”พระปรางค์สามยอด“ต.ท่าหิน อ.เมือง จ.ลพบุรี ตั้งอยู่บนเนินดินทางด้านตะวันตกของทางรถไฟใกล้“ศาลพระกาฬ”มีลักษณะเป็นปรางค์เรียงต่อกัน 3 องค์ มีฉนวนทางเดินเชื่อมติดต่อกัน“พระปรางค์สามยอด”เป็นศิลปะเขมรแบบบายน มีอายุราวพุทธศตวรรษที่ 18 สร้างด้วยศิลาแลง และตกแต่งลวดลายปูนปั้นสวยงาม เสาประดับกรอบประตูแกะสลักเป็นรูปฤาษีนั่งชันเข่าในซุ้มเรือนแก้ว ซึ่งเป็นแบบเฉพาะของเสาประดับกรอบประตูศิลปะเขมรแบบบายน ปรางค์องค์กลางมีฐาน แต่เดิมเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูป และมีเพดานไม้เขียนลวดลายเป็นดอกจันสีแดง ด้านหน้าทางทิศตะวันออกมีวิหารสร้างในรัชสมัย“สมเด็จพระนารายณ์มหาราช”ประดิษฐานพระพุทธรูปศิลาขนาดใหญ่ปางสมาธิที่สมบูรณ์ดี เป็นศิลปะแบบสมัยอยุธยาตอนต้น อายุราวพุทธศตวรรษที่ 20 พระปรางค์สามยอดนี้เดิมเป็นเทวสถานของขอมในพุทธศาสนาลัทธิมหายาน ต่อมาได้ดัดแปลงเป็นเทวสถาน มีฐานศิวลึงค์ปรากฏอยู่ในองค์ปรางค์ทั้งสามปรางค์ จนกระทั่งถึงรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์ฯ จึงได้บูรณะปฏิสังขรณ์พระปรางค์สามยอดเป็นวัดในพระพุทธศาสนา สร้างพระวิหารก่อด้วยอิฐ ลักษณะสถาปัตยกรรมแบบอยุธยาผสมแบบยุโรปในส่วนของประตูและหน้าต่าง ภายในวิหารประดิษฐานพระพุทธรูปหินทรายปางมารวิชัย ศิลปะอยุธยาตอนต้น ปัจจุบันยังคงประดิษฐานอยู่กลางแจ้งครับ
เปิดทุกวัน เวลา 08.30 - 18.00 น.
อัตราค่าเข้าชม ชาวไทย 10 บาท ชาวต่างชาติ 50 บาท หรือซื้อบัตรเข้าชมแบบเหมารวม ชาวไทย 30 บาท ชาวต่างชาติ 150 บาท สามารถเข้าชมพระปรางค์สามยอด วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ บ้านหลวงรับราชทูต (บ้านวิชาเยนทร์) และพระที่นั่งไกรสรสีหราช (พระที่นั่งเย็น)พระปรางค์สามยอด
พระปรางค์สามยอดเป็นสถานที่ที่ผมประทับใจมากเมื่อตอนที่ได้ไปเยือนลพบุรี ด้วยความเป็นศิลปะเขมรแบบบายนที่มีลวดลายปูนปั้นสวยงามและเสาประดับกรอบประตูแกะสลักอย่างประณีต ทำให้รู้สึกถึงความศรัทธาและความยิ่งใหญ่ของสถาปัตยกรรมโบราณ อีกทั้งยังมีการผสมผสานศิลปะแบบอยุธยาในวิหารที่ตั้งอยู่ข้างหน้า โดยเฉพาะพระพุทธรูปศิลาขนาดใหญ่ปางสมาธิที่งดงาม และเพดานไม้ที่เขียนลวดลายดอกจันสีแดง ส่วนตัวผมแนะนำว่าควรไปช่วงเช้าหรือบ่ายเพื่อให้ได้บรรยากาศที่ดีที่สุด เนื่องจากแดดไม่แรงเกินไป และสามารถเดินชมรอบบริเวณได้อย่างสบายๆ นอกจากนี้ การเข้าชมพระปรางค์สามยอดยังสามารถซื้อบัตรเหมารวมที่รวมสถานที่ใกล้เคียงได้ ซึ่งทำให้ทริปของคุณครบถ้วนมากขึ้น เพราะได้ทั้งประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรมท้องถิ่น และยังเป็นการสนับสนุนการอนุรักษ์แหล่งโบราณสถานด้วย ผมยังจำได้ว่ามีป้ายบอกเล่าเรื่องราวของพระปรางค์สามยอดไว้อย่างละเอียด ช่วยให้เข้าใจประวัติศาสตร์ได้ลึกซึ้งขึ้น ใครที่ชอบท่องเที่ยวแนวโบราณสถานและเรียนรู้เรื่องราวเก่าแก่ไม่ควรพลาดเลยครับ ถ้าใครสนใจถ่ายรูปแนะนำให้ลองมุมจากทางเดินที่เชื่อมระหว่างปรางค์ทั้งสาม เพราะจะได้เห็นความสวยงามของทั้งสามองค์ในภาพเดียวกัน รวมถึงเสาประดับแกะสลักและลวดลายปูนปั้นที่สวยงามมาก หากมีโอกาสควรมาลองสัมผัสอาหารวัฒนธรรมและบรรยากาศท้องถิ่นในลพบุรีหลังจากเยี่ยมชมพระปรางค์สามยอดด้วย จะยิ่งเติมเต็มประสบการณ์การเดินทางในครั้งนี้ให้สมบูรณ์แบบมากขึ้นครับ