สงสารหูพับ

พอได้เห็นข่าวและคำแถลงต่างๆ ในเคส “สีดอหูพับ” แล้วมันเจ็บมากจริงๆ ในฐานะคนที่รักสัตว์ป่า เราทำได้แค่รับรู้และตั้งคำถาม เพราะช้างพูดไม่ได้ ร้องขอชีวิตไม่ได้ สิ่งที่สะเทือนใจที่สุดคือรายละเอียดที่มีคนพูดถึงว่า “ถูกยิง 5 เข็ม” มันไม่ใช่ตัวเลขธรรมดาเลย มันคือความทรมานของสัตว์ป่าตัวหนึ่งที่ควรมีสิทธิ์อยู่ในผืนป่าของเขา สิ่งที่อยากชวนคุย (และอยากให้คนค้นหาเจอเมื่อเจอคำว่า สีดอหูพับ) คือประเด็นเรื่อง “จรรยาบรรณ” และ “มาตรฐานการพิทักษ์สัตว์ป่า” เพราะคำว่าเจ้าหน้าที่/ผู้เกี่ยวข้อง/การจัดการสัตว์ป่า ฟังดูเหมือนเป็นเรื่องที่ควรยึดหลักวิชาการและความเมตตาอยู่แล้ว แต่ในความเป็นจริงมันมีช่องว่างเยอะมาก ทั้งการสื่อสารที่ไม่ชัด การรับผิดชอบที่โยนกันไปมา และการที่ประชาชนอย่างเราได้รู้ความจริงแบบกระจัดกระจาย ถ้าใครเพิ่งตามเรื่องนี้ แนะนำให้เริ่มจากการเรียงไทม์ไลน์แบบง่ายๆ: เกิดเหตุอะไร พูดถึงการยิงอย่างไร ใครออกมาแถลงบ้าง และมีหลักฐาน/คำให้การส่วนไหนที่สอดคล้องหรือขัดกัน เราว่า “การตามข้อมูลจากหลายแหล่ง” สำคัญมาก เพราะช่วยลดการแชร์ความเข้าใจผิด และทำให้การตั้งคำถามของสังคมคมขึ้น ไม่หลุดประเด็น อีกอย่างที่อยากให้คนช่วยกันคือ การผลักดันให้เกิดความโปร่งใส เช่น ขอให้มีการรายงานมาตรการรับมือช้างป่าในพื้นที่ภูหลวงอย่างเป็นระบบ (ทำอะไรไปแล้ว ได้ผลแค่ไหน มีทางเลือกที่ไม่ใช้ความรุนแรงไหม) รวมถึงการตรวจสอบกระบวนการตัดสินใจว่า ก่อนจะถึงขั้นใช้ “การยิง” ได้ประเมินความเสี่ยงและทางเลือกอื่นครบหรือยัง สุดท้าย ต่อให้เราเปลี่ยนสิ่งที่เกิดขึ้นกับสีดอหูพับไม่ได้แล้ว อย่างน้อยขอให้เรื่องนี้เป็นจุดเริ่มให้คนเห็นคุณค่าของช้างป่าและสัตว์ป่ามากขึ้น และช่วยกันจับตาว่า “การพิทักษ์สัตว์ป่า” ต้องไม่เป็นแค่คำสวยๆ แต่ต้องมีความรับผิดชอบ มีจริยธรรม และมีมนุษยธรรมจริงๆ