ฟันที่ดูปกติ ไม่มีรอยผุ

หลายคนคิดว่า “ฟันไม่มีรู ไม่มีรอยผุ” = ปลอดภัย แต่ความจริงฟันผุหรือการติดเชื้อบางแบบซ่อนอยู่ได้ โดยเฉพาะบริเวณด้านประชิด (ซอกฟัน) หรือใต้เหงือก ทำให้ภายนอกดูปกติ แต่ข้างในผุจนลึกถึงโพรงประสาทหรือมีการอักเสบที่ปลายรากได้ค่ะ สัญญาณที่เจอบ่อยเวลาเริ่มสงสัยว่าฟันผุ/มีปัญหา แม้ตาเปล่ามองไม่เห็น - แปรงฟันแล้วปวดฟันหรือเสียวแปล๊บ โดยเฉพาะโดนแปรงแตะที่เหงือก/คอฟัน - ปวดฟันผุแบบจี๊ดๆ ตอนกินหวาน เย็น ร้อน หรือปวดตุบๆ ตอนกลางคืน - ฟันผุแต่ไม่ปวดก็มีนะคะ ถ้าผุลึกจนเส้นประสาทตายแล้ว อาจไม่รู้สึก แต่มีโอกาสลามเป็นหนอง - เหงือกบวม กดเจ็บ มีกลิ่นปากเฉพาะจุด หรือมี “สิวหนอง” เล็กๆ บนเหงือก (ฟันผุมีหนอง) - ฟันโยก หรือเคี้ยวแล้วรู้สึกเหมือนฟันสูง/ชนก่อน อาจเกี่ยวกับการอักเสบและกระดูกละลาย รอยดำๆ แถวรากฟันคือฟันผุหรือหินปูน? จากที่เคยเจอในคลินิก รอยดำอาจเป็นได้หลายอย่าง เช่น คราบหินปูนใต้เหงือก คราบสีจากอาหาร/บุหรี่ รอยผุบริเวณคอฟัน หรือเป็นเงาจากฟันผุด้านประชิดที่ลามลงมา ซึ่งดูด้วยตาเปล่าแยกยากมาก วิธีชัวร์คือให้หมอตรวจร่วมกับเอกซเรย์ เพราะ “ลักษณะฟันผุ” บางแบบจะเห็นเป็นเงาดำในฟิล์มก่อนที่เราจะเห็นเป็นรูจริงๆ ฟันแหลมเกิดจากอะไร / ฟันเป็นรู / ฟันแมง (แมงกินฟัน) คืออะไร? คำว่า “ฟันแมง” มักหมายถึงฟันผุเป็นโพรงหรือเป็นรอยแหว่ง ทำให้ขอบฟันคมแหลม บางคนรู้สึกลิ้นโดนบาด สาเหตุหลักคือกรดจากแบคทีเรีย + น้ำตาล ทำให้เคลือบฟันสึกเป็นรู หรือแตกบิ่นตามแนวผุค่ะ ยาแก้ปวดฟันช่วยได้แค่ไหน? เวลาปวดฟัน หลายคนกินยาแก้ปวดแล้วทนต่อ แต่ยาช่วยบรรเทาอาการชั่วคราว ไม่ได้ฆ่าเชื้อหรืออุดรูผุ ถ้ามีหนอง/ติดเชื้อที่ราก ต้องให้หมอประเมินว่าจะรักษารากฟัน ผ่าตัด หรือถอนฟัน การปล่อยไว้อาจทำให้กระดูกละลายมากขึ้นและฟันโยกได้ ถอนฟันมาแปรงฟันได้ไหม? โดยทั่วไปแปรงได้ค่ะ แต่หลีกเลี่ยงการถูแรงๆ ที่แผลถอนฟันใน 24 ชั่วโมงแรก แนะนำแปรงฟันซี่อื่นตามปกติ ใช้แปรงขนนุ่ม แปรงเบาๆ รอบๆ แผล และบ้วนปากเบาๆ หลัง 24 ชั่วโมงเพื่อไม่ให้ลิ่มเลือดหลุด (แผลจะหายช้าและปวดมาก) ถ้าบ้านไหนมีเด็กไม่แปรงฟันฟันผุทำยังไงดี? ลองเริ่มจากแปรงพร้อมกันวันละ 2 ครั้ง ใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ตามวัย และพาไปเคลือบฟลูออไรด์/เคลือบหลุมร่องฟัน จะช่วยลดโอกาสฟันเป็นรูได้เยอะค่ะ สุดท้าย ถ้าเริ่มมีอาการแปลกๆ อย่างแปรงฟันแล้วปวดฟัน ปวดฟันผุ หรือสงสัยว่าฟันดูปกติแต่มีปัญหาซ่อนอยู่ แนะนำตรวจสุขภาพฟันและเอกซเรย์ทุก 6 เดือน จะช่วยจับปัญหาได้ก่อนลุกลามจนต้องถอนค่ะ