เคยมีประสบการณ์แบบคล้ายๆ กันไหมครับ ผมเคยไปเดินชมงานศิลปะแบบที่มีรูปปั้นหลากหลาย ตั้งแต่รูปปั้นทหาร รูปปั้นเทพเจ้าจีน ไปจนถึงศิลปะร่วมสมัย สิ่งที่สะดุดตาผมคือความรู้สึกเหมือนว่ารูปปั้นนั้นไม่ได้เป็นแค่หินหรือทองเหลืองเปล่าๆ แต่เหมือนว่ามีบางสิ่งบางอย่างซ่อนอยู่ข้างใน เหมือนมี "วิญญาณ" หรือความรู้สึกบางอย่างที่ทำให้ผมนั่งจ้องรูปปั้นนั้นได้นานโดยไม่เบื่อ เทคนิคและองค์ประกอบที่ศิลปินใช้ก็มีบทบาทในการทำให้รูปปั้นนั้นดูมีชีวิต เช่น การเล่นแสงเงาที่ทำให้ดูเหมือนดวงตากำลังมองเรา หรือการจัดท่าทางที่ทำให้รู้สึกเหมือนกำลังขยับตัวได้ ในวัฒนธรรมต่างๆ มีความเชื่อเรื่องการ "สิง" หรืออาศัยของวิญญาณในรูปปั้น ซึ่งอาจเป็นเหตุผลที่ทำให้คนรู้สึกว่ารูปปั้นมีพลังลึกลับบางอย่าง ถึงแม้มุมมองทางวิทยาศาสตร์จะอธิบายว่าคือการหลอกลวงสายตาและจิตวิทยาแต่มันก็เพิ่มความน่าสนใจให้กับงานศิลป์ได้ไม่น้อย ผมคิดว่าการมีความรู้สึกแบบนี้ทำให้ศิลปะมีชีวิตชีวาและเชื่อมโยงกับคนได้อย่างลึกซึ้งกว่าการมองเพียงแค่รูปทรงเปล่าๆ บางทีการที่เรารู้สึกว่ารูปปั้นมีชีวิต อาจจะเป็นเครื่องเตือนใจว่าแม้สิ่งที่ไม่มีชีวิตก็สามารถทำให้เราเกิดความรู้สึก ได้รับแรงบันดาลใจ และเชื่อมโยงกับสิ่งเหนือธรรมชาติได้อย่างน่าสนใจจริงๆ