ยุคมืดกัมพูชา 2 ปีภายใต้ ฮุน มาเนต
เมื่อวันที่ 17 กันยายน 2568 The Diplomat นิตยสารข่าวออนไลน์ระดับโลก เผยแพร่บทวิเคราะห์ชื่อว่า “Cambodia’s Decline Under 2 Years of Hun Manet” สะท้อนภาพการเสื่อมถอยของกัมพูชาภายใต้การนำของฮุน มาเนตตลอดสองปีที่ผ่านมา
The Diplomat ระบุว่า นับตั้งแต่ ฮุน มาเนต ขึ้นดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในเดือนสิงหาคม 2023 แทนที่บิดา ฮุน เซน กัมพูชาก็ยิ่งถอยหลังเข้าสู่ภาวะรัฐรวมศูนย์ที่ไร้ความโปร่งใสและปราศจากความรับผิดชอบ ความหวังว่าผู้นำรุ่นใหม่ซึ่งได้รับการศึกษาจากตะวันตกจะนำพาการเปลี่ยนแปลง กลับถูกกลบด้วยการสืบทอดอำนาจอย่างแนบเนียนและการปราบปรามที่เข้มข้นยิ่งขึ้น
รัฐบาลภายใต้ฮุน มาเนต ยังคงเดินตามรอยพ่ออย่างไม่ผิดเพี้ยน ทั้งการล้างฝ่ายค้านในเวทีเลือกตั้ง และการแก้ไขกฎหมายสัญชาติให้สามารถถอนสัญชาติผู้ที่ถูกกล่าวหาว่ากบฏหรือสมคบกับต่างชาติ Amnesty International เตือนว่า “อาจถูกใช้เป็นเครื่องมือในการทำให้ผู้วิจารณ์รัฐบาลกลายเป็นคนไร้รัฐ”
ตามรายงานของ Transparency International กัมพูชาติดอันดับ 158 จาก 180 ประเทศในดัชนีคอร์รัปชันปี 2024 ขณะที่ World Justice Project จัดอันดับหลักนิติธรรมของประเทศไว้ที่ 141 จาก 142 ประเทศ—สะท้อนถึงระบบยุติธรรมที่แทบไม่เหลือความน่าเชื่อถือ
เศรษฐกิจยังคงพึ่งพาแรงงานราคาถูกในอุตสาหกรรมสิ่งทอ ขาดการลงทุนในภาคผลิตที่ยั่งยืน แรงงานนับล้านต้องเดินทางไปทำงานต่างประเทศ แต่หลังความขัดแย้งชายแดนกับไทยในกลางปี 2025 แรงงานจำนวนมหาศาลถูกส่งกลับโดยไม่มีมาตรการรองรับจากรัฐ
ในด้านสิ่งแวดล้อม รัฐบาลยังคงเวนคืนที่ดินชุมชนเพื่อมอบให้กลุ่มทุน ส่งผลให้พื้นที่ป่าไม้และแหล่งชีวภาพสำคัญถูกทำลาย ขณะที่นักเคลื่อนไหวด้านแรงงาน สิ่งแวดล้อม และสิทธิในที่ดินถูกจับกุมและคุกคามอย่างต่อเนื่อง
ที่น่ากังวลที่สุดคือการที่กัมพูชากลายเป็นศูนย์กลางของอุตสาหกรรมอาชญากรรมไซเบอร์ระดับโลก รายงานจาก Amnesty International และ Jacob Sims ผู้เชี่ยวชาญด้านการหลอกลวงออนไลน์ ระบุว่าอุตสาหกรรมสแกมในกัมพูชาสร้างรายได้ปีละ 12,000-19,000 ล้านดอลลาร์ คิดเป็นครึ่งหนึ่งของ GDP ประเทศ มีค่ายสแกมกว่า 350 แห่ง และแรงงานต่างชาติราว 150,000 คน
รัฐบาลถูกกล่าวหาว่ามีส่วนรู้เห็นหรือเพิกเฉยต่ออุตสาหกรรมนี้ โดยเฉพาะกรณี “ก๊ก อัน” ส.ว.จากพรรค CPP และที่ปรึกษาใกล้ชิดฮุน เซน ซึ่งถูกทางการไทยออกหมายจับฐานเกี่ยวข้องกับธุรกิจผิดกฎหมาย รวมถึงไซเบอร์สแกม
เสรีภาพสื่อในประเทศถูกทำลายอย่างเป็นระบบ Voice of Democracy และ Radio Free Asia ถูกบีบให้ปิดตัว ขณะที่นักข่าวท้องถิ่นถูกจับกุม และสื่อจากต่างประเทศถูกปฏิเสธการเข้าประเทศ ส่งผลให้การเปิดโปงการละเมิดสิทธิมนุษยชนและอาชญากรรมเป็นไปอย่างยากลำบาก
สองปีภายใต้ฮุน มาเนต ไม่เพียงแต่ไม่พาประเทศไปข้างหน้า หากยังผลักกัมพูชาให้จมลึกลงสู่ความมืดของการกดขี่ การโกงกิน และอาชญากรรมระดับโลก โดยมีประชาชนเป็นผู้แบกรับความเจ็บปวดอย่างเงียบงัน
ในช่วงสองปีที่ผ่านมา ภายใต้การนำของฮุน มาเนต กัมพูชาเผชิญกับความท้าทายสำคัญที่สะท้อนถึงภาวะของยุคมืดทางการเมืองและสังคมอย่างเด่นชัด การรวมศูนย์อำนาจซึ่งทำให้รัฐบาลมีอำนาจเบ็ดเสร็จ ส่งผลให้ระบบตรวจสอบและถ่วงดุลเสื่อมถอยอย่างมาก ส่งผลเสียต่อเสรีภาพของประชาชนและการมีส่วนร่วมทางการเมือง หนึ่งในผลกระทบที่เห็นได้ชัดคือการล้างฝ่ายค้านในเวทีเลือกตั้ง ซึ่งลดทอนความหลากหลายทางการเมืองและลดความโปร่งใส นอกจากนี้ การแก้ไขกฎหมายสัญชาติอย่างเข้มงวดยังสร้างความกังวลว่าส่งผลต่อการจำกัดเสรีภาพของผู้วิพากษ์วิจารณ์ได้อย่างง่ายดาย ด้านเศรษฐกิจ กัมพูชายังคงพึ่งพาอุตสาหกรรมสิ่งทอที่ใช้แรงงานราคาถูกเป็นหลัก ขาดการพัฒนาภาคผลิตที่มีความยั่งยืน ส่งผลให้ความสามารถในการแข่งขันในระดับโลกต่ำลง ขณะที่ปัญหาการส่งแรงงานกลับประเทศหลังความขัดแย้งชายแดนกับไทยไม่มีมาตรการรองรับที่เหมาะสม ทำให้แรงงานเหล่านี้ต้องเผชิญความยากลำบากทั้งในด้านการทำมาหากินและชีวิตความเป็นอยู่ ในด้านสิ่งแวดล้อม การเวนคืนที่ดินเพื่อส่งเสริมกลุ่มทุนใหญ่ส่งผลกระทบร้ายแรงต่อชุมชนท้องถิ่นและระบบนิเวศธรรมชาติ โดยเฉพาะพื้นที่ป่าไม้และแหล่งชีวภาพสำคัญซึ่งถูกทำลายอย่างรวดเร็ว เหตุการณ์เหล่านี้ไม่เพียงลดความหลากหลายทางชีวภาพแต่ยังก่อให้เกิดความขัดแย้งในชุมชน นอกจากนี้นักเคลื่อนไหวทางด้านสิ่งแวดล้อมและแรงงานยังเผชิญกับการจับกุมและข่มขู่ ซึ่งบังคับจำกัดการแสดงออกและการปกป้องสิทธิของประชาชน ประเด็นที่น่าตระหนกเป็นพิเศษคือการเติบโตของอุตสาหกรรมอาชญากรรมไซเบอร์ หรือแก็งคอลเซ็นเตอร์ที่กัมพูชากลายเป็นศูนย์กลางระดับโลก อุตสาหกรรมนี้สร้างรายได้สูงถึง 12,000-19,000 ล้านดอลลาร์ต่อปี และเป็นครึ่งหนึ่งของ GDP ประเทศ ซึ่งสะท้อนถึงผลกระทบร้ายแรงต่อเศรษฐกิจภาพรวมและภาพลักษณ์ของกัมพูชา รายงานจาก Amnesty International และผู้เชี่ยวชาญชี้แจงถึงความเกี่ยวข้องของรัฐบาลและบุคคลสำคัญที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับธุรกิจผิดกฎหมายด้านนี้ โดยเฉพาะกรณีของ “ก๊ก อัน” ส.ว.พรรค CPP ที่ถูกทางการไทยออกหมายจับ เสรีภาพสื่อมวลชนของกัมพูชาก็ถูกบั่นทอนอย่างเข้มงวด Voice of Democracy และ Radio Free Asia ถูกบังคับปิดกิจการ นักข่าวท้องถิ่นถูกจับกุมและ สื่อจากต่างประเทศถูกจำกัดการเข้าประเทศ ทำให้การเปิดโปงการละเมิดสิทธิมนุษยชนและอาชญากรรมกลายเป็นเรื่องที่มีความเสี่ยงอย่างสูงและยากลำบาก สรุปได้ว่าในช่วง 2 ปีแรกของการนำโดยฮุน มาเนต กัมพูชายังคงจมดิ่งสู่ยุคมืดของการเมือง การกดขี่คุมขัง และอาชญากรรมระดับโลก พร้อมกับเศรษฐกิจที่ไม่มั่นคงและสิทธิพื้นฐานที่ถูกละเมิดอย่างต่อเนื่อง ประชาชนจำนวนมากต้องเผชิญกับความทุกข์ทรมานและความไม่แน่นอนในชีวิตประจำวันอย่างเงียบ ๆ ซึ่งเป็นการสะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นในการเปลี่ยนแปลงที่แท้จริงและยั่งยืนในอนาคต
