ชาวทะเล กองกำลังลึกลับแห่งเมดิเตอร์เรเนียน
ชาวทะเล (The Sea Peoples) เป็นกลุ่มคนที่เรืองอำนาจในสมัยสำริดตอนปลาย ปรากฏชื่อและบทบาทในสมัยปี 1207 และ 1177 ก่อนคริสตกาล โดยถูกบันทึกในฐานะกองทัพปริศนาทางทะเลที่บุกอาณาจักรอียิปต์ในสมัยฟาโรห์เมเรนพทาห์ และกองกำลังที่ยิ่งใหญ่ในการบุกระลอกสุดท้ายในสมัยฟาโรห์รามเสสที่ 3 จนถูกทำลายจนหมดสิ้นอำนาจ ต้องกระจัดกระจายไปยังที่ต่าง ๆ ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา
ชาวทะเลได้แก่ เพเลเซต (Peleset) เซเคเลช (Shekelesh) เซอร์เดน (Sherden) เทเรช (Teresh) เวเชช (Weshesh) ดานูนา (Danuna) และเอ็คเว็ช (Ekwesh) ชื่อของ 7 กลุ่มนี้ถูกสลักไว้ในสุสานของฟาโรห์รามเสสที่ 3 ในฐานะผู้พิชิต แต่หลักฐานทางประวัติศาสตร์ยังพบว่าชาวทะเลเป็นสาเหตุสำคัญในการล่มสลายของอาณาจักรโบราณอย่างฮิตไทต์ คิสซูวัตนา คาร์เคมิช อาร์ซาวา และไซปรัส ซึ่งทั้งหมดถูกบันถึงว่าถูกตัดทิ้งในคราวเดียว คือพ่ายแพ้ต่อกองกำลังลึกลับนี้โดยมีลักษณะการบุกเข้ามาโดยใช้เรือรบ และปล้นสะดม ตามด้วยจุดไฟเผาจนราบ
ดินแดนอนาโตเลียเหล่านี้ที่ถูกโจมตีโดยชาวทะเล สามารถรื้อฟื้นกลับมาได้ในช่วงสั้น ๆ ก่อนที่อัสซีเรียจะมาโจมตีกวาดทั้งหมดอย่างง่ายดายตามที่ถูกบันทึกไว้ในพระคัมภีร์
อย่างไรก็ตามความล่มสลายของอาณาจักรโบราณอาจเกิดจากอีก 3 สาเหตุใหญ่คือ 1. ภัยแล้วโรคระบาดในช่วงสำริดตอนปลาย 2. แผ่นดินไหวซึ่งเขย่าอาณาจักรจนอ่อนกำลัง เช่น ไมซีเน ทิรินส์ ไพลอส ฮิตไทต์ อูการิต และ 3. ระบบที่ล่มสลาย ซึ่งเป็นเหตุผลที่เป็นไปได้มากที่สุดเพราะทุกอาณาจักรเชื่อมโยงพึ่งพากันในเศรษฐกิจอย่างเป็นระบบ หากอาณาจักรใดล่มสลายก็จะผลักให้ที่เหลือสั่นคลอนล่มสลายตามกันไป
บันทึกยังจารึกไว้ว่ากลุ่มเพเลเซต (Peleset) หลังจากล่มสลายแล้วได้อพยพไปยังตะวันตกของดินแดนลิแวนต์ (Levant) หรือคานาอัน เป็นต้นทางของชาวฟีลิสเตีย (Philistines) และถูกบันทึกถึงคนรูปร่างสูง 3 เมตรอย่างโกลิอัท ซึ่งเป็นไปได้เพราะกลุ่มนี้มาจากเกาะครีต ไม่ได้เป็นคนพื้นเมืองของคานาอันตั้งแต่ต้น
"ชาวทะเล กองกำลังลึกลับแห่งเมดิเตอร์เรเนียน" เขียนโดย ณัฐพล เดชขจร หนังสือใหม่พิมพ์ในปี 2568 ความหนา 296 หน้า ความระดับความยาก: ปานกลาง เหมาะสำหรับผู้ที่มีฐานความเข้าใจประวัติศาสตร์ยุโรปและเอเซียไมเนอร์ในภาพใหญ่แล้ว หนังสือเล่มนี้ผมให้ 7/10
#BookReview #ชาวทะเลกองกำลังลึกลับแห่งเมดิเตอร์เรเนียน #รีวิวโดยกนก #กนกลีฬหเกรียงไกร #kanokleelahakriengkrai
นอกจากบทบาทของชาวทะเลในแง่การเป็นกองกำลังโจมตีด้วยเรือรบแล้ว ผมพบว่ายังมีรายละเอียดเกี่ยวกับที่มาของแต่ละกลุ่มซึ่งน่าสนใจ เช่น กลุ่มเพเลเซตซึ่งหลังจากล่มสลายยังคงอพยพไปตั้งรกรากในบริเวณแถบลิแวนต์และกลายเป็นชาวฟีลิสเตียตามประวัติศาสตร์ นอกจากนี้ความเชื่อมโยงของพวกเขากับเกาะครีตและวัฒนธรรมเมดิเตอร์เรเนียนโบราณยังช่วยให้เห็นภาพรวมของการเคลื่อนย้ายประชากรในยุคนั้นอย่างชัดเจน อีกจุดที่ผมว่าน่าสนใจคือการวิเคราะห์สาเหตุการล่มสลายของอารยธรรมโบราณที่ไม่ใช่แค่การโจมตีโดยชาวทะเลเท่านั้น แต่ยังรวมถึงภัยธรรมชาติอย่างแผ่นดินไหวและโรคระบาดที่ทำให้อาณาจักรสำคัญอ่อนแอลงจนไม่สามารถต้านทานการโจมตีได้ นอกจากนี้ระบบเศรษฐกิจที่พึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกันทำให้ความล่มสลายของอาณาจักรใดอาณาจักรหนึ่งส่งผลกระทบต่อภูมิภาคอย่างกว้างขวาง จากประสบการณ์ส่วนตัว ผมแนะนำให้ใครที่สนใจเรื่องราวประวัติศาสตร์ยุคโบราณและความลึกลับของกลุ่มคนโบราณลองศึกษาเพิ่มเติมผ่านหนังสือเล่มนี้ เพราะเนื้อหาช่วยเปิดมุมมองในหลายแง่มุม ทั้งการทหาร ประวัติศาสตร์ภูมิภาค และวัฒนธรรม รวมไปถึงการตีความหลักฐานทางโบราณคดีที่ทำให้เราเข้าใจเรื่องราวของชาวทะเลและภูมิภาคเมดิเตอร์เรเนียนในยุคนั้นได้ลึกซึ้งมากขึ้น
