#สรุปฟิสิกส์

ถ้าใครเสิร์ชหา “สูตรงานและพลังงาน/สูตรไฟฟ้าทั้งหมด/สูตรกำลังไฟฟ้า P=IV” แล้วงงว่าควรเริ่มจำตรงไหน เราแนะนำให้จำเป็น “ชุด” และฝึกแปลงหน่วยให้คล่องก่อน เพราะข้อสอบส่วนใหญ่ไม่ได้ยากที่สูตร แต่อยู่ที่เลือกสูตรให้ตรงสถานการณ์ 1) งานและพลังงาน (Work & Energy) ที่ควรจับคู่กัน - งาน: W=FS (กรณีแรงทิศเดียวกับการกระจัด) หน่วยเป็นจูล (J) - พลังงานจลน์: Ek=1/2 mv^2 - พลังงานศักย์โน้มถ่วง: Ep=mgh (จำว่า g≈9.8 หรือ 10 ตามโจทย์) - พลังงานศักย์ยืดหยุ่น: Ep_elastic=1/2 kx^2 ทริคที่ช่วยมาก: ถ้าโจทย์พูดถึง “ยกขึ้นสูง h” ให้นึก mgh ก่อน, ถ้าพูดถึง “สปริงยืด/หด x” ให้นึก 1/2kx^2, ถ้าพูดถึง “ความเร็ว v” ให้นึก 1/2mv^2 2) กฎการอนุรักษ์พลังงาน ใช้ตอนไหน เจอโจทย์ที่ไม่มีแรงเสียดทาน หรือบอกว่า “ไม่คิดแรงต้านอากาศ” มักใช้แนวคิดพลังงานรวมคงที่ได้ เช่น พลังงานศักย์แปลงเป็นพลังงานจลน์ (Ep ลด Ek เพิ่ม) จะช่วยลดการแตกแรง/หาความเร่งยาวๆ 3) ไฟฟ้าสถิตสูตร (Coulomb & สนามไฟฟ้า) - แรงระหว่างประจุ: F=kq1q2/r^2 - สนามไฟฟ้า: E=kq/r^2 และความสัมพันธ์สำคัญ E=F/q (ถ้าโจทย์ให้แรงบนประจุทดสอบ) ทริคสั้นๆ: r อยู่ “กำลังสอง” เสมอ และต้องแปลงหน่วยให้ถูก เช่น ไมโครคูลอมบ์ (μC)=10^-6 C, มิลลิเมตร=10^-3 m ไม่งั้นค่าจะเพี้ยนมาก 4) ไฟฟ้ากระแส: สูตรไฟฟ้าที่ออกบ่อยที่สุด - กฎของโอห์ม: V=IR - กำลังไฟฟ้า: P=IV, P=V^2/R, P=I^2R (จำไว้ 3 แบบ เผื่อโจทย์ให้ข้อมูลไม่เหมือนกัน) - ความต้านทานตัวนำ: R=ρL/A (ยาวขึ้นต้านทานเพิ่ม, พื้นที่หน้าตัดมากขึ้นต้านทานลด) ทริคเลือกใช้ “สูตรกำลังไฟฟ้า”: ถ้าโจทย์ให้ V กับ I ใช้ P=IV ตรงที่สุด แต่ถ้าให้ V กับ R ใช้ P=V^2/R จะเร็วกว่า 5) การต่อวงจร (ช่วยลดพลาดเรื่องค่าเทียบเท่า) - อนุกรม: กระแสเท่ากันทั้งเส้น, Rรวม = R1+R2+... - ขนาน: แรงดันเท่ากันทุกแขนง, 1/Rรวม = 1/R1+1/R2+... เวลาเจอวงจรผสม แนะนำวงกลม “ส่วนที่ขนาน/ส่วนที่อนุกรม” แล้วค่อยยุบทีละขั้น จะกันหลงได้ดี 6) โจทย์ค่าไฟ (เอาไปใช้ได้จริง) หน่วยไฟ (Unit หรือ kWh) = (กำลังไฟฟ้าเป็นวัตต์ × ชั่วโมงที่ใช้) / 1000 ค่าไฟ = unit × อัตราค่าไฟ (บาทต่อหน่วย) หลายคนพลาดตรง “วัตต์เป็นกิโลวัตต์” ต้องหาร 1000 ก่อนเสมอ สรุปวิธีท่องที่เวิร์ก: ทำชีทสูตร 1 หน้า แยกหัวข้อ “งานและพลังงาน/ไฟฟ้าสถิต/ไฟฟ้ากระแส” แล้วฝึกโจทย์แบบสั้น 5-10 ข้อต่อหัวข้อ จะจำสูตรอย่างมีความหมายและกดผิดน้อยลง