กพช.ไฟเขียว เดินหน้าโซล่าฟาร์มชุมชน
ที่ประชุมคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) มีมติเห็นชอบโครงการสำคัญด้านพลังงานหลายเรื่อง โดยประเด็นที่ประชาชนได้รับประโยชน์โดยตรงคือ “โครงการโซลาร์ฟาร์มชุมชน” ซึ่งจะช่วยลดค่าไฟฟ้าได้ 40–80 สตางค์ต่อหน่วยตลอดอายุโครงการ 25 ปี
นายอรรถพล ฤกษ์พิบูลย์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน เปิดเผยว่า โครงการโซลาร์ฟาร์มชุมชนถือเป็นนโยบาย Quick Big Win ที่มุ่ งสร้างความมั่นคงทางพลังงานระดับท้องถิ่นและลดภาระค่าใช้จ่ายของประชาชน โดยจะเป็นโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ติดตั้งบนพื้นดิน ขนาดไม่เกิน 10 เมกะวัตต์ต่อแห่ง รวมกำลังผลิตไม่เกิน 1,500 เมกะวัตต์ การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.) จะเป็นผู้รับซื้อไฟฟ้าในอัตรา Feed-in Tariff (FiT) ไม่เกิน 2.25 บาทต่อหน่วย เป็นเวลา 25 ปี และจำหน่ายไฟให้แก่ผู้ใช้ไฟในพื้นที่เป้าหมาย
เอกชนสามารถเข้าร่วมโครงการได้โดยต้องทำงานร่วมกับชุมชนที่ขึ้นตรงกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) และต้องผ่านการคัดเลือกด้านคุณสมบัติและเทคนิค เพื่อให้มั่นใจว่าสามารถดำเนินการได้ตามแผน ขณะที่สิทธิในหน่วย Renewable Energy Certificate (REC) หรือ Carbon Credit จะเป็นของภาครัฐทั้งหมด โดยจะระบุไว้ในสัญญาซื้อขายไฟฟ้าอย่างชัดเจน ทั้งนี้ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะต้องกำหนดพื้นที่เป้าหมายและหลักเกณฑ์การเข้าร่วมโครงการให้แล้วเสร็จภายในเดือนพฤศจิกายนนี้
นอกจากโครงการโซลาร์ฟาร์มชุมชนแล้ว กพช. ยังเห็นชอบการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานไฟฟ้าเพื่อรองรับการเติบโตของ Data Center ในภาคตะวันออก โดยอนุมัติงบประมาณกว่า 3,000 ล้านบาท เพื่อปรับปรุงระบบส่งไฟฟ้าในพื้นที่ระยองและชลบุรี และยังมีแผนลงทุนเพิ่มเติมกว่า 30,000 ล้านบาทในอนาคต เพื่อรองรับการขยายตัวของอุตสาหกรรมดิจิทัลและเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (EEC)
ที่ประชุมยังเห็นชอบแนวทางการลงนามสัญญาซื้อขายไฟฟ้า (PPA) สำหรับโครงการพลังงานแสงอาทิตย์ติดตั้งบนพื้นดินในอัตรา 2.1679 บาทต่อหน่วย พร้อมขอให้เอกชนพิจารณาปรับลดอัตราเพื่อประโยชน์ของประชาชน และขยายกำหนดวันเริ่มจ่ายไฟฟ้าเข้าระบบเชิงพาณิชย์ (SCOD) ให้เหมาะสม โดยไม่เกินปี 2573
อีกทั้งยังมีการอนุมัติ กรอบการใช้เงินกองทุนเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน วงเงินรวม 15,000 ล้านบาท ระหว่างปี 2569–2571 โดยปี 2569 จะใช้งบ 9,000 ล้านบาท สนับสนุนโครงการ “โซลาร์สูบน้ำ” เพื่อนำพลังงานแสงอาทิตย์ไปใช้ในระบบชลประทานและประปาหมู่บ้านทั่วประเทศ
มติ กพช. ครั้งนี้ถือเป็นการวางรากฐานด้านพลังงานที่สำคัญ ซึ่งจะเริ่มเปิดให้เข้าร่วมโครงการได้ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายนนี้เป็นต้นไป
โครงการโซลาร์ฟาร์มชุมชนที่กพช.ได้อนุมัติมีเป้าหมายสร้างความมั่นคงทางพลังงานในระดับท้องถิ่น พร้อมลดภาระค่าไฟฟ้าของประชาชนอย่างยั่งยืน โดยโครงการจะใช้พลังงานแสงอาทิตย์ติดตั้งบนพื้นที่ไม่เกิน 10 เมกะวัตต์ต่อแหล่ง และรวมกำลังผลิตสูงสุดไม่เกิน 1,500 เมกะวัตต์ทั่วประเทศ ความน่าสนใจคือระบบขายไฟฟ้าที่การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.) จะซื้อไฟฟ้าในอัตรา Feed-in Tariff (FiT) สูงสุด 2.25 บาทต่อหน่วย เป็นเวลา 25 ปี ช่วยให้ราคาค่าไฟฟ้าที่ผู้ใช้งานในพื้นที่เป้าหมายได้รับลดลง 40–80 สตางค์ต่อหน่วยตลอดอายุโครงการ สำหรับเอกชนที่สนใจเข้าร่วมโครงการ จะต้องทำงานร่วมกับชุมชนที่อยู่ในสายงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) และผ่านการคัดเลือกทางเทคนิคอย่างเข้มงวด เพื่อรับรองว่าโครงการสามารถดำเนินการได้ตามแผนที่วางไว้ สิทธิในหน่วย Renewable Energy Certificate (REC) หรือ Carbon Credit จะเป็นของภาครัฐทั้งหมด ทั้งนี้ หน่วยงานกำกับดูแลจะต้องกำหนดพื้นที่เป้าหมายและหลักเกณฑ์เข้าร่วมภายในเดือนพฤศจิกายนนี้ เพื่อเตรียมเปิดรับสมัครอย่างเป็นทางการ นอกจากโครงการโซลาร์ฟาร์มชุมชนแล้ว กพช.ยังวางแผนขยายและพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานไฟฟ้าเพื่อรองรับการเติบโตของ Data Center ภาคตะวันออก โดยใช้งบกว่า 3,000 ล้านบาทสำหรับพัฒนาระบบส่งไฟฟ้าในพื้นที่ระยองและชลบุรี พร้อมแผนลงทุนอีกกว่า 30,000 ล้านบาทในอนาคต เพื่อสนับสนุนเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (EEC) หรือ Eastern Economic Corridor ที่จะเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมดิจิทัล การลงนามสัญญาซื้อขายไฟฟ้า (PPA) ก็ได้รับการอนุมัติที่อัตรา 2.1679 บาทต่อหน่วย พร้อมขอให้เอกชนพิจารณาปรับลดอัตราเพื่อประโยชน์ของประชาชนและขยายกำหนดวันเริ่มจ่ายไฟเชิงพาณิชย์ไม่เกินปี 2573 อีกทั้งยังมีกองทุนส่งเสริมอนุรักษ์พลังงาน 15,000 ล้านบาท ใช้ในช่วงปี 2569-2571 โดยปี 2569 จะมีกองทุนสูงถึง 9,000 ล้านบาท สนับสนุนโครงการโซลาร์สูบน้ำในระบบชลประทานและประปาหมู่บ้านทั่วประเทศ ตอกย้ำการนำพลังงานสะอาดที่มีประสิทธิภาพไปพัฒนาชุมชนอย่างต่อเนื่อง โดยรวมแล้วโครงการนี้เป็นก้าวสำคัญในการส่งเสริมการใช้พลังงานทดแทนในชุมชน ซึ่งช่วยลดค่าไฟและเพิ่มรายได้ให้ชนบท รวมทั้งส่งเสริมความมั่นคงทางพลังงานของประเทศ พร้อมทั้งสร้างโอกาสให้อุตสาหกรรมดิจิทัลและเขตเศรษฐกิจพิเศษพัฒนาอย่างสมดุลและยั่งยืน การเปิดรับสมัครเข้าร่วมโครงการตั้งแต่เดือนพฤศจิกายนนี้ จึงเป็นโอกาสดีสำหรับท้องถิ่นและเอกชนที่สนใจลงทุนในพลังงานแสงอาทิตย์เพื่อประโยชน์ร่วมกัน
