Phra Sai Temple in the middle of some glasses

หลายคนที่ค้นหา “สมเด็จหลวงปู่เพิ่มหลังยันต์เฑาะว์” มักอยากรู้ว่าองค์จริงควรดูอะไรเป็นหลัก เพราะรุ่นปี 2518 ของวัดกลางบางแก้ว จ.นครปฐม เป็นงานที่จำนวนสร้างไม่มาก และจุดเด่นก็จำง่ายมากคือ “ด้านหลังมียันต์เฑาะว์” ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ที่ทำให้สายสะสมหยิบมาพูดถึงกันบ่อย จากที่ผมเคยเทียบองค์จริงกับรูปอ้างอิง สิ่งแรกที่แนะนำให้ดูคือ “ภาพรวมพิมพ์และทรงองค์” ด้านหน้าจะเป็นพระพุทธรูปปางสมาธิ ประทับนั่งบนฐานบัว (ลักษณะฐานและสัดส่วนจะดูนิ่ง มีมิติ ไม่แบน) ขอบพิมพ์มักมีความเป็นธรรมชาติของงานกดพิมพ์ ไม่คมกริบแบบหล่อใหม่ ๆ แต่ก็ไม่ควรเบลอจนเสียทรง จุดที่สองคือ “เนื้อ” รุ่นนี้เป็นเนื้อดินผสมว่าน และลงรักน้ำเกลี้ยง ทำให้โทนผิวจะดูนวล ๆ มีความเก่าธรรมชาติ บางองค์จะเห็นมวลสารหรือเสี้ยนเนื้อดินเล็ก ๆ กระจายอยู่ ไม่ได้เรียบเนียนเหมือนเรซินหรือผงใหม่ เวลาเจอองค์ที่ผิวเงาวับผิดธรรมชาติ หรือสีดำมันแบบทาเคลือบหนา ๆ ควรระวังและขอดูรูปแสงธรรมชาติหลายมุม จุดที่สาม (สำคัญมาก) คือ “ยันต์เฑาะว์ด้านหลัง” โดยทั่วไปจะต้องดูให้ได้ทั้งรูปแบบเส้นยันต์ ความลึกตื้น และความต่อเนื่องของลาย เส้นยันต์ควรดูเป็นส่วนหนึ่งของพิมพ์ ไม่ใช่เหมือนสลักเพิ่มทีหลัง ถ้าลายยันต์ดูแข็งเป็นรอยขูดคม ๆ หรือมีเศษผิวปริแบบใหม่ ๆ อาจต้องตั้งข้อสงสัยไว้ก่อน อีกอย่างที่ผมทำประจำก่อนตัดสินใจคือขอข้อมูลประกอบให้ครบ เช่น รูปหน้าหลังชัด ๆ, รูปขอบด้านข้าง, น้ำหนัก/ขนาด, และที่มาขององค์พระ (ได้มาจากไหน เก็บนานหรือไม่) เพราะพระสายนี้ “คำบอกเล่า + รูปละเอียด” ช่วยคัดกรองได้เยอะ โดยเฉพาะถ้าเรายังไม่ได้ชำนาญเรื่องผิวรักน้ำเกลี้ยง สุดท้าย ถ้าเพิ่งเริ่มสะสมสมเด็จหลวงปู่เพิ่มหลังยันต์เฑาะว์ ผมแนะนำให้เริ่มจากการดูองค์มาตรฐานหลาย ๆ แหล่งเทียบกันก่อน แล้วค่อยตัดสินใจไล่เก็บ จะช่วยลดความเสี่ยงและทำให้จับจุดพิมพ์ เนื้อ และความเก่าได้เร็วขึ้นครับ