พอดีช่วงนี้ที่บ้านมีเด็กวัย 6 ขวบชอบถามว่า “แม่ๆ สุภาษิตนี้แปลว่าอะไร” เลยลองรวบรวม 3 อันที่เจอบ่อยมาก และเป็นประโยคที่ผู้ใหญ่ชอบหยิบมาสอนเวลาเราอารมณ์ขึ้นหรือสถานการณ์พาไปแบบไม่ตั้งใจค่ะ 1) “หมากัดอย่ากัดตอบ” หมายถึงอะไร ความหมายแบบง่ายที่สุดคือ: เวลาโดนใครทำไม่ดีใส่/ยั่วให้โกรธ อย่าโต้กลับด้วยการทำแย่ๆ แบบเดียวกัน เพราะสุดท้ายเราอาจเสียภาพลักษณ์ เสียเหตุผล และเรื่องจะบานปลาย ตัวอย่างที่ใช้ได้จริง: โดนเพื่อนร่วมงานนินทา ถ้าเราไปนินทาตอบ หรือโพสต์แขวะกลับ สุดท้ายอาจกลายเป็นสงครามดราม่าในทีม ทางที่ดีกว่าคือเก็บหลักฐาน พูดคุยตรงๆ หรือให้หัวหน้าช่วยจัดการอย่างเป็นระบบ ทริคสอนเด็ก: “ถ้าเขาพูดไม่ดี เราพูดดีได้” แล้วเปลี่ยนไปทำอย่างอื่น ไม่ต้องชนะด้วยการกัดกลับ 2) “ตกกระไดพลอยโจน” หมายถึงอะไร ความหมายคือ: ถูกสถานการณ์บังคับ/ถูกพาให้เข้าไปเกี่ยวข้องกับเรื่องหนึ่งแบบไม่ทันตั้งตัว แต่พอเข้าไปแล้วก็ต้องเลยตามเลย ทำต่อให้สุดเพื่อให้รอดหรือให้สำเร็จ ตัวอย่าง: เพื่อนไปสมัครแข่งทำอาหารเป็นทีม แล้วอยู่ๆ ขาดคน เลยชวนเราไปช่วยทั้งที่ไม่เคยแข่ง สุดท้ายก็ต้องซ้อม ทำจริงจัง และแข่งให้จบ หรืออีกแบบคือโดนเรียกขึ้นพรีเซนต์แทนเพื่อนกะทันหัน ก็ต้องตั้งสติแล้วพรีเซนต์ให้ดีที่สุด ข้อคิด: บางครั้งมันไม่ใช่เรื่องแย่เสมอไป เพราะ “ตกกระได” แล้วอาจได้ประสบการณ์ใหม่ แต่ก็สอนให้คิดก่อนรับปาก และเตรียมตัวเท่าที่ทำได้ 3) “หุงข้าวประชดหมา” หมายถึงอะไร อันนี้เจ็บสุดเพราะเกิดบ่อยมาก ความหมายคือ: ทำอะไรที่ตัวเองต้องเหนื่อย/เสียประโยชน์ เพื่อประชดอีกฝ่าย สุดท้ายคนที่ลำบากคือเรา ไม่ใช่เขา ตัวอย่าง: โกรธแฟนเลยไม่ยอมกินข้าว ทั้งที่หิวมาก หรือโกรธเพื่อนแล้วลบงานที่ตัวเองทำไว้ดีๆ เพื่อให้เขาเดือดร้อน สุดท้ายงานพังและเราก็เสียเวลาแก้เอง วิธีเตือนตัวเอง: ก่อนทำอะไร “ประชด” ให้ถามว่า ‘สุดท้ายใครเหนื่อย?’ ถ้าคำตอบคือ ‘เรา’ ให้หยุดก่อน หายใจ แล้วคุยกันด้วยเหตุผลแทน สรุปสั้นๆ จำง่าย - หมากัดอย่ากัดตอบ = อย่าตอบโต้ด้วยความแย่แบบเดียวกัน - ตกกระไดพลอยโจน = โดนสถานการณ์พาไป เลยต้องทำต่อให้สุด - หุงข้าวประชดหมา = ประชดคนอื่น แต่ตัวเองเดือดร้อน ถ้าอยากให้จำแม่น ลองนึกเป็นฉากในชีวิตประจำวัน (ที่บ้าน/ที่โรงเรียน/ที่ทำงาน) แล้วจับคู่กับสุภาษิตไว้ จะเข้าใจเร็วมาก โดยเฉพาะเวลาสอนเด็กวัย 6 ขวบค่ะ