ท่ามกลางสถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลางที่ส่อเค้ายืดเยื้อและลุกลามจนกระทบต่อความมั่นคงทางพลังงานทั่วโลก กระทรวงพลังงานของไทยเร่งขยับตัวเพื่อปิดความเสี่ยงดังกล่าว ล่าสุดมีการเปิดโต๊ะเจรจากับผู้ผลิตก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) รายใหญ่จากสหรัฐอเมริกา เพื่อเพิ่มปริมาณสำรองและร่นระยะเวลาส่งมอบ ห วังสร้างภูมิคุ้มกันให้ระบบพลังงานไทย
เมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2569 นายอรรถพล ฤกษ์พิบูลย์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน นำทีมผู้บริหารระดับสูงจากกระทรวงฯ และ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) เข้าหารือร่วมกับ นาย Anatol Feygin, Chief Commercial Officer แห่ง Cheniere Energy Inc. หนึ่งในบริษัทผู้ผลิต LNG รายใหญ่ที่สุดของโลกจากสหรัฐอเมริกา โดยมีวาระสำคัญในการปรับเงื่อนไขเพื่อเสริมสภาพคล่องทางพลังงานให้กับประเทศไทย
สาระสำคัญจากการเจรจา มี 2 ประเด็นหลัก ได้แก่:
เพิ่มโควตาจัดหา LNG: ปรับเพิ่มปริมาณการส่งมอบในสัญญาเดิม จากปีละ 1 ล้านตัน ขึ้นเป็น 1.3 ล้านตัน เพื่อการันตีความมั่นคงทางพลังงานในระยะยาว ตลอดอายุสัญญาที่ยังเหลืออยู่อีก 15 ปี (สิ้นสุดปี พ.ศ. 2584)
ร่นระยะเวลาส่งมอบ (Fast-track Delivery): เจรจาขอปรับเปลี่ยนกำหนดการเดินเรือเพื่อส่งมอบ LNG บ างส่วนให้เร็วกว่ากำหนดการเดิม จากไตรมาสที่ 3/2569 ขยับขึ้นมาเป็นไตรมาสที่ 2/2569 เพื่อเตรียมรับมือหากการสู้รบในตะวันออกกลางยืดเยื้อ โดยทาง Cheniere รับปากที่จะเร่งดำเนินการประสานงานให้อย่างเต็มที่
นายอรรถพล ระบุถึงภาพรวมการรับมือวิกฤติในระดับโครงสร้างว่า นับตั้งแต่เริ่มมีสัญญาณของวิกฤตพลังงาน รัฐบาลไม่ได้นิ่งนอนใจและได้บูรณาการมาตรการเชิงรุกหลายด้านแบบคู่ขนานมาโดยตลอด
"เราดำเนินมาตรการทั้งการระงับการส่งออกน้ำมัน การเพิ่มปริมาณสำรองในประเทศ การกระจายความเสี่ยงด้วยการจัดหาน้ำมันและก๊าซจากภูมิภาคอื่นทดแทนตะวันออกกลาง รวมถึงส่งเสริมการใช้น้ำมันชีวภาพ ใช้กลไกกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงเข้าแทรกแซงเพื่อบรรเทาภาระราคา และรณรงค์การประหยัดพลังงานอย่างจริงจัง ขอให้ประชาชนมั่นใจว่า ด้วยโครงสร้างและมาตรการที่เราเตรียมไว้ ไทยจะสามารถผ่านพ้นวิกฤตระลอกนี้ไปได้อย่างแน่นอน” รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน กล่าวทิ้งท้าย
จากประสบการณ์ตรงที่ติดตามสถานการณ์พลังงานในช่วงที่มีความไม่แน่นอนระดับโลก พบว่าการเจรจาเพิ่มโควตาจัดหา LNG ที่ประเทศไทยทำร่วมกับ Cheniere Energy นับเป็นก้าวสำคัญที่ช่วยสร้างความมั่นใจให้ระบบพลังงานภายในประเทศอย่างแท้จริง โดยเฉพาะในช่วงที่ความตึงเครียดในตะวันออกกลางยังคงเป็นแรงกดดันสูงต่อราคาพลังงานและเสถียรภาพการจัดหา การที่ไทยสามารถเพิ่มปริมาณสำรอง LNG จาก 1 ล้านตันเป็น 1.3 ล้านตัน พร้อมขอให้นำส่งก่อนกำหนดเดิมตั้งแต่ไตรมาส 2 ปี 2569 แสดงให้เห็นถึงความตั้งใจจริงของรัฐในการลดความเสี่ยงและเสริมความแข็งแกร่งของโครงสร้างพลังงาน นอกจากนี้การกระจายแหล่งก๊าซจากภูมิภาคอื่นยังทำให้ไทยไม่ต้องพึ่งพิงแหล่งเดียวในตะวันออกกลางเกินไป เป็นการบริหารความเสี่ยงที่ตอบโจทย์ยุคโลกาภิวัตน์อย่างมาก ในฐานะผู้ที่ติดตามและใช้พลังงานอย่างใกล้ชิด ผมเห็นว่าการส่งเสริมการใช้น้ำมันชีวภาพและส่งเสริมรณรงค์การประหยัดพลังงานที่กระทรวงพลังงานริเริ่มร่วมกับกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง ถือเป็นมาตรการเสริมที่สำคัญมาก เพราะไม่เพียงแต่ช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายในภาวะราคาน้ำมันพุ่งสูง แต่ยังส่งเสริมการพึ่งพาตนเองในด้านพลังงานอย่างยั่งยืนอีกด้วย ด้วยโครงการและมาตรการที่กำลังดำเนินอยู่รวมถึงความร่วมมือระหว่างประเทศไทยและสหรัฐฯ ผมเชื่อว่าไทยมีความพร้อมและมีความยืดหยุ่นที่จะรับมือกับสถานการณ์ความไม่แน่นอนทางพลังงานในอนาคตได้อย่างมั่นคงและยั่งยืน
