Behind the copyright of music that few people will know. ⁉️🔈
How are the ownership rights and income rights of IP music types structured, what kind of rights are shared, who is involved, and what part of it is to be paid?
This has an answer. 🎼👆🏼
จากประสบการณ์ส่วนตัวที่ได้ติดตามและเรียนรู้เรื่องลิขสิทธิ์เพลง พบว่าความซับซ้อนของสิทธิ์เพลงไม่ได้มีเพียงแค่ศิลปินผู้ร้องหรือคนแต่งเพลงเท่านั้น แต่ยังรวมถึงบริษัทค่ายเพลงและองค์กรจัดเก็บสิทธิ์อีกด้วย เพลงหนึ่งเพลงจะมีลิขสิทธิ์หลัก 2 ประเภทที่ต้องเข้าใจให้ชัดเจน ได้แก่ Master Rights หรือสิทธิ์ที่เกี่ยวข้องกับไฟล์เสียงต้นฉบับ ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นของค่ายเพลงหรือศิลปินที่แต่งเอง และ Musical Work Rights หรือสิทธิ์ดนตรีกรรมที่เกี่ยวข้องกับผู้แต่งเพลง เนื้อร้อง และทำนอง สิทธิ์นี้อาจจะถูกบริหารจัดการโดยผู้แต่ง ผู้ผลิตเพลง หรือ publisher ที่ช่วยดูแลเรื่องนี้อย่างเป็นระบบ ยกตัวอย่างเช่น หากต้องการนำเพลงต้นฉบับไปใช้ใน TikTok หรือเผยแพร่ในสื่อใดๆ ต้องได้รับอนุญาตและจ่ายค่าลิขสิทธิ์ส่วน Master Rights ในขณะที่ถ้าร้อง Cover หรือแสดงสด ต้องคำนึงถึง Musical Work Rights ซึ่งผู้แต่งจะได้รับส่วนแบ่งความสำเร็จแน่นอนอย่างต่ำ 15% ตามกฎหมาย เพื่อเป็นการให้รางวัลในความสร้างสรรค์ หน่วยงานสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการจัดการลิขสิทธิ์ในประเทศไทย มีทั้ง MCT MUSIC COPYRIGHT (THAILAND) LTD ที่เป็นองค์กรไม่แสวงหาผลกำไร ดูแลจัดเก็บสิทธิ์และแบ่งปันรายได้อย่างเป็นธรรม นอกจากนี้ยังมี GMM Music Publishing ที่บริหาร Musical Work Rights และในต่างประเทศก็มีองค์กรเช่น CISAC และ ASCAP ที่ทำงานในลักษณะเดียวกัน เรื่องลิขสิทธิ์เพลงนั้นจึงเป็นเรื่องที่ผู้ใช้เพลงทุกคนไม่ว่าจะศิลปิน นักลงทุน หรือผู้เผยแพร่สื่อ ควรให้ความสนใจและศึกษาให้เข้าใจอย่างลึกซึ้ง เพราะเพลงที่เราฟังและนำไปใช้มีผู้เกี่ยวข้องและได้ประโยชน์หลายฝ่าย หากไม่ปฏิบัติตามข้อกฎหมายอาจเกิดปัญหาทางกฎหมายตามมาได้ การทำความเข้าใจและเคารพลิขสิทธิ์เป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยให้วงการเพลงและศิลปินเติบโตอย่างยั่งยืน และสร้างรายได้ที่เป็นธรรมให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องด้วย
