Khun plan, glazed tiles

หลายคนทักมาถามว่า “พระขุนแผนกรุวัดใหญ่ชัยมงคล ดูยังไง” โดยเฉพาะสายที่เล็งรุ่น “ขุนแผนเคลือบวัดใหญ่ชัยมงคล” หรือที่บางคนเรียก “ขุนแผนแขนอ่อนกรุวัดใหญ่ชัยมงคล” วันนี้ขอเสริมจากที่ผมลงรูปไว้ เป็นแนวทางดูเบื้องต้นแบบคนเล่นพระ (ไม่ใช่การฟันธงแท้-เก๊นะครับ) เผื่อใช้เป็นเช็กลิสต์ตอนส่ององค์จริง 1) ดูภาพรวมพิมพ์ทรงก่อน พิมพ์ที่ผมลงเป็น “พิมพ์ห้าเหลี่ยมอกใหญ่ฐานเตี้ย” เวลาเทียบองค์จริงให้ดูทรงห้าเหลี่ยมว่ามีสัดส่วนสมส่วน ไม่บิดเบี้ยวเกินไป จุดเด่นคืออกดูเต็ม ฐานจะค่อนข้างเตี้ย และด้านหน้าจะเห็น “พระพุทธรูปปางมารวิชัย” เป็นองค์ประธาน ถ้าเส้นพิมพ์คมกริบแบบหล่อใหม่ หรือดูแข็งทื่อผิดธรรมชาติควรระวัง 2) ผิวเคลือบและสี (หัวใจของสายกระเบื้องเคลือบ) องค์ที่เป็นกระเบื้องเคลือบจะมีผิวเคลือบให้ความรู้สึก “เก่า” และมีมิติ สีที่พบได้บ่อยจะออกเหลืองน้ำตาล/น้ำตาลอมเหลือง ไม่ใช่เหลืองสดแบบสีทาใหม่ จุดที่ผมใช้ดูบ่อยคือความต่อเนื่องของผิวเคลือบกับเนื้อใน ถ้าเคลือบลอย ๆ เหมือนพ่นทับ หรือสีสม่ำเสมอเกินไปทั้งองค์ก็น่าสงสัย 3) รอยแตกลายงา (crazing) ต้องดูเป็นธรรมชาติ ในภาพจะเห็นรอย “แตกลายงา” บนผิวเคลือบ ซึ่งเป็นจุดที่คนชอบเลียนแบบกันเยอะ เวลาส่องให้ดูว่าลายงากระจายตัวไม่เท่ากัน มีตื้น-ลึกต่างกัน และเข้ากับความเก่าทั้งองค์ ไม่ใช่แตกลายงาแบบเป็นแพตเทิร์นซ้ำ ๆ หรือเป็นเส้นที่ดูตั้งใจขีด 4) ดูด้านหลังและด้านข้างประกอบ ด้านหลังของขุนแผนเคลือบหลายองค์จะดูเรียบกว่า ดินออกสีเทาอมน้ำตาล และมักมีคราบธรรมชาติ/ร่องรอยกรุเกาะตามซอก ส่วนด้านข้างให้ดู “ความหนา” และการสึกตามขอบ รวมถึงจุดเล็ก ๆ/ร่องรอยตามขอบที่เกิดจากการใช้งานและการฝังกรุ ถ้าขอบคมเนี๊ยบเหมือนเพิ่งตัด หรือผิวข้างเนียนใหม่ทั้งเส้นต้องชั่งใจ 5) คราบกรุ กลิ่นอายความเก่า และความสมเหตุสมผล พระกรุวัดใหญ่ชัยมงคลมักมีคราบดิน คราบกรุ หรือรอยกระเทาะเล็ก ๆ ที่สอดคล้องกับการเก็บในกรุ ความเก่าควร “ไปทั้งองค์” ไม่ใช่เก่าเฉพาะจุด แต่จุดอื่นใหม่ ทิปส่วนตัวก่อนเช่าหา - ขอรูปชัด ๆ 3 มุม: หน้า/หลัง/ข้าง (เหมือนที่ผมถ่ายไว้) และซูมผิวเคลือบให้เห็นรอยแตกลายงา - เทียบพิมพ์กับองค์มาตรฐานหลาย ๆ แหล่ง อย่าดูจากรูปเดียว - ถ้าราคาแรง แนะนำส่งประกวด/ออกบัตร หรือให้เซียนสายวัดใหญ่ชัยมงคลช่วยดูอีกชั้น หวังว่าส่วนเสริมนี้จะช่วยให้คนที่กำลังหาพระขุนแผนกรุวัดใหญ่ชัยมงคลดูเป็นขึ้นนิดนึงครับ ถ้ามีรูปองค์ที่กำลังเล็ง ส่งมาคุยกันได้ ผมช่วยชี้จุดที่ควรส่องเพิ่มให้