จากประสบการณ์ที่อยู่ในสวนยางแม่อาย ผมได้เห็นนกปากห่างที่มีคนบอกว่ากำลังมีความเสี่ยงสูญพันธุ์ และยังได้ยินว่าบางพื้นที่มีการฝัง GPS ติดตามพฤติกรรมของนกเหล่านี้เพื่อศึกษาและอนุรักษ์อย่างจริงจัง นกปากห่างมีขนาดตัวค่อนข้างใหญ่ แม้ในภาพจากกล้องจะดูว่าตัวไม่ใหญ่มากนัก แต่หากมาด้วยกันเป็นฝูงจำนวน 40-50 ตัว ก็สร้างความตื่นตาตื่นใจแก่ผู้พบเห็นได้มาก ผมเองก็ประทับใจที่ได้เห็นนกเหล่านี้ออกหากินในสวนยาง เพราะนอกจากจะช่วยระบบนิเวศแล้ว ยังทำให้ชาวสวนได้มีโอกาสใกล้ชิดธรรมชาติที่งดงาม สำหรับชาวสวนยาง แม่อาย นกปากห่างถือเป็นหนึ่งในสัตว์ป่าที่มีคุณค่าทางธรรมชาติ ที่เราไม่ควรมองข้าม การรักษาสวนยางแบบเกื้อกูลกับธรรมชาติ โดยเฉพาะการลดการใช้สารเคมี และปล่อยให้พื้นที่บางส่วนมีความสมบูรณ์ จะช่วยให้สัตว์ป่าเหล่านี้มีพื้นที่ปลอดภัยในการดำรงชีวิต นอกจากเรื่องนกแล้ว ผมยังเห็นว่าการทำสวนยางแบบยั่งยืนทำให้เรามีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น เพราะได้ใกล้ชิดธรรมชาติและมีโอกาสศึกษาเรื่องพันธุ์ไม้และสัตว์ป่าในพื้นที่ เราควรร่วมมือกับหน่วยงานท้องถิ่นและนักอนุรักษ์เพื่อส่งเสริมให้แม่อายเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยที่เหมาะสมสำหรับนกปากห่างและสัตว์ป่าอื่น ๆ ต่อไป