ชำแหละเหตุผลการล่มสลายระบบจัดการน้ำของไทย
ศศินชำแหละ! ปัญหาน้ำท่วมเกิดซ้ำซาก จากระบบบัญชาการน้ำท่วมที่ล่มสลาย เหตุผู้บริหารมาจากเส้นสายมากกว่าความเชี่ยวชาญ ผลประโยชน์ของนักการเมืองและข้าราชการ รวมถึงการทำงานแบบแยกส่วน
นายศศิน เฉลิมลาภ นักวิชาการด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและกรรมการมูลนิธิสืบนาคะเสถียร ได้ออกมากล่าวว่า น้ำท่วมไทยไม่ใช่เพียงภัยธรรมชาติ แต่สะท้อนค วามอ่อนแอเชิงสถาบันของระบบราชการด้านน้ำ ซึ่งเริ่มจาก “คนและวัฒนธรรมองค์กร” ที่บิดเบี้ยวมานาน โดยสรุปประเด็นสำคัญไว้ 4 ด้านดังนี้
1. คนและวัฒนธรรมองค์กร
- แต่งตั้งผู้บริหารด้วยเส้นสายมากกว่าความเชี่ยวชาญ → ข้อมูลผิดตั้งแต่ต้นทาง สั่งการช้า ไม่เชื่อ field experts
- ผู้บริหารไม่ลงรอยกัน → ไม่แชร์ข้อมูล ทำให้การแจ้งเตือนล่าช้า
- ย้ายผู้รู้กลางวิกฤติ → องค์กรเสียเข็มทิศ เกิด vacuum ทางวิชาการ
- วัฒนธรรม “เกรงใจผู้ใหญ่” → ไม่กล้ารายงาน ไม่กล้าสั่งอพยพ
- เน้นภาพลักษณ์มากกว่างานจริง → ลงพื้นที่ถ่ายรูปแทนการบัญชาการใน War Room
2. โครงสร้างราชการบิดเบี้ยว
- นโยบายไม่ต่อเนื่อง เปลี่ยนผู้บริหารถี่ → ระบบไม่ทันตั้งหลัก
- การสื่อสารภายในล้มเหลว → ไม่กล้าส่ง Critical Bulletin
- การประสานงานข้ามหน่วยงานไม่มี → ข้อมูลคนละชุด เสียงแตก สั่งการช้า
- ประเทศไทยไม่มี Common Operating Picture → นายก–ผู้ว่าฯ ไม่เห็นข้อมูลเดียวกัน
3. ข้อมูลและเทคนิคอ่อนแอ
- Flood Intelligence ไม่ทำงาน → ประเมินผิด เมืองจมแม้ฝนไม่ถึง 100 มม.
- ขาด Radar real-time, Hydrology model, Flood routing → ตัดสินใจช้า
- ข้อมูลจริงถูกส่งผ่านไลน์กลุ่ม → ใครพิมพ์ก่อนเสียงดัง ข้อมูลนั้นชนะ
- ผู้รู้จริงถูกกันออก คนใหม่ไม่มีพื้นฐาน Hydrology–Meteorology → Early Warning มีแต่ไม่ใช้เป็น
4. การเมืองและผลประโยชน์ครอบงำ
- ผู้บริหารบางส่วนสนใจโครงการ–งบประมาณ มากกว่าความปลอดภัยประชาชน
- งบไหลไปที่ถนน–คันดิน มากกว่า Flood Intelligence หรือ Data Infrastructure
- โครงสร้างบัญชาการน้ำมี “สองศูนย์” → คำสั่งคนละชุด ไม่มี Unified Command
- บ้านใหญ่–เครือข่ายท้องถิ่นคุมพื้นที่น้ำ → บางจุดแก้ไม่ได้
- ระบบน้ำไทยกลายเป็น “การเมืองนำข้อมูล ผลประโยชน์นำเทคนิค”
[สรุป]
ระบบน้ำไทยล่มสลายจากภายใน
- คนที่ถูกแต่งตั้งไม่รู้จริง
- คนที่รู้จริงไม่ถูกใช้
- ระบบราชการช้าและไม่ต่อเนื่อง
- ข้อมูลผิดตั้งแต่ต้นทาง
- การเมืองใหญ่ครอบงำทุกระดับ
นี่คือการล่มสลายเชิงสถาบันที่ทำให้ประเทศไม่สามารถรับมือภัยพิบัติได้ แม้เพียงฝนหนักตามฤดูกาล
วิเคราะห์ได้ดีมาก ถูกใจค่ะ ควรรับฟัง แล้วนำมาเป็นบทเรียน ในการเลือกคนใช้คนที่เชียวชาญเฉพาะด้านให้เข้ามาแก้ปัญหาในด้านที่มีปัญหา