พระสมเด็จวัดระฆัง พิมพ์ฐานแซม
หลายคนเริ่มสนใจ “สมเด็จวัดระฆัง พิมพ์ฐานแซม” เพราะชื่อพิมพ์ชัด จำง่าย และเป็นหนึ่งในพิมพ์ที่เจอบ่อยในวงการ แต่พอจะหาข้อมูลจริง ๆ คำถามยอดฮิตจะวนอยู่ 3 เรื่อง: ฐานแซมมีกี่พิมพ์, ฐานแซมยุคต้นดูยังไง, และถ้าไปเดินท่าพระจันทร์ควรดูอะไรเป็นอันดับแรก 1) ฐานแซม “มีกี่พิมพ์” ตอบแบบคนเดินสนาม ในวงการจะมีการเรียก “แยกพิมพ์” ได้หลายแบบ เพราะแต่ละสายดูต่างจุด บางคนแยกตามทรงซุ้ม/ฐาน บางคนแยกตามความลึกตื้นของพิมพ์และบล็อกพิมพ์ที่ต่างกัน เลยทำให้ตัวเลขจำนวนพิมพ์ที่เจอในบทความ/คำบอกเล่าไม่ตรงกันได้ สิ่งที่ผมใช้คือ “จำหน้าตาแกนหลัก” ให้ได้ก่อน ได้แก่ พระพุทธรูปประทับนั่งในซุ้มเรือนแก้ว และฐานที่มีชั้นฐานหลายชั้น โดยมีลักษณะ “ฐานแซม” คือมีชั้นฐานย่อยเหมือนแทรก/ซ้อนอยู่ ทำให้มิติฐานดูเป็นขั้น ๆ มากกว่าพิมพ์ฐานทั่วไป 2) จุดสังเกตยุคต้น (แนวทางดูเบื้องต้น) ถ้าพูดแบบมือใหม่ อย่าเพิ่งยึดว่าต้องสวยคมเหมือนแกะใหม่ เพราะ “ยุคต้น” ที่คนตามหา มักจะให้ความรู้สึกพิมพ์มีชีวิต ผิวไม่เรียบสนิท และมีความเก่าอย่างเป็นธรรมชาติ จุดที่ผมชอบดูคือ - ความสมดุลของซุ้มเรือนแก้วกับองค์พระ: มองรวมแล้วต้องไม่แข็งทื่อ - รายละเอียดฐานหลายชั้น: ชั้นฐานควรมีมิติ ไม่ใช่เส้นตื้น ๆ เสมอกันหมด - เนื้อและผิว: มักเจอร่องรอยความเก่า คราบฝังแน่นบางจุด และความขรุขระด้านหลังแบบธรรมชาติ (ไม่ใช่ขูด/ทำให้เก่า) 3) วิธีดูเมื่อเจอองค์จริง (โดยเฉพาะเวลาเดินท่าพระจันทร์) ผมจะทำเป็นลำดับ เพื่อกันหลงทาง - ดู “พิมพ์” ก่อน: ซุ้ม องค์พระ ฐานแซม ต้องเข้าทรงโดยรวม - พลิกดู “หลัง” ทันที: ด้านหลังของฐานแซมที่เก่าจริง มักมีผิวขรุขระ มีคราบและร่องรอยตามธรรมชาติของเนื้อพระ ไม่ควรดูเป็นผิวขัดมันหรือแต่งผิวจนเนียน - ส่อง “คราบ/ความเก่า”: คราบเก่าจริงมักไล่ระดับ ไม่เท่ากันทั้งองค์ และจะอยู่ในซอกลึกอย่างมีเหตุผล - ระวังคำว่า “8 ล้าน”: คำนี้ถูกใช้เป็นคำขายบ่อยมาก ให้ยึดการดูพิมพ์-เนื้อ-ผิวเป็นหลัก และเทียบกับองค์มาตรฐานจากแหล่งน่าเชื่อถือ 4) ทริกเล็ก ๆ ก่อนตัดสินใจซื้อ ขอภาพชัดทั้งหน้า-หลัง-ขอบ และภาพระยะใกล้ของซุ้มกับชั้นฐาน ถ้าเป็นไปได้ให้ถ่ายในแสงธรรมชาติ จะเห็นผิวและความเก่าได้ตรงกว่าไฟขาวจัดในร้าน สุดท้าย ถ้าคุณมีภาพองค์ที่สนใจ (หน้า/หลัง) ลองเอามาเทียบ “ทรงซุ้ม-ชั้นฐานหลายชั้น-ผิวหลังขรุขระและคราบเก่า” ตามที่เล่าไว้ก่อน จะช่วยกรองได้ระดับหนึ่ง แล้วค่อยไปให้ผู้รู้ดูองค์จริงอีกชั้น จะปลอดภัยกับกระเป๋าสตางค์มากกว่า
