สัพพัง อะปะราธัง ขะมะถะ เม ภันเต อุกาสะ ขะมามิ ภันเต

ข้าแต่คงคา ลูกขอวันทา ด้วยประทีปกระทง พระแม่คงคา มีความเมตตา ต่อลูกสูงส่ง คือน้ำในกาย สามส่วนมั่นคง กายจึงยืนยง ชุ่มชื่นยืนนาน พระแม่คงคา กำเนิดจากฟ้า โปรยปรายลงมา เป็นกระแสธาร เกิดเป็นแม่น้ำ หลายนามขนาน ปิง, วัง, ยม, น่าน คือเจ้าพระยา ท่าจีน, ตาปี นครชัยศรี โขง, ชี, มูล, ละหาร ห้วยหนองคลองบึง จนถึงแก่งกว๊าน น้ำใต้บาดาล อีกทั้งประปา

ลูกลูกทั้งหลาย เดินทางขายค้า สำเร็จกิจจา คมนาคม นำมากินใช้ ได้ดั่งอารมณ์ ยามร้อนประพรม ชุ่มชื่นกายใจ ชำระมลทิน โสโครกทั้งสิ้น สะอาดสดใส ผุดผ่องพราวตา แลเลิศวิไล แม่น้ำรับไว้ สกปรกโสมม น้ำเสียเรือนชาน ซักผ้าล้างจาน เททิ้งทับถม ไหลลงคงคา ธาราระทม สารพิษสะสม เน่าคลุ้งฟุ้งไป วันนี้วันเพ็ญ พระจันทร์ลอยเด่น เป็นศุภสมัย

ลูกจัดกระทง ประสงค์จงใจ นำมากราบไหว้ พระแม่คงคา เทวาทรงฤทธิ์ ซึ่งสิงสถิต ทุกสายธารา ทั้งผีพรายน้ำ อย่าซ้ำโกรธา ลูกขอขมา อโหสิกรรม ทำกิจใดใด อุทกภัย อย่าได้เติมซ้ำ อย่าพบวิบัติ ข้องขัดระกำ อย่าให้ชอกช้ำ น้ำท่วมพสุธา อย่าให้สินทรัพย์ ต้องพลันย่อยยับ เพราะสายธารา อย่าให้ชีวิต ต้องปลิดชีวา พระแม่คงคา รับขมาลูก เทอญ

2025/10/13 แก้ไขเป็น

... อ่านเพิ่มเติมแม่น้ำคงคาไม่ใช่เพียงแค่สายธารธรรมดา แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของความบริสุทธิ์และความเมตตาในจิตใจของชาวไทยที่เชื่อว่าพระแม่คงคาเสด็จมาทรงปกปักรักษาและประทานความชุ่มชื่นทั้งทางร่างกายและจิตใจ ในวัฒนธรรมไทย วันเพ็ญเดือนสิบสองหรือวันลอยกระทงเป็นโอกาสสำคัญที่ผู้คนจะได้จัดกระทง นำมากราบไหว้เพื่อแสดงความสำนึกผิดและขออโหสิกรรมต่อแม่น้ำซึ่งเป็นที่ตั้งของพระแม่คงคา การกระทำนี้เป็นเสมือนการฟื้นฟูจิตใจและตั้งมั่นในความสงบสุข เพราะแม่น้ำซึ่งหล่อเลี้ยงชีวิตคนไทยนั้นมักต้องเผชิญกับปัญหามลพิษและน้ำเสียจากกิจกรรมต่างๆของมนุษย์ เช่น การทิ้งขยะ น้ำเสียด่าง ๆ ที่ไหลลงสู่แม่น้ำคงคา ดังนั้นการขอขมาจากพระแม่คงคาจึงมีความหมายลึกซึ้ง คือการเรียกร้องให้มนุษย์ทุกคนมีความรับผิดชอบร่วมกันในการรักษาความสะอาดและศักดิ์สิทธิ์ของน้ำ การบูชาพระแม่คงคายังเชื่อมโยงถึงการเยียวยาและการปกป้องจากภัยพิบัติเช่น อุทกภัย และความทุกข์ยากต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้น การเชื่อมโยงของน้ำในองค์บทสวดตั้งแต่ต้นจนจบช่วยให้ผู้ที่สวดมนต์มีสติและตระหนักถึงคุณค่าและความสำคัญของน้ำในชีวิตประจำวัน นอกจากนี้ยังสะท้อนถึงความสัมพันธ์อันลึกซึ้งระหว่างธรรมชาติและมนุษย์ซึ่งต้องมาดูแลกันด้วยความเคารพและความระมัดระวัง สิ่งสำคัญอีกประการหนึ่งคือการกล่าวถึงแม่น้ำสายต่างๆที่เกิดจากพระแม่คงคา เช่น ปิง, วัง, ยม, น่าน และเจ้าพระยา ซึ่งล้วนเป็นแหล่งน้ำหลักที่หล่อเลี้ยงชีวิตและเศรษฐกิจในภูมิภาคต่าง ๆ ของไทย การยอมรับและเคารพในแม่น้ำเหล่านี้ คือการแสดงความขอบคุณและเป็นการเรียนรู้ที่จะอยู่ร่วมกับธรรมชาติได้อย่างยั่งยืน ในปัจจุบัน การใส่ใจเกี่ยวกับคุณภาพน้ำและปกป้องแม่น้ำเป็นเรื่องที่ได้รับความสนใจมากขึ้น เนื่องจากความเปลี่ยนแปลงทางสิ่งแวดล้อมและการขยายตัวของเมือง การสวดมนต์และทำพิธีกรรมขอขมาแก่พระแม่คงคาจึงไม่ใช่แค่กิจกรรมทางศาสนาเท่านั้น แต่ยังเป็นการสร้างจิตสำนึกให้แก่ผู้คนในการรักษามรดกธรรมชาติและวัฒนธรรมที่สำคัญนี้ให้คงอยู่ต่อไป