💡 รู้ไหม? บ้านทุกหลังต้องมีระบบต่อสายดิน!
ตั้งแต่ พ.ศ. 2539 การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.) กำหนดให้บ้านใหม่จะต้องเดินสายไฟฟ้าให้มีระบบต่อลงดิน เพื่อช่วยป้องกันไฟรั่ว ไฟดูด ให้กระแสไฟไหลลงดินแทนการไหลเข้าสู่ร่างกายของผู้ใช้งาน
.
📌สิ่งที่ควรรู้ก่อนต่อสายดิน
1. สายต่อหลักดิน
เป็นสายตัวนำที่ใช้ต่อระหว่างหลักดินกับส่วนที่ต้องการต่อลงดิน ซึ่งจะต้องเป็นสายตัวนำทองแดงชนิดตัวนำเดี่ยว ภายในสายประกอบด้วยลวดทองแดง และหุ้มด้วยฉนวน PVC ตามมาตรฐานได้กำหนดให้ใช้สายที่มีฉนวนสีเขียวหรือสีเขียวสลับแถบสีเหลือง ซึ่งเป็นสีเฉพาะของสายดิน และที่สำคัญต้องเป็นตัวนำเส้นเดียวยาวตลอด ไม่มีการตัดต่อ เว้นแต่เป็นจุดทดสอบ หรือ ต่อผ่านบัสบาร์
2. การเลือกขนาดสายต่อหลักดิน
พิจารณาจากขนาดตัวนำประธาน (สายเมน) ของระบบไฟฟ้า ส่วนใหญ่แล้วถ้าเป็นอาคารขนาดเล็ก มักไม่เกิน 35 ตร.มม. ดังนั้น จึงควรใช้สายต่อหลักดินขนาด 10 ตร.มม. โดยอ้างอิงตามตารางที่ 4 - 1 จากหนังสือมาตรฐาน วสท. พ.ศ. 2564
.
หลายคนถามว่า “ขนาดต่ำสุดของสายดินของวงจรไฟฟ้ากระแสสลับของระบบดิน ต้องเลือกโดยการพิจารณาอะไร” เวลาผมไปตรวจงานบ้าน คำตอบที่ใช้เป็นหลักเลยคือ **พิจารณาจากขนาดตัวนำประธาน (สายเมน) ของระบบไฟฟ้า** ไม่ได้เลือกตามความรู้สึก หรือเลือกให้ใหญ่สุดไว้ก่อนเสมอไป เพราะมาตรฐานกำหนดความสัมพันธ์ระหว่างสายเมนกับ “สายต่อหลักดิน” ชัดเจน เพื่อให้รองรับกระแสผิดปกติ/ไฟรั่วได้เหมาะสม สิ่งที่ผมมักย้ำกับช่าง/เจ้าของบ้านก่อนเลือกขนาดสายดินมี 3 จุดสำคัญ 1) ดู “สายเมน” ที่เข้าตู้เมน/ตู้คอนซูมเมอร์ก่อน - ให้ดูหน้าตัดของตัวนำประธาน (เช่น 16, 25, 35 ตร.มม. ฯลฯ) เพราะตารางมาตรฐานจะไล่ขนาดสายต่อหลักดินตามสายเมน - บ้านพักอาศัยทั่วไปที่เป็นอาคารขนาดเล็ก มักใช้สายเมนไม่เกิน 35 ตร.มม. ซึ่งแนวทางที่พบใช้กันบ่อยคือ **สายต่อหลักดินขนาด 10 ตร.มม.** (อ้างอิงตารางมาตรฐานที่ใช้งานกัน) 2) เลือกชนิด/สีสายให้ถูก เพราะ “สายดิน” ต้องสื่อความหมายชัด - สายต่อหลักดินควรเป็น **ทองแดงตัวนำเดี่ยว** และใช้ฉนวน **สีเขียว หรือเขียวสลับแถบเหลือง** (เป็นสีเฉพาะของสายดิน) - ในงานตรวจ ผมเจอบ่อยคือใช้สีอื่นแทน หรือใช้สายหลายเส้นมาต่อรวมกัน ซึ่งทำให้ตรวจยากและเสี่ยงผิดมาตรฐาน 3) หลีกเลี่ยงการ “ตัดต่อกลางทาง” ของสายต่อหลักดิน - หลักการคือสายต้องเป็นเส้นยาวตลอด **ไม่ควรตัดต่อ** ยกเว้นจุดทดสอบ หรือเข้าผ่านบัสบาร์ตามแบบที่ถูกต้อง - เหตุผลที่ผมซีเรียสเรื่องนี้ เพราะจุดต่อกลางทางมีโอกาสหลวม/เป็นสนิม/ความต้านทานสูง ทำให้ตอนเกิดเหตุไฟรั่ว กระแสไหลลงดินได้ไม่ดีเท่าที่ควร ทิปเล็กๆ จากหน้างาน: ถ้าคุณไม่แน่ใจว่าสายเมนขนาดเท่าไร ให้ถ่ายรูปสเปกที่พิมพ์บนฉนวนสาย (จะมีระบุ ตร.มม.) หรือถ่ายรูปที่ตู้เมน/ตู้ไฟ แล้วค่อยเทียบกับตารางมาตรฐาน จะตอบคำถาม “ต้องพิจารณาอะไร” ได้ตรงที่สุด และเลือกขนาดต่ำสุดของสายดินได้อย่างถูกต้องตามระบบดินของไฟฟ้ากระแสสลับ
👍👍👍