พาชม “ตุ๊กตาฮินะ“ และความหมาย 🌸 3 มีค ทุกปี

หลายคนอาจเคยเห็น “ตุ๊กตาฮินะ” ตามห้าง/สถานีรถไฟในญี่ปุ่นแล้วสงสัยว่าเขาจัดทำไม และแต่ละชั้นหมายถึงอะไร เราเองก็เพิ่งได้ยืนดูของจริงแบบใกล้ๆ แล้วรู้สึกว่าเสน่ห์ของ Hina Dolls ไม่ได้มีแค่ความสวย แต่เป็นพิธีเล็กๆ ที่รวมทั้งความเชื่อ การอวยพร และความละเอียดของงานคราฟต์ไว้ครบเลย สิ่งที่น่ารู้ก่อนคือ “ฮินะมัตสึริ” (Hina Matsuri) ตรงกับวันที่ 3 มีนาคมของทุกปี เป็นเทศกาลวันเด็กผู้หญิงญี่ปุ่น บ้านที่มีลูกสาวมักตั้งตุ๊กตาฮินะเพื่ออวยพรให้เติบโตแข็งแรง มีความสุข และเชื่อว่าช่วยปัดเป่าสิ่งไม่ดีออกไปด้วย (ความหมายนี้เชื่อมกับตำนาน “นากาชิบินะ” ที่ใช้ตุ๊กตากระดาษรับเคราะห์แล้วลอยน้ำ) พอพูดถึง “ชุด 7 ชั้น” หลายคนจะนึกภาพฐานผ้าสีแดง (มักเรียกฮินะดัน) แล้วเรียงเป็นลำดับเหมือนจำลองราชสำนักญี่ปุ่นยุคเฮอัน ซึ่งถ้าไปเจอตามที่จัดแสดง ลองสังเกตตามนี้จะสนุกมาก 1) ชั้นบนสุด: จักรพรรดิและจักรพรรดินี (คู่หลัก) มักแต่งเต็มยศและวางเด่นที่สุด บางที่จัดตำแหน่งซ้าย-ขวาไม่เหมือนกันตามภูมิภาค 2) ชั้นที่ 2: นางกำนัล (ซันนิงคันโจ) มักเป็น 3 คน บางตัวถืออุปกรณ์สำหรับรินสาเกหรือพิธีการ เป็นดีเทลที่ของจริงจะละเอียดมาก 3) ชั้นที่ 3: นักดนตรี (โกะนิงบายาชิ) 5 คน พร้อมเครื่องดนตรี คนที่ชอบวัฒนธรรมจะชอบชั้นนี้เพราะชุดและท่าทาง “เหมือนมีดนตรีอยู่จริง” 4) ชั้นที่ 4-5: ขุนนาง/ผู้คุ้มกัน (แล้วแต่ชุด) จะช่วยให้ภาพ “ราชสำนักครบทีม” มากขึ้น 5) ชั้นล่างๆ: เครื่องใช้จิ๋วและของตกแต่ง เช่น กล่องใส่ของ รถ/พาหนะ เครื่องเรือน หรือของใช้ในพิธี ซึ่งเป็นโซนที่เรายืนดูนานที่สุด เพราะเล็กมากแต่ทำเหมือนของจริงสุดๆ ทริกเล็กๆ เวลาไปดูนิทรรศการ/จุดจัดแสดงตุ๊กตาฮินะ: ลองมองจาก “ภาพรวม” ก่อนว่าจัดครบ 7 ชั้นไหม แล้วค่อยซูมดูทีละชั้น โดยเฉพาะชั้นบนสุด (จักรพรรดิ-จักรพรรดินี) และชั้นเครื่องใช้จิ๋ว จะเห็นความประณีตชัดมาก ถ้าเจออินโฟกราฟิกประกอบ (บางที่ทำเป็นการ์ตูนอธิบายตำแหน่ง) จะเข้าใจการจัดวางง่ายขึ้นด้วย สำหรับใครที่กำลังหาความหมายของ “ตุ๊กตาฮินะ” เพื่ออ่านก่อนถึงวันที่ 3 มีนาคม เราว่าการรู้ที่มานากาชิบินะ + การไล่ดูบทบาทของแต่ละชั้น จะทำให้การไปเจอชุดจัดแสดงครั้งต่อไป “อิน” ขึ้นเยอะเลยค่ะ