การสังเกตว่าลูกพูดได้หรือไม่นั้นเป็นเรื่องที่แม่มือใหม่หลายคนกังวลใจมาก เพราะการพูดเป็นหนึ่งในพัฒนาการสำคัญที่แสดงถึงการรับรู้และการสื่อสารของลูก ผมเองก็เคยผ่านช่วงเวลานี้เหมือนกัน ต้องคอยสังเกตคำพูดเล็ก ๆ น้อย ๆ จากลูกชายซึ่งบางครั้งก็ทำให้รู้สึกกังวลและสับสน ในช่วงแรกผมแนะนำให้คุณแม่รู้จักสัญญาณทั่วไปของพัฒนาการการพูดของเด็ก เช่น อายุ 6-9 เดือน เด็กจะเริ่มส่งเสียงบึ๊บๆ หรือพยางค์สั้นๆ ออกมา ถ้าอายุประมาณ 1 ขวบจะเริ่มพูดคำง่ายๆ เช่น มาม้า หรือลูก เพิ่มความสนุกสนานด้วยการพูดคุยกับลูกบ่อยๆ ใช้คำง่ายๆ เพื่อให้เขาคุ้นเคยและเกิดความมั่นใจในการเรียนรู้เสียงและคำพูดใหม่ๆ อีกทั้งอย่าลืมให้เวลาลูกได้ฟังเสียงพูดจากหลายๆ แหล่ง เช่น พ่อแม่ ญาติ หรือแม้แต่การฟังเพลงสำหรับเด็กบางเพลง ที่ช่วยกระตุ้นพัฒนาการทางภาษา และถ้ารู้สึกว่าลูกมีพัฒนาการล่าช้า ควรปรึกษานักกายภาพบำบัดหรือนักโล้กภาษาที่มีความเชี่ยวชาญเพื่อรับคำแนะนำและการดูแลที่เหมาะสม การดูแลเอาใจใส่และความอดทนจากแม่มือใหม่เป็นสิ่งสำคัญมาก เพราะเด็กแต่ละคนมีพัฒนาการที่แตกต่างกัน แม้ว่าลูกจะยังพูดไม่ได้ชัดเจน แต่การพูดคุยและใช้ภาษากับลูกเป็นประจำ จะช่วยส่งเสริมให้ลูกพัฒนาด้านภาษาและการสื่อสารได้ดีขึ้นอย่างแน่นอน ดังนั้นแม่มือใหม่ไม่ควรกังวลมากเกินไป แต่ควรสังเกตและให้กำลังใจลูกอย่างต่อเนื่องครับ