ช่วงที่จัดฟันเหล็ก เราจะมี “เรื่องให้กังวลทุกเดือน” จริงๆ โดยเฉพาะ 3 อย่างที่เจอบ่อยมาก: ลวดจิ้ม/ลวดจั้มแก้ม, เหล็กหลุด, และเศษอาหารติดจนแปรงไม่สะอาด พอรวมกับการ “เลือกสียางยากมาก” อีก บอกเลยว่าชีวิตคนจัดฟันไม่ง่าย แต่ก็รับมือได้ค่ะ 1) ลวดจิ้มแก้ม/เหล็กข่วนแก้ม (เจ็บจี๊ดเวลาเคี้ยว) ถ้าลวดทิ่มด้านในแก้ม สิ่งที่ช่วยได้ทันทีคือ “แว็กซ์จัดฟัน” เอามาปั้นปิดจุดที่คม จะลดการเสียดสีได้เยอะมาก ระหว่างวันพกไว้คืออุ่นใจสุดๆ ถ้าไม่มีแว็กซ์จริงๆ บางคนใช้สำลีชิ้นเล็กๆ ช่วยกันไว้ชั่วคราว แต่แนะนำให้เปลี่ยนบ่อยและรักษาความสะอาดนะคะ แล้วถ้าลวดแทงจนเป็นแผล ลองบ้วนปากด้วยน้ำเกลืออุ่นๆ หลังอาหาร ช่วยให้แผลหายไวขึ้น (แต่ถ้าเจ็บมาก/บวม/มีหนอง ควรรีบให้คลินิกดู) 2) ลวดดัดฟันหัก/ลวดโผล่ หรือเหล็กหลุด อันนี้เป็นคำค้นที่หลายคนหาเยอะมาก เพราะตกใจว่าอันตรายไหม ส่วนตัวเคยเจอ “ปลายลวดโผล่” หลังปรับลวดใหม่ๆ ถ้าแค่โผล่และเริ่มจิ้ม ให้ปิดด้วยแว็กซ์ก่อน แล้วนัดคลินิกไปตัด/ดันลวดให้เข้าที่ อย่าพยายามดัดเองแรงๆ เพราะลวดอาจหักหรือทำให้แบร็กเก็ตหลุดได้ ถ้าเป็น “เหล็กหลุด” (แบร็กเก็ตหลุดติดลวดหรือหลุดออกมา) ให้เก็บชิ้นส่วนไว้ และรีบติดต่อคลินิกเพื่อให้นัดซ่อม เพราะปล่อยไว้นานฟันอาจเคลื่อนผิดแผน และอาจทำให้ลวดไปขูดแก้มเพิ่มด้วย ระหว่างรอ ถ้ามันเสียดสีมากก็ปิดแว็กซ์กันไว้ก่อนค่ะ 3) กินลำบาก + เศษอาหารติด แปรงไม่สะอาด คนจัดฟันเหล็กเลี่ยงไม่ได้เลยว่าอาหารชอบติด โดยเฉพาะเส้นๆ/ผัก/เนื้อ ฉันจะพกแปรงซอกฟัน (interdental brush) กับไหมขัดฟันแบบร้อยลวด หรือ water flosser ถ้ามีงบ จะช่วยให้ทำความสะอาดง่ายขึ้นมาก หลังมื้ออาหารอย่างน้อยบ้วนปากก่อน แล้วค่อยแปรงให้ครบทุกซอก ลดโอกาสเหงือกอักเสบและกลิ่นปากได้ดี แล้ว “เพลทฟัน คืออะไร?” เพลทฟัน (Plate/Retainer แบบถอดได้ หรือแผ่นใส) เป็นอุปกรณ์ที่หมอให้ใส่เพื่อคงสภาพฟันไม่ให้เคลื่อนกลับหลังจัดฟัน หรือบางเคสใช้ร่วมกับการรักษาอื่นๆ ข้อดีคือถอดทำความสะอาดได้ แต่ต้องใส่สม่ำเสมอตามที่หมอสั่ง และต้องระวังทำหาย/บิดงอ ส่วนตัวตั้งกฎเลยว่า ถอดเมื่อไหร่ต้องใส่กล่องทันที ลดพลาดได้เยอะค่ะ ทริคเล็กๆ เรื่อง “เลือกสียางยากมาก” ถ้าอยากให้ฟันดูสว่าง ลองโทนเข้มๆ เช่น น้ำเงินเข้ม ม่วงเข้ม เทา จะช่วยพรางสีฟันได้ดี ส่วนสีเหลือง/เขียวอ่อนบางทีทำให้ฟันดูหมองง่าย เลือกให้เข้ากับไลฟ์สไตล์เราได้เลย ทั้งหมดนี้เป็นวิธีรับมือแบบคนจัดฟันที่เจอจริง ถ้าปวดมาก ลวดทิ่มแรง เหล็กหลุดหลายจุด หรือมีแผลอักเสบ แนะนำให้ติดต่อคลินิกทันที จะปลอดภัยและไม่เสียแผนการรักษาค่ะ