื่องในเทศกาลเฉลิมพระชนมพรรษาครบรอบ ๕ รอบ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความใส่ใจและพระราชหฤทัยที่ลึกซึ้งในฐานะพระราชบิดาที่ทรงห่วงใยพระราชมารดาอย่างแท้จริง การออกแบบและก่อสร้างพระตำหนักสิริยาลัยสำเร็จภายในเวลาเพียง ๓ เดือน โดยมีพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 ทรงกำกับและออกแบบทั้งโครงสร้างและการตกแต่งภายในเอง เป็นการแสดงให้เห็นถึงพระปรีชาสามารถและพระราชอุตสาหะอย่างยิ่ง พระราชนิพนธ์ที่ประทับจารึกในโล่เงิน ณ พระตำหนัก ได้ถ่ายทอดความรู้สึกซาบซึ้งในความรักที่มีต่อนางพระมารดาและความจงรักภักดีที่ไม่มีวันเสื่อมคลาย ความงดงามของเรือนไทยร่วมสมัยนี้ ยังช่วยเสริมภาพลักษณ์เมืองพระนครศรีอยุธยาให้มีเสน่หาและคุณค่าทางวัฒนธรรมอย่างน่าภาคภูมิใจ สำหรับผู้ที่ได้มีโอกาสเยี่ยมชมพระตำหนักสิริยาลัย จะได้สัมผัสบรรยากาศที่อบอวลไปด้วยเรื่องราวทางประวัติศาสตร์และความรักที่สืบเนื่องจากรุ่นสู่รุ่น โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับผู้ที่สนใจในสถาปัตยกรรมไทยและประวัติศาสตร์ราชวงศ์ ก็จะได้เรียนรู้ความหมายลึกซึ้งที่ซ่อนอยู่ในพระตำหนักหลังนี้อย่างไม่มีวันลืม
