เพิ่มเติม
‘ยศชนัน’ กางโรดแมปเทคโนโลยีควอนตัมไทย ชูโมเดล ‘ก้าวกระโดด’ ยกความสำเร็จจีน พร้อมใช้ ‘การทูตวิทยาศาสตร์’ เชื่อมโยงแล็บระดับโลก
วันที่ 27 มีนาคม 2569 ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย และอดีตรองอธิการบดีฝ่ายวิจัย มหาวิทยาลัยมหิดล เข้าร่วมการสัมมนา "Quantum Communication Technologies and Metrology" ณ ภาควิชาฟิสิกส์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล พญาไท โดยได้ร่วมหารือกับกลุ่มนักวิจัยถึงทิศทางการผลักดันเทคโนโลยีควอนตัมของไทยให้ก้าวไปข้างหน้าอย่างเป็นรูปธรรม พร้อมเสนอแนวทางการทำงานแบบก้าวกระโดดเพื่อก้าวข้ามข้อจำกัดด้านงบประมาณวิทยาศาสตร์ที่มีอยู่อย่างจำกัด โดยเน้นให้รัฐบาลสนับสนุนให้นักวิจัยไทยเข้าถึงห้องปฏิบัติการและเครื่องมือในระดับโลกผ่านความร่วมมือระหว่างประเทศก่อน เพื่อสร้างต้นแบบความสำเร็จที่เป็นรูปธรรม ซึ่งจะช่วยให้การขออนุมัติงบประมาณในอนาคตมีความชัดเจนและตอบโจทย์ความคุ้มค่าได้ง่ายขึ้นกว่าการเริ่มตั้งต้นจากศูนย์เพียงลำพัง
นอกจากนี้ ศ.ดร.ยศชนัน ยังได้เน้นย้ำถึงกลยุทธ์การเลือก "ยึดหัวหาด" ในเทคโนโลยีที่โลกยังไม่ครอบครองพื้นที่ทั้งหมด โดยยกบทเรียนความสำเร็จของประเทศจีนที่เลือกมุ่งเน้นไปยังรถยนต์ไฟฟ้า (EV) และเทคโนโลยี 6G ซึ่งไทยสามารถนำมาปรับใช้ได้ใน มิติของ "Quantum Precision Agriculture" หรือเกษตรแม่นยำควอนตัม เพื่อสร้างความได้เปรียบเชิงยุทธศาสตร์ในอุตสาหกรรมหลักของประเทศ พร้อมทั้งได้แบ่งปันประสบการณ์จากพื้นฐานด้านวิศวกรรมประสาท (Neuro Engineering) ที่เคยพบข้อจำกัดในการวัดสัญญาณสมองด้วยเทคโนโลยีเดิม และมองเห็นศักยภาพของ Quantum Sensing ที่มีความแม่นยำสูงและขนาดเล็กกว่า ซึ่งจะเป็นหัวใจสำคัญในการวินิจฉัยและรักษาโรคขั้นสูงในโรงพยาบาลขนาดใหญ่ต่อไป
ในช่วงท้ายของการพูดคุย ศ.ดร.ยศชนัน ได้เสนอการใช้ "การทูตวิทยาศาสตร์" (Science Diplomacy) เพื่อเป็นตัวกลางเชื่อมโยงนักวิจัยและนักเรียนไทยกับเครือข่ายสถาบันวิจัยที่ท้าทายและดีที่สุดในระดับสากล โดยมุ่งหวังที่จะเปลี่ยน Mindset การทำงานวิจัยจากการทำเพื่อผลงานวิชาการเพียงอย่างเดียว ให้กลายเป็นเรื่องเดียวกับความต้องการของภาคเอกชนและสังคม ทั้งในมิติของความมั่นคงผ่านระบบสื่อสาร 6G และความหวังในการรักษาพยาบาล เพื่อสื่อสารให้คนไทยได้รับรู้และเกิดความเชื่อมั่นว่าประเทศไทยมีขีดความสามารถในการพัฒนาเทคโนโลยีชั้นสูงอย่างควอนตัมได้ไม่แพ้ชาติใดในโลก
จากประสบการณ์ส่วนตัวที่ได้ติดตามพัฒนาการของเทคโนโลยีควอนตัมในไทยและต่างประเทศ ผมมองเห็นว่าการเดินไปข้างหน้าอย่างรวดเร็วต้องการการวางโรดแมปที่ชัดเจนและการสร้างความร่วมมือระหว่างประเทศเป็นหัวใจสำคัญอย่างยิ่ง หนึ่งในข้อจำกัดหลักของการพัฒนาเทคโนโลยีขั้นสูงในไทย คือข้อจำกัดเรื่องงบประมาณและเครื่องมือวิจัยที่ยังไม่เพียงพอ การเปิดโอกาสให้นักวิจัยไทยได้ใช้แล็บและเทคโนโลยีในระดับโลกผ่านการทูตวิทยาศาสตร์นั้น จะช่วยเร่งการผลิตผลงานที่จับต้องได้อย่างรวดเร็วและสร้างความเชื่อมั่นให้กับรัฐบาลเพื่อเพิ่มงบลงทุนในระยะยาว นอกจากนี้ การเลือกจุดแข็งในการวิจัย เช่น การประยุกต์เทคโนโลยีควอนตัมกับภาคเกษตรกรรม (Quantum Precision Agriculture) ถือเป็นความคิดที่น่าสนใจมาก เพราะเป็นการสร้างจุดแข็งในพื้นที่ที่มีศักยภาพของประเทศ ผมเองเห็นว่าเทคโนโลยีนี้จะช่วยให้เกษตรกรไทยสามารถวัดผลผลิตและสภาพแวดล้อมได้แม่นยำยิ่งขึ้น ทั้งนี้ เทคโนโลยี Quantum Sensing ยังมีศักยภาพสูงที่จะนำไปใช้ในวงการแพทย์ เช่น การวินิจฉัยโรคด้วยความแม่นยำระดับสูงมากขึ้น ซึ่งจะเพิ่มคุณภาพชีวิตของคนไทยในอนาคต ที่สำคัญ แนวคิดการเปลี่ยน Mindset นักวิจัยจากผลงานเชิงวิชาการอย่างเดียว ไปสู่การแก้ไขปัญหาและตอบโจทย์ความต้องการของภาคเอกชนและสังคมนั้น นับว่าเป็นกุญแจสำคัญที่จะทำให้ผลงานวิจัยเป็นที่ยอมรับและใช้งานจริงในวงกว้าง ด้วยเหตุนี้การศึกษาด้าน Neuro Engineering และการประยุกต์ Quantum Technology ในการแพทย์ ที่ ศ.ดร.ยศชนัน กล่าวถึง ก็สะท้อนให้เห็นถึงแนวทางการบูรณาการความรู้ที่หลากหลายเพื่อสร้างนวัตกรรมที่ตอบโจทย์ชีวิตประจำวัน ผมเชื่อว่าหากรัฐบาลไทยและภาคเอกชนร่วมมือกันอย่างจริงจังตามโรดแมปนี้ พร้อมทั้งส่งเสริมการทูตวิทยาศาสตร์เชื่อมโยงตลาดและเครือข่ายวิจัยระดับโลก ไทยจะสามารถก้าวขึ้นเป็นผู้นำในเทคโนโลยีควอนตัมที่สำคัญและมีผลกระทบเชิงบวกต่อเศรษฐกิจและสังคมได้อย่างยั่งยืน
