2025/8/22 Diedit ke

... Baca selengkapnyaWaktu pertama kali dengar kata "paribasa", aku kira semua kalimat bijak itu namanya paribasa. Ternyata pas diajarin di sekolah, paribasa itu punya ciri khusus dan beda dengan ungkapan biasa. Secara sederhana, paribasa adalah kalimah atawa ucapan anu eusina geus tetep, susunan katanya teu bisa banyak diubah, dan biasanya ngandung nasehat, sindiran, atawa piwulang. Jadi kalau ditanya "paribasa nyaeta naon?", jawaban gampangnya: paribasa nyaeta ungkapan tetap dina basa Sunda (atawa basa lain) nu eusina ngandung harti leuwih jero tibatan harti kata-kata dasarna. Bedanya dengan kalimat biasa, paribasa sering maké kata kiasan. Misal dina obrolan sapopoe, sok aya nu nanya: "Paribasa aya no WA teu?" Seringnya mah urang teu nulis paribasa di WhatsApp, tapi di obrolan sehari-hari, obrolan di warung, atau pas canda-candaan, paribasa masih sering kepake. Kadang malah dijadiin bahan bercanda, misalnya disambung-sambungkeun jeung kata "DANA" atau hal receh lain supaya lebih lucu. Padahal makna aslinya téh cukup serius, ngandung piwulang. Biar lebih kebayang, ini beberapa contoh paribasa Sunda yang dulu aku pelajari: 1. **Bagja teh lain meunang loba harta, tapi bisa narima kana kanyataan.** Ini versi panjang, tapi inti paribasana bisa berupa kalimat singket nu maksudna ngajarkeun supaya teu sirik jeung leuwih narima. 2. **Hilir mudik teu puguh tujuan.** Dipaké keur nyindir jalma nu bolak-balik tapi teu jelas naon nu diurus. 3. **Kala kalah ka batur, ulah nepi ka putus asa.** Ieu leuwih ka piwulang supaya ulah gampil nyerah. Kalau di pelajaran bahasa Sunda, paribasa contoh na biasana dibarengan ku babasan. Babasan mah biasana ngan nyaritakeun kaayaan atawa sipat, sedengkeun paribasa leuwih ka nasehat. Jadi waktu ulangan, aku biasa nginget gini: "paribasa = piwulang/nasehat", supaya teu ketuker. Supaya gampang ngafalin paribasa, aku punya beberapa cara: - **Tulis di catatan kecil** terus ditempel di meja belajar atau dijadikan wallpaper HP. Jadi tiap buka HP, otomatis keinget. - **Pake di obrolan sehari-hari**. Misal pas nongkrong, coba sisipkan satu paribasa, meski kadang jadi bahan ketawaan, lama-lama jadi hafal. - **Hubungkan dengan kejadian nyata.** Misal lagi liat temen nu sok hilir mudik teu jelas, langsung inget paribasa anu mirip jeung kaayaan eta. Menurutku, ngerti paribasa itu bukan cuma buat nilai pelajaran aja, tapi juga bikin obrolan sehari-hari lebih "rasa Sunda" dan kadang bisa haluskeun cara kita negur batur. Jadi kalau kamu juga lagi nyari pengertian paribasa adalah apa, bedana naon jeung ungkapan lain, atau butuh paribasa contoh keur tugas, mending mulai kumpulin paribasa nu sering dipake di kulawarga jeung di lingkungan sorangan. Biasana eta nu paling gampang diapalkeun jeung paling karasa manfaatna.