วัดพระธาตุหริภุญชัย (ลำพูน)
พระบรมธาตุหริภุญชัยในวันที่ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2491 ตำนานมูลศาสนาและตำนานพระธาตุเจ้าหริภุญชัย กล่าวว่า ครั้นพุทธกาล พระพุทธเจ้าได้เสด็จมาบิณฑบาตในหมู่บ้านของเหล่าเม็งคบุตร แล้วเสด็จเลียบลำน้ำแม่ระมิงค์ (แม่น้ำปิง) พวกเม็งตามเสด็จมาถึงที่สถานที่หนึ่งทางทิศตะวันตกของแม่น้ำ พระพุทธเจ้าปรารถจะนั่ง ก็มีแท่นหินก้อนหนึ่งผุดขึ้นมาจากพื้นดิน พระพุทธเจ้าจึงทรงวางบาตรและปร ะทับเหนือแท่นหินนั้น ชมพูนาคราชและพญากาเผือกออกมาอุปัฏฐากพระองค์ ลัวะผู้หนึ่งได้ถวายหมากสมอ เมื่อพระพุทธเจ้าฉันเสร็จได้ซัดเมล็ดสมอลงเหนือพื้นดิน เมล็ดสมอหมุนเวียน 3 รอบ แล้วจึงได้ฝังพระเกศาแล้วเอาผลสมอทับไว้ มีพุทธพยากรณ์ว่า ในภายภาคหน้าเมื่อพระเจ้าอาทิตยราชเสวยราชย์ สถานที่นี้จะเป็นที่ตั้งของมหานครใหญ่ชื่อ "หริภุญชัย" เพราะพระพุทธเจ้าได้มาฉันหมากสมอที่นี้ ที่พระพุทธเจ้านั่งจะเป็นที่ตั้งของเจดีย์ที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ มีธาตุกระดูกพระเศียร ธาตุกระดูกอก ธาตุกระดูกนิ้ว และธาตุย่อย รวม 1 บาตรเต็ม ณ มหานครแห่งนี้ เมื่อพระพุทธเจ้าเสด็จกลับไปแล้ว พญากาเผือกเมื่อได้ยินพุทธพยากรณ์ก็จำได้สิ้น เมื่อบินกลับถึงป่าหิมพานต์จึงเรียกกาดำผู้เป็นหลานมาเล่าพุทธพยากรณ์ พร้อมให้กาดำอยู่เฝ้ารักษ าสถานที่ เหล่าเทวดา อสูร ฤๅษี พากันมาบูชาแท่นหินนั้นเป็นนิตย์ ตำนานพระธาตุเจ้าหริภุญชัยว่าแท่นหินนั้นจมลงไปในดินตามเดิม ภายหลังพระยาศรีธรรมาโศกราชได้นำพระธาตุใส่ในกระบอกไม้รวก แล้วใส่ในโกศแก้วลูกใหญ่ 3 กำ บรรจุใต้ที่พระพุทธเจ้าประทับนั่งฉันหมากสมอ
ผมมีโอกาสได้ไปเยือนวัดพระธาตุหริภุญชัยที่ลำพูนมาแล้วหลายครั้ง และรู้สึกประทับใจในความสงบและศรัทธาที่มีต่อวัดแห่งนี้มาก วัดพระธาตุหริภุญชัยไม่ใช่แค่เพียงสถานที่ท่องเที่ยวธรรมดา แต่ยังเป็นศูนย์กลางทางศาสนาและวัฒนธรรมที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานและลึกซึ้งมาก จากเรื่องเล่าพุทธพยากรณ์ที่ว่า พระพุทธเจ้าได้เสด็จมาฉันหมากสมอที่นี่ และใต้แท่นหินที่ท่านประทับนั่งนั้นมีพระบรมสารีริกธาตุฝังอยู่ ทำให้สถานที่แห่งนี้มีความศักดิ์สิทธิ์มากและได้รับการเคารพบูชาอย่างแพร่หลาย ผมเองก็รู้สึกถึงพลังงานลึกลับและความเงียบสงบรอบๆ วัด ซึ่งเหมาะกับการนั่งสมาธิหรือเจริญภาวนา นอกจากความหมายทางศาสนาแล้ว วัดพระธาตุหริภุญชัยยังเป็นดั่งตัวแทนของประวัติศาสตร์เมืองหริภุญชัยที่เคยเป็นมหานครใหญ่ในอดีต ผมชื่นชมสถาปัตยกรรมของเจดีย์และศิลปวัตถุต่างๆ ที่ยังเก็บรักษาไว้อย่างดี และแสดงให้เห็นถึงความเป็นมาอย่างละเอียดของเมืองโบราณแห่งนี้ สำหรับผู้ที่เดินทางมาวัดพระธาตุหริภุญชัย ผมแนะนำให้มาในช่วงเช้าเพื่อสัมผัสบรรยากาศสงบ และไม่ควรพลาดโอกาสในการเรียนรู้จากคำบอกเล่าของพระสงฆ์หรือวิทยากรท้องถิ่นที่จะช่วยเสริมความเข้าใจในตำนานและประวัติของวัดให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น วัดนี้ยังเหมาะกับผู้ที่ชื่นชอบการไหว้พระขอพรและสายมูเตลูกัน เพราะเชื่อกันว่าพระบรมธาตุช่วยเสริมดวงและเสริมมงคลให้กับชีวิต ผมซึ่งเป็นคนที่เคยมีความกังวลใจในบางเรื่อง เมื่อได้มาไหว้สักการะพระธาตุ ณ ที่แห่งนี้ ก็รู้สึกจิตใจสงบและมีกำลังใจขึ้นเยอะเลยครับ โดยสรุป วัดพระธาตุหริภุญชัยไม่เพียงแต่เป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญในลำพูน แต่ยังเปรียบเสมือนหัวใจของความศรัทธาและวัฒนธรรมที่เชื่อมโยงอดีตกับปัจจุบัน หากใครแวะมาเที่ยวภาคเหนือ แนะนำว่าควรหาเวลาเยี่ยมชมวัดแห่งนี้เพื่อสัมผัสกับมนต์เสน่ห์และความลึกลับซ่อนอยู่ในบรรยากาศครับ
