อุโบสถพระเจ้าทองทิพย์
อุโบสถตั้งอยู่นอกกำแพงวัดด้านทิศตะวันออก บริเวณคณะเชียงยัน (วัดเชียงยัน) เป็นพระอุโบสถขนาดใหญ่ มีมุขยื่นด้านหน้า หลังคาซ้อนกัน 3 ชั้น มีระเบียงพาไลด้านเหนือ-ใต้ หน้าบันแกะสลักไม้บนพื้นหลังกระจกจืน แกะเป็นรูปช้างเอราวัณใต้พระมหาพิชัยมงกุฎและลายพรรณพฤกษา ค้ำยันรูปหนุมาน (หรมาน) สู้กัน ซึ่งเป็นรูปแบบการบูรณะของครูบาศรีวิชัย ภายในมีโขงพระเจ้าประดิษฐานพระเจ้าทองทิพย์ เป็นพระพุทธรูปประทับนั่งปางมารวิชัยสำริดลงรักปิดทอง สร้างราวสมัยพระเจ้าติโลกราช-พญายอดเชียงราย เดิมประดิษฐานอยู่วัดหนองหนาม ต. บ้านแป้น อ. เมือง จ. ลำพูน ซึ่งเจ้าจักรคำขจรศักดิ์ได้อัญเชิญมาประดิษฐานในอุโบสถวัดพระธาตุหริภุญชัยจนถึงปัจจุบัน อุโบสถนี้ใช้เป็นที่ประชุมสงฆ์ครั้งใหญ่ในเขตตำบลในเมืองทั้งหมดช่วงเข้าพรรษาและออกพรรษา
หลายคนเสิร์ชคำว่า “พระเจ้าทองทิพย์ วัดพระสิงห์” เพราะอยากรู้ว่าท่านอยู่ตรงไหนและมีความพิเศษอะไร เราแนะนำให้เริ่มจากทำความเข้าใจว่า “พระเจ้าทองทิพย์” คือพระพุทธรูปสำริดลงรักปิดทอง ประดิษฐานภายในอุโบสถที่ใช้ประกอบสังฆกรรมสำคัญของวัด จุดนี้เองทำให้บรรยากาศค่อนข้างสงบ ขรึม และเหมาะกับการตั้งใจไหว้แบบจริงจังมากกว่าเดินถ่ายรูปเร็ว ๆ ถ้าไปถึงแล้วให้สังเกตอุโบสถก่อนเลย เพราะตัวอาคารเป็นไฮไลต์: อุโบสถขนาดใหญ่ มีมุขยื่นด้านหน้า หลังคาซ้อนกัน 3 ชั้น และมีระเบียงพาไลด้านเหนือ-ใต้ เวลาเดินอ้อมจะเห็นมุมสวย ๆ เยอะ โดยเฉพาะงานหน้าบันที่แกะสลักไม้ละเอียดบนพื้นหลังกระจกจืน เป็นภาพช้างเอราวัณใต้พระมหาพิชัยมงกุฎกับลายพรรณพฤกษา ดูแล้วรู้สึกถึงความตั้งใจของช่างมาก ๆ อีกจุดที่คนชอบถามคือค้ำยันรูปหนุมานที่ทำท่าต่อสู้กัน ซึ่งเป็นแนวงานบูรณะตามแบบที่เกี่ยวข้องกับครูบาศรีวิชัย ใครสนใจงานศิลปกรรมล้านนาแนะนำให้เผื่อเวลายืนดูรายละเอียด สำหรับการไหว้ “พระเจ้าทองทิพย์” ถ้าเป็นสายมูหรืออยากขอพรแบบมีสมาธิ เราใช้วิธีไหว้แบบเรียบง่าย: ตั้งจิตระลึกถึงพระรัตนตรัย กล่าวคำบูชาพระพุทธ (หรือสวดบทสั้น ๆ ที่ถนัด) แล้วค่อยอธิษฐานเรื่องที่อยากขอ เน้นทำด้วยความตั้งใจและสำรวมเสียง เพราะพื้นที่อุโบสถเป็นที่ประกอบพิธีสงฆ์ด้วย แนะนำแต่งกายสุภาพ งดเสื้อแขนกุด/กางเกงสั้นมาก และหลีกเลี่ยงการใช้แฟลชหรือยืนบังทางเข้าออก อีกเรื่องที่ทำให้หลายคนสนใจคือเกร็ดประวัติการอัญเชิญ: มีบันทึกว่าเดิมพระเจ้าทองทิพย์ประดิษฐานที่วัดหนองหนาม (ต.บ้านแป้น อ.เมือง จ.ลำพูน) ก่อนจะถูกอัญเชิญมาประดิษฐาน ณ อุโบสถวัดพระธาตุหริภุญชัย และเป็นพระที่ผู้คนให้ความเคารพศรัทธามาจนถึงปัจจุบัน ถ้าอยากได้ฟีล “เที่ยวแบบได้ความรู้” ลองอ่านป้ายข้อมูลในวัดหรือถามเจ้าหน้าที่/คนท้องถิ่น จะได้รายละเอียดที่ต่อยอดจากการดูด้วยตาตัวเอง ทริคเล็ก ๆ สำหรับคนตั้งใจไปไหว้: ไปช่วงเช้าหรือช่วงเย็นคนจะน้อย แสงสวย และอากาศไม่ร้อนเกินไป พอได้เวลาสงบ ๆ จะรู้สึกว่าได้ทั้งเที่ยวและพักใจในทริปเดียว
