จากที่ได้เล่าไว้ในบทความเกี่ยวกับสันปันน้ำและการรุกล้ำแผ่นดินที่เนิน 350 ซึ่งเป็นบริเวณใกล้กับปราสาทตาควายในเขตบ้านไทยนิยมพัฒนา ตำบลบักได อำเภอพนมดงรัก จังหวัดสุรินทร์ วันนี้ผมอยากแชร์ประสบการณ์และข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับความเป็นมาของพื้นที่นี้ จากโอกาสที่ได้ลงพื้นที่จริง พบว่าอุโมงค์ใต้ดินที่เนิน 350 มีความซับซ้อนและมีการสร้างด้วยวัสดุธรรมชาติอย่างดินและกระสอบทรายอย่างเข้มงวด เพื่อป้องกันการพังทลาย นักขุดเจาะต้องเผชิญกับสภาพพื้นที่แคบและมืด ซึ่งบรรยากาศในนั้นชวนให้คิดถึงยุคสมัยการปกป้องชายแดนอย่างเข้มแข็ง ภาพจากการสำรวจยังแสดงให้เห็นถึงจุดที่มีประตูไม้ซึ่งอาจใช้เป็นทางเข้า-ออกของอุโมงค์ หลายคนอาจไม่ทราบมาก่อนว่าในพื้นที่นี้มีการก่อสร้างในลักษณะนี้เพื่อใช้ในการหลบภัยหรือปฏิบัติการบางอย่าง ซึ่งเชื่อมโยงกับสถานการณ์ระหว่างไทยและกัมพูชาอย่างแนบเนียน นอกจากนี้ แผนที่ 3 มิติที่เผยแพร่ทำให้เราเข้าใจชัดเจนขึ้นถึงเส้นสันปันน้ำซึ่งเป็นเส้นแบ่งเขตแดนระหว่างสองประเทศ และสนธิสัญญาที่ลงนามระหว่างไทย-ฝรั่งเศสในปี 1904 และ 1907 ที่กำหนดเส้นพรมแดน ทำให้ทราบว่าการถกเถียงเรื่องแดนดินตรงนี้มีความลึกซึ้งและยาวนาน ประสบการณ์ส่วนตัวเมื่อเห็นภาพเหล่านี้ และได้สำรวจพื้นที่ ทำให้ผมเชื่อว่าวิกฤติเรื่องแดนดินและสันปันน้ำไม่ใช่เรื่องไกลตัว และเป็นความท้าทายที่สถานที่โลกลืมไม่ได้ที่จะสังเกตและให้ความสำคัญ ทั้งนี้หวังว่าผู้อ่านจะได้ความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับสันปันน้ำไทย-กัมพูชามากขึ้นจากบทความและข้อมูลเสริมนี้