ทำความรู้จักสีชอล์ก (Pastel)​

ทำความรู้จักสีชอล์ก​ (Pastel)​ 🎨

ซึ่งมีประวัติยาวนานหลายร้อยปี

🏛️ ยุคเริ่มต้น (ศตวรรษที่ 15–16)

จุดกำเนิดของสีชอล์กมาจาก ยุคเรอเนซองส์ในยุโรป (ประมาณ ค.ศ. 1400–1600)

ศิลปินยุคแรกใช้ ผงสีแร่ธรรมชาติ ผสมกับ กาวหรือชอล์กบด เพื่อสร้างแท่งสีที่สามารถเขียนได้บนกระดาษ​ มีหลักฐานว่า Leonardo da Vinci และ Michelangelo เคยใช้วัสดุคล้ายชอล์กในการร่างภาพ​ ในช่วงปลายยุคนี้ สีชอล์กเริ่มถูกเรียกว่า “pastello” ซึ่งเป็นรากศัพท์ของคำว่า “pastel” ในปัจจุบัน

🎨 ยุคทองของพาสเทล (ศตวรรษที่ 17–18)

เป็นช่วงที่ ศิลปินฝรั่งเศสและอิตาลี เริ่มนิยมใช้ pastel อย่างแพร่หลาย​ ใช้ทั้งในงาน ภาพเหมือน (portrait) และ ภาพบุคคลขุนนาง​ ศิลปินผู้บุกเบิกและสร้างชื่อเสียงให้ pastel ได้แก่​ Rosalba Carriera (อิตาลี) ใช้ pastel วาดภาพเหมือนบุคคลสำคัญในราชสำนักยุโรป

Maurice Quentin de La Tour (ฝรั่งเศส) วาดภาพเหมือนกษัตริย์และขุนนางด้วยความนุ่มนวลของสี

ในยุคนี้ pastel กลายเป็น “สัญลักษณ์ของความหรูหรา” และนิยมในวงชั้นสูงมาก

🖌️ ยุคอิมเพรสชั่นนิสม์ (ศตวรรษที่ 19)

ศิลปินรุ่นใหม่ เช่น Edgar Degas, Mary Cassatt, Édouard Manet หันมาใช้ pastel เพราะสามารถจับ “แสง” และ “อารมณ์” ได้ดีกว่าสีอื่น

Degas ถือเป็น “ราชาแห่ง pastel” เพราะใช้เทคนิคซับซ้อน เช่น การลงซ้ำหลายชั้น การเกลี่ยแห้ง และการใช้ fixative ระหว่างชั้นสี​ pastel ในยุคนี้ถูกยกระดับเป็น ศิลปะชั้นสูง (Fine Art) อย่างแท้จริง

🧳 ศตวรรษที่ 20 – ปัจจุบัน

ศิลปินอย่าง Henri de Toulouse-Lautrec, Odilon Redon, และ Pablo Picasso ก็ใช้ pastel สร้างผลงานอันโด่งดัง​ Pablo Picasso ถึงขั้นร่วมออกแบบชุดสีออยล์พาสเทล (Oil Pastel) กับบริษัท Sennelier ในปี ค.ศ. 1949 ปัจจุบัน pastel กลายเป็นสื่อที่ศิลปินทั่วโลกนิยม ทั้งมืออาชีพและมือสมัครเล่น​ มีพัฒนาการทั้งในด้าน สูตรสี, เนื้อสัมผัส, และ เทคโนโลยีการผลิต ให้ปลอดสารพิษและคงทนต่อแสงมากขึ้น

ชื่อ “Pastel” จึงมาจากคำฝรั่งเศส pastello แปลว่า “แป้งบด” สีชอล์กที่ดีจะ “ไม่มันวาว” เพราะเน้นให้เห็นเนื้อสีธรรมชาติของเม็ดสีมากที่สุด

ส่วนประกอบหลักของสีชอล์ก (Pastel) มี​ 3​ องค์​ประกอบ

1. เม็ดสี (Pigment) คือ หัวใจหลัก ของสีชอล์ก

เป็นผงสีที่ได้จากแร่ธาตุ ธรรมชาติ หรือสารสังเคราะห์

เม็ดสีคือสิ่งที่กำหนดว่าแท่งนั้น “สีอะไร” และ​“เข้ม–อ่อนแค่ไหน” ยิ่งใช้เม็ดสีคุณภาพดี สีจะยิ่งสดและทนแสง (ไม่ซีดเมื่อเวลาผ่านไป) เช่น​ เม็ดสีธรรมชาติ:

เหล็กออกไซด์ → สีแดง–น้ำตาล

โคบอลต์ → สีฟ้า

คาร์บอน → สีดำ

ไทเทเนียมไดออกไซด์ → สีขาว

2. สารยึดเกาะ (Binder) เป็นตัว “จับ” เม็ดสีให้เกาะกันเป็นแท่งใช้ในปริมาณน้อยมาก (เพราะอยากให้แท่งมีเนื้อสีเข้มข้น) ชนิดของสารยึดเกาะจะแตกต่างกันในแต่ละประเภทของชอล์ก เช่น

- Soft Pastel​ กาวอาระบิก (gum arabic) หรือ เมทิลเซลลูโลส​ คุณสมบัติ​เนื้อนุ่ม เกลี่ยง่าย

- Hard Pastel​ กาวมากกว่าแบบนุ่ม​ คุณ​สมบัติ​ แข็งกว่า เหมาะสำหรับวาดเส้น

- Oil Pastel​ มีน้ำมัน (เช่น mineral oil หรือ wax)

คุณ​สมบัติ​เนื้อมัน ลื่น ไม่ต้องใช้ fixative

3. สารเติมแต่ง (Filler) เช่น แคลเซียมคาร์บอเนต (chalk), ดินขาว (kaolin) ใช้เพื่อลดความเข้มของเม็ดสีหรือปรับความแข็งของแท่ง​ มีผลต่อ “ผิวสัมผัส” ของชอล์ก เช่น นุ่มหรือฝืด

สี​ชอล์ก (Pastel)​ มีหลากหลายรูปแบบ สีชอล์กน้ำมัน สีชอล์กแบบแข็ง สีชอล์กแบบนุ่ม และสีชอล์กแบบแท่งดินสอ แต่ละชนิดก็มีคุณสมบัติที่โดดเด่นแตกต่างกันไป

1. Soft Pastel (ซอฟต์พาสเทล / สีชอล์กนุ่ม)

คุณสมบัติ: เนื้อสีละเอียดมาก ให้สีสด จัดจ้าน เกลี่ยง่าย ผสมเฉดได้ดี

ข้อดี: ให้ผิวสัมผัสนุ่ม ใช้สร้างแสงเงาและการไล่สีได้ยอดเยี่ยม

ข้อเสีย: เปื้อนง่าย ต้องใช้สเปรย์ฟิกซ์ (Fixative) เคลือบหลังวาด

เหมาะกับ: งานศิลปะที่ต้องการความนุ่มนวล เช่น ดอกไม้ ทิวทัศน์ ภาพเหมือน

🖍 ยี่ห้อแนะนำ:

Rembrandt (ระดับโปร สีเนียนละเอียดมาก)

Sennelier (เนื้อเนียน สีแน่นสุด​ ราคาสูง)

Schmincke (พรีเมียมสุดๆ สีสดมาก​ ราคาสูง)

Gondola​ (ญี่ปุ่น​ คุณภาพดี)​

Mungyo Gallery (เกาหลี คุณภาพดี ราคาคุ้ม)

2. Hard Pastel (ฮาร์ดพาสเทล / สีชอล์กแข็ง)

คุณสมบัติ: แข็งกว่า soft pastel สีอ่อนกว่าเล็กน้อย เก็บรายละเอียดได้ดี

ข้อดี: เหมาะสำหรับร่างภาพ วาดเส้น และลงโครงก่อนใช้ soft pastel

ข้อเสีย: สีไม่เข้มเท่าแบบนุ่ม

เหมาะกับ: การสเก็ตช์และลงเส้น

🖍 ยี่ห้อแนะนำ:

Conte à Paris

Faber-Castell Polychromos Pastel Sticks

Mungyo Hard Pastel

3. Oil Pastel (ออยล์พาสเทล / สีชอล์กน้ำมัน)

คุณสมบัติ: เนื้อคล้ายสีเทียน แต่มีความเข้มข้นของเม็ดสีสูงกว่า

ข้อดี: สีสด ไม่ต้องใช้สเปรย์เคลือบ ผสมสีได้โดยใช้มือหรือเกรียง

ข้อเสีย: ละเอียดน้อยกว่า soft pastel, เกลี่ยยากกว่าเล็กน้อย

เหมาะกับ: ภาพแนวหนา มีเท็กซ์เจอร์ หรือแนวอิมเพรสชั่นนิสม์

🖍 ยี่ห้อแนะนำ:

Sennelier Oil Pastel (ศิลปินระดับโลกใช้ เช่น Picasso)

Caran d’Ache Neopastel (เนื้อเนียน ควบคุมง่าย)

Pentel (ราคาประหยัด ใช้ฝึกมือได้ดี)

Mungyo Gallery Artists’ Oil Pastel

4. Pastel Pencil (พาสเทลดินสอ)

คุณสมบัติ: เนื้อเดียวกับ soft pastel แต่หุ้มด้วยไม้

ข้อดี: เขียนง่าย ไม่เปื้อนมือ เหมาะกับเก็บรายละเอียด เช่น เส้นผม ดวงตา

ข้อเสีย: สีไม่สดเท่าแบบแท่ง และไม่เหมาะกับการปาดกว้าง

เหมาะกับ: งานละเอียดและผสมกับ soft pastel

🖍 ยี่ห้อแนะนำ:

Conte à Paris

Stabilo CarbOthello

Faber-Castell Pitt Pastel Pencil

กระดาษ​สำหรับสี​ชอล์ก​ มีให้เลือกซื้อหลากหลายยี่ห้อ​ เช่น​ Canson​ Mi-Teintes, Fabriano​ Tiziano, Sennelier, Rembrandt, Renaissance, Seikai, Prisma​ Favini ซึ่งมีคุณสมบัติ​ ความคงทน​ และราคาแตกต่างกัน​ ส่วนตัวชอบใช้ของ​ Canson​ Mi-Teintes​ มากที่สุด​ เพราะ​มีหลายเฉดสีให้เลือกใช้​ พื้นผิวมี​ 2​ ด้าน​ เกลี่ย​สีได้ง่าย​ ทับสีหลายๆ​ ชั้น​ คงทนสีไม่ซีดจาง​ นอกจากเลือกกระดาษที่เหมาะสม​แล้ว​เรื่องคุณภาพสีชอล์กก็มีส่วนสำคัญอย่างมาก​ รวมถึง​เทคนิคการวาดภาพในรูปแบบต่างๆ​ ด้วย

กระดาษ Canson Mi-Teintes คือกระดาษสีสำหรับงานศิลปะที่มีชื่อเสียงระดับโลก ผลิตจากประเทศฝรั่งเศส มีคุณสมบัติเด่นคือเป็นกระดาษเนื้อดี มีความทนทาน และมีพื้นผิวสองด้านที่แตกต่างกัน เพื่อรองรับเทคนิคการสร้างสรรค์ผลงานที่หลากหลาย

เนื้อกระดาษคุณภาพสูง: ผลิตจากเยื่อกระดาษย้อมสีในเนื้อ มีส่วนผสมของฝ้ายมากกว่า 50% ทำให้กระดาษมีความแข็งแรงและให้สัมผัสที่ดี นอกจากนี้ยังได้รับการเคลือบผิวด้วยเจลาตินเพื่อช่วยให้สีติดทนนานยิ่งขึ้น

พื้นผิวสองด้าน: ด้านหนึ่งมีลักษณะคล้ายรังผึ้งซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของกระดาษ Mi-Teintes และอีกด้านมีพื้นผิวละเอียดกว่า ศิลปินสามารถเลือกใช้พื้นผิวที่เหมาะสมกับเทคนิคที่ต้องการได้

สีสันหลากหลาย: มีสีให้เลือกมากกว่า 50 เฉดสี ซึ่งเป็นโทนสีที่ทนต่อแสง ทำให้สีของภาพไม่ซีดจางเมื่อเวลาผ่านไป

ปราศจากกรด: ได้รับมาตรฐาน ISO 9706 ที่รับรองว่ากระดาษปราศจากกรดและสารเพิ่มความสว่าง ทำให้ผลงานศิลปะคงสภาพได้นาน

เทคนิคที่เหมาะกับกระดาษ Mi-Teintes​ ด้วยคุณสมบัติของกระดาษที่มีพื้นผิวและเนื้อกระดาษที่แข็งแรง ทำให้สามารถรองรับเทคนิคได้หลากหลาย ทั้งงานภาพแห้งและงานภาพเปียกแบบไม่ชุ่มน้ำมาก

สีชอล์กพาสเทล: พื้นผิวแบบรังผึ้งช่วยให้เม็ดสีเกาะติดกระดาษได้ดี เหมาะสำหรับงานสีชอล์กหรือสีพาสเทล

ดินสอและสีไม้: สามารถใช้ได้ทั้งสองด้านของกระดาษ เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ของเส้นที่แตกต่างกัน

ชาร์โคล: เนื้อกระดาษที่มีความขรุขระช่วยให้ชาร์โคลติดแน่นได้ดี

สีน้ำและสี gouache: สามารถใช้กับสีน้ำหรือสี gouache ได้ แต่ควรระวังไม่ให้เปียกจนเกินไป

กระดาษ Canson Mi-Teintes: มีจำหน่ายทั้งแบบแผ่นและแบบสมุดในขนาดต่างๆ เช่น 160 แกรม, ขนาด 24x32 ซม. และ 55x75 ซม.

กระดาษ Canson Mi-Teintes Touch: เป็นอีกรุ่นหนึ่งที่มีพื้นผิวคล้ายกำมะหยี่ ออกแบบมาสำหรับงานสี​Oil​ Pastel​ โดยเฉพาะ ช่วยให้สีเกาะติดได้ดีขึ้น

กระดาษ Fabriano ที่เหมาะสมสำหรับสีชอล์กคือ Fabriano Tiziano มีคุณสมบัติเด่นที่เหมาะกับงานเทคนิคแห้ง เช่น สีชอล์ก, สีไม้ และพาสเทล

เหมาะสำหรับ: งานแห้งเกือบทุกชนิด ได้แก่ สีชอล์ก สีพาสเทล สีไม้ ถ่าน และดินสอสี

เนื้อกระดาษ: เป็นกระดาษคุณภาพดี มีส่วนผสมของฝ้ายเล็กน้อย ทำให้กระดาษมีผิวสัมผัสแบบลูกฟูกเล็กน้อย ช่วยให้เม็ดสีของสีชอล์กติดได้ดี

มีคุณสมบัติ Acid Free: ช่วยป้องกันกระดาษเปลี่ยนเป็นสีเหลืองเมื่อเวลาผ่านไป ทำให้ผลงานอยู่ได้นาน

สีของกระดาษ: มีให้เลือกหลายสี เพื่อให้สามารถเลือกใช้ได้ตามความต้องการของงาน

ความหนา: 160 แกรม

ขนาด: มีหลายขนาด เช่น 50x65 ซม.

กระดาษสำหรับสีชอล์กของ Seikai ที่เป็นที่นิยมคือกระดาษรุ่น SEIKAI Sanded Pastel Paper ซึ่งมีคุณสมบัติเฉพาะที่เหมาะกับการใช้งานกับสีชอล์กพาสเทลโดยเฉพาะ นอกจากนี้ยังมีกระดาษวาดสีชอล์กในรูปแบบเล่มสำหรับผู้ใช้งานทั่วไปด้วย​ เป็นกระดาษเกรดอาร์ตติสที่มีคุณภาพสูง เหมาะสำหรับศิลปินที่ต้องการกระดาษที่สามารถรองรับเนื้อสีชอล์กได้ดีเยี่ยม มีความหนาถึง 460 แกรม​ มีพื้นผิวที่ขรุขระเป็นเม็ดทราย ทำให้สามารถเกาะเนื้อสีชอล์กได้ดีเยี่ยม ช่วยให้ลงสีได้หลายชั้นและเก็บรายละเอียดได้ดี​

เป็นกระดาษไร้กรด (Acid Free) จึงไม่ทำให้กระดาษเหลืองเมื่อเวลาผ่านไป ทำให้เก็บผลงานได้ยาวนาน

มี 2 สีให้เลือกคือ Light Grey และ Medium Grey

ขนาด: มีขนาด 35.5 x 55 ซม. เหมาะสำหรับการวาดภาพสีชอล์ก, สีชาร์โคล และงานสเก็ตช์

กระดาษพริสม่า (Prisma) เป็นกระดาษวาดเขียนสีคุณภาพดีจากประเทศอิตาลี ที่ได้รับความนิยมในหมู่นักเรียนศิลปะและนักออกแบบ ผลิตจากเยื่อกระดาษชั้นดีที่ผ่านการรับรองมาตรฐาน FSC® ซึ่งมาจากป่าไม้ที่ได้รับการจัดการอย่างเคร่งครัด​ มีพื้นผิวหยาบเล็กน้อย เหมาะสำหรับการระบายสีชอล์ก สีดินสอสี หรือสีไม้​ มีความหนาหลายระดับ โดยทั่วไปจะอยู่ที่ 220 แกรม สีของกระดาษมีความสดใสและติดทนนาน ไม่ซีดจางเมื่อเวลาผ่านไป​ เนื้อกระดาษด้านในและด้านนอกเป็นเนื้อสีเดียวกัน มีให้เลือกหลากหลายเฉดสี

การนำไปใช้งาน​ เหมาะสำหรับวาดรูป ระบายสีด้วยดินสอสีและสีชอล์ก

กระดาษที่เหมาะสำหรับสีชอล์กน้ำมัน

กระดาษ 100 ปอนด์: เหมาะสำหรับผู้เริ่มต้นเพราะหาซื้อง่าย มีความหนาพอเหมาะ และราคาไม่สูงนัก เนื้อกระดาษมีความขรุขระเล็กน้อยช่วยให้สีติดได้ดี

กระดาษสำหรับสีพาสเทล (Pastel Paper): มีให้เลือกหลากหลายสีและผิวสัมผัส ช่วยให้สามารถเล่นกับโทนสีและเทคนิคการระบายได้มากขึ้น

Mungyo Professional Pastel Paper Pad: กระดาษสำหรับงานสีพาสเทลโดยเฉพาะ มีความหนา 160 แกรม เหมาะสำหรับทั้งสีชอล์กน้ำมันและสีชอล์กฝุ่น

Strathmore 400 Series Pastel Pad: มีพื้นผิวที่นุ่มนวลและสีสันหลากหลาย เหมาะสำหรับสีพาสเทล และยังใช้กับสีชอล์กน้ำมันได้ดี​ กระดาษที่มีเนื้อสัมผัส (Textured Paper) ที่มีพื้นผิวขรุขระจะช่วยให้สีชอล์กน้ำมันยึดเกาะได้ดี และเหมาะสำหรับการสร้างรายละเอียดของภาพ

Sennelier Oil Pastel Pad​ กระดาษคุณภาพพรีเมียม​ที่ผลิตขึ้นมาโดยเฉพาะสำหรับสีชอล์กน้ำมัน มีคุณสมบัติพิเศษที่ช่วยให้สีติดทน ไม่ซึมทะลุ และป้องกันสีเลอะได้

Canson Mi-Teintes Touch กระดาษคุณภาพสูงที่ออกแบบมาสำหรับสีพาสเทลโดยเฉพาะ มีผิวสัมผัสคล้ายกระดาษทรายขนาดเล็ก ทำให้สีชอล์กน้ำมันติดได้ดี และสามารถระบายซ้อนทับกันได้หลายชั้น

Renaissance Paper: เป็นที่รู้จักดีในวงการศิลปะ คุณภาพดี และใช้ได้กับสีชอล์กน้ำมันได้ดี

เนื้อหาเยอะหน่อย... ขอบคุณ​ที่อ่านจนจบ 😊