จากประสบการณ์ที่ได้ติดตามข่าวการเยือนประเทศเบลเยียมของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ตลอดจนทีมงานในการศึกษาต้นแบบโรงงานนำร่องและศูนย์วิจัย Bio Base Europe Pilot Plant ผมเห็นว่าการนำเทคโนโลยีและแนวคิดจากโรงงานต้นแบบที่เน้นผลิตภัณฑ์ฐานชีวภาพนั้นสำคัญมากสำหรับการพัฒนาอุตสาหกรรมชีวภาพของไทย ศูนย์วิจัยในยุโรปมีการจับมือระหว่างภาคอุตสาหกรรมและภาคการศึกษาอย่างใกล้ชิด จึงช่วยกระตุ้นให้เกิดการวิจัยพัฒนาสินค้าใหม่ๆ ที่ตอบโจทย์ทั้งด้านเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อม ผมเชื่อว่าหากไทยสามารถนำความรู้และเทคโนโลยีนี้มาใช้ให้เข้ากับศักยภาพและทรัพยากรชีวภาพที่หลากหลายของประเทศ จะเป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยเติมเต็มซัพพลายเชนและเชื่อมโยงอุตสาหกรรมชีวภาพให้เข้มแข็ง นอกจากนั้น การเรียนรู้จากโรงงานต้นแบบที่มีความพร้อมด้านระบบการผลิตระดับอุตสาหกรรม จะช่วยลดความเสี่ยงในการพัฒนาสินค้าและขยายตลาดทั้งในและต่างประเทศได้อย่างมั่นใจขึ้น ผมเห็นด้วยกับนโยบายอาหารแห่งอนาคตที่เน้นความยั่งยืนและนวัตกรรม การนำเทคโนโลยีนี้มาใช้จะช่วยต่อยอดกระบวนการผลิตอาหารและผลิตภัณฑ์ชีวภาพที่ปลอดภัยและมีคุณภาพสูง ในมุมมองของผู้ที่สนใจเรื่องนวัตกรรมและการพัฒนาประเทศ ประสบการณ์และบทเรียนที่ได้จากการเยี่ยมชมครั้งนี้นับเป็นแรงบันดาลใจและเส้นทางสำคัญ ที่จะทำให้ไทยก้าวสู่การเป็นศูนย์กลางผลิตภัณฑ์ชีวภาพในภูมิภาค สร้างโอกาสทางเศรษฐกิจใหม่ๆ และส่งผลดีต่อสิ่งแวดล้อมควบคู่กันไปได้อย่างยั่งยืน