9 เมษายน 2569 นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี กล่าวแถลงนโยบายต่อรัฐสภา ในการประชุมร่วมกันของรัฐสภา ครั้งที่ 1 (สมัยสามัญประจำปีครั้งที่หนึ่ง) ว่า ขณะนี้เป็นช่วงเวลาที่โลกมีความไม่แน่นอนสูงอันเป็นผลจากสถานการณ์ความขัดแย้งอย่างรุนแรงในภูมิภาคตะวันออกกลางที่เกิดขึ้น ทำให้การผลิตและการขนส่งน้ำมันดิบร วมถึงก๊าซธรรมชาติของโลกอยู่ในภาวะชะงักงัน ปริมาณน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติในตลาดโลกลดลงสวนทางกับความต้องการ ทำให้เกิดความผันผวนของราคาเชื้อเพลิงและราคาพลังงาน โดยมีแนวโน้มที่ราคาจะเพิ่มสูงขึ้นอย่างมากและรวดเร็ว ซึ่งส่งผลกระทบต่อระบบเศรษฐกิจ การค้าระหว่างประเทศ และการจัดหาพลังงานในประเทศต่าง ๆ ทั่วโลกรวมถึงประเทศไทย และสถานการณ์นี้ไม่อาจคาดหมายได้ว่าจะสิ้นสุดลงเมื่อใดและในทิศทางใด
ที่ผ่านมารัฐบาลได้ใช้ความพยายามในการบริหารจัดการสถานการณ์เพื่อบรรเทาผลกระทบให้กับคนไทย ผ่านกลไกของรัฐที่มีอยู่ภายใต้อำนาจและหน้าที่ของรัฐบาลรักษาการ อาทิ การยกระดับบริการกงสุลเพื่อคุ้มครองดูแลคนไทยในต่างประเทศ การจัดหาน้ำมันเชื้อเพลิงให้เพียงพอกับความต้องการใช้ของประเทศ การบริหารจัดการปัจจัยการผลิตที่สำคัญ ทั้งในภาคอุตสาหกรรมและภาคการเกษตรที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์ความขัดแย้ง โดยเฉพาะวัตถุดิบและปัจจัยการผลิตที่มีต้นทุนผูกพันกับราคาพลังงาน เช่น ปุ๋ยเคมี สารเคมีอุตสาหกรรม วัตถุดิบปิโตรเคมี เพื่อไม่ให้ผู้ประกอบการและเกษตรกรต้องแบกภาระต้นทุนที่เพิ่มสูงขึ้นจนกระทบต่อความสามารถในการผลิตและการแข่งขันของประเทศ
เมื่อรัฐบาลเข้ามาบริหารราชการแผ่นดินโดยสมบูรณ์แล้ว รัฐบาลจะเร่งดำเนินการตามนโยบายที่ได้ให้ไว้กับประชาชน โดยบริหารทรัพยากรที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ภายใต้กรอบวินัยทางการเงินการคลัง เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นในการบริหารสถานการณ์ฉุกเฉินที่อาจเกิดขึ้นได้ในระยะต่อไป เร่งเพิ่มประสิทธิภาพการเบิกจ่ายงบประมาณและจัดทำพระราชบัญญัติโอนงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ให้แล้วเสร็จโดยเร็ว เพื่อให้สามารถใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ในการแก้ไขปัญหาและบรรเทาผลกระทบจากภัยต่าง ๆ ให้กับพี่น้องคนไทยอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะจากสถานการณ์ความขัดแย้งในภูมิภาคตะวันออกกลาง โดยรัฐบาลจะเร่งดำเนินมาตรการเยียวยาประชาชนกลุ่มเปราะบางเพื่อบรรเทาผลกระทบจากการเพิ่มขึ้นของราคาน้ำมันที่ส่งผลกระทบต่อความสามารถในการดำรงชีพและการประกอบอาชีพ การหารือร่วมกับสมาคมผู้ประกอบการไทยเพื่อวางแผนการนำเข้า-ส่งออก เพื่อบรรเทาผลกระทบต่อผู้ประกอบการธุรกิจหรืออุตสาหกรรมในประเทศที่ได้รับผลกระทบจากการหยุดชะงักของห่วงโซ่อุปทาน ควบคู่กับการพลิกวิกฤตของโลกให้เป็นโอกาสทางเศรษฐกิจของประเทศ ด้วยการจูงใจให้บริษัทต่างชาติตั้งสำนักงานใหญ่ประจำภูมิภาคในประเทศและการเจรจากับประเทศคู่ค้าเพื่อเพิ่มตลาดส่งออกสินค้าเกษตรและอาหารแปรรูป ซึ่งจะช่วยตอกย้ำบทบาทของประเทศในการเป็น “ศูนย์กลางความมั่นคงทางอาหารของโลก” ขณะเดียวกันรัฐบาลจะเร่งจัดทำพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 ให้มีผลบังคับใช้ได้ทันปฏิทินงบประมาณปกติ และจะดำเนินการปรับลดรายจ่ายของหน่วยงานของรัฐที่ไม่จำเป็นและไม่ตอบโจทย์ในการแก้ไขปัญหาของประเทศ
ในช่วงสถานการณ์ความขัดแย้งในภูมิภาคตะวันออกกลางที่ส่งผลให้ราคาพลังงานโลกผันผวนอย่างรวดเร็ว ผมพบว่าความไม่แน่นอนนี้ส่งผลกระทบอย่างชัดเจนในชีวิตประจำวันของประชาชนทั่วไป ไม่ว่าจะเป็นราคาน้ำมันที่สูงขึ้นซึ่งกระทบต่อค่าครองชีพและต้นทุนการขนส่งสินค้า รวมถึงราคาปุ๋ยเคมีและสารเคมีอุตสาหกรรมที่เพิ่มสูงขึ้น ทำให้เกษตรกรและผู้ประกอบการต้องปรับแผนการผลิตและจัดการต้นทุนอย่างระมัดระวัง จากประสบการณ์ส่วนตัวที่มีญาติที่ทำงานเกษตร ผมเห็นว่าการบริหารจัดการของภาครัฐที่เน้นการสนับสนุนและเยียวยากลุ่มเปราะบางนั้นช่วยลดความกังวลและลดภาระต้นทุนได้บ้าง เช่น การช่วยควบคุมราคาน้ำมันและปุ๋ยเคมีในระดับที่จำเป็น และการเพิ่มประสิทธิภาพการนำเข้าน้ำมันเชื้อเพลิง ซึ่งทำให้ธุรกิจในภาคการเกษตรและอุตสาหกรรมสามารถเดินหน้าต่อไปได้ในช่วงวิกฤติต่าง ๆ ที่สำคัญคือรัฐบาลได้เน้นการใช้ทรัพยากรอย่างระมัดระวังภายใต้กรอบวินัยการเงินการคลังและเร่งการเบิกจ่ายงบประมาณ เพื่อให้มาตรการช่วยเหลือต่าง ๆ เข้าสู่กลุ่มเป้าหมายได้รวดเร็ว รวมถึงการผลักดันกฎหมายงบประมาณรายจ่ายประจำปีเพื่อความต่อเนื่องของนโยบาย ในมุมมองของผู้อาศัยในเมืองใหญ่ ผมเห็นความพยายามของรัฐบาลในการพลิกวิกฤตให้เป็นโอกาสโดยการชักจูงบริษัทต่างชาติเข้ามาตั้งฐานปฏิบัติการในประเทศไทยและขยายการส่งออกสินค้าการเกษตรและอาหารแปรรูป เป็นนโยบายที่ไม่เพียงแก้ปัญหาเฉพาะหน้าแต่ยังสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจในระยะยาว โดยมีเป้าหมายเพิ่มบทบาทของไทยเป็น “ศูนย์กลางความมั่นคงทางอาหารของโลก” สุดท้ายแล้ว สถานการณ์ที่ไม่แน่นอนเช่นนี้ต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชนในทุกภาคส่วน รวมถึงการดูแลประชาชนผู้ได้รับผลกระทบอย่างเป็นระบบและครอบคลุม เพื่อให้ไทยสามารถผ่อนคลายผลกระทบและเดินหน้าไปสู่อนาคตที่มั่นคงและยั่งยืนได้อย่างแท้จริง
