โทษของผู้ประทุษร้ายผู้ที่ไม่ประสงค์ร้ายตอบ

ข้อความนี้เป็น อรรถกถาธรรมบท เรื่องพระนางสามาวดี อธิบายคำว่า "ผู้ประทุษร้ายผู้ไม่ประทุษร้าย ย่อมถึงฐานะ 10 ประการ" หมายถึง ผู้ที่ทำร้ายคนดี ผู้ไม่มีเวร ไม่มีโทษ ย่อมได้รับผลกรรมอย่างใดอย่างหนึ่งในสิบประการ

สามารถเรียบเรียงให้อ่านง่าย พร้อมอธิบายแต่ละข้อได้ดังนี้

---

ผลกรรม 10 ประการของผู้ทำร้ายคนดี

พระพุทธเจ้าตรัสว่า ผู้ใดทำร้ายผู้ที่ไม่คิดร้ายตอบ ผู้บริสุทธิ์ และไม่มีความผิด ผู้นั้นย่อมได้รับผลกรรมอย่างใดอย่างหนึ่งใน 10 ประการ ดังนี้

1. เวทนาอันหยาบ

หมายถึง ความทุกข์ทรมานทางกายอย่างรุนแรง เช่น ปวดแสบปวดร้อน ปวดจนทนแทบไม่ได้

ข้อคิด การเบียดเบียนผู้อื่น อาจย้อนกลับมาเป็นความทุกข์ทางร่างกายของตนเอง

---

2. ความเสื่อม

หมายถึง ความเสื่อมในทรัพย์สมบัติ หน้าที่การงาน เกียรติยศ หรือความเจริญที่เคยมี

ข้อคิด สิ่งที่เคยรุ่งเรือง อาจค่อย ๆ เสื่อมลงเพราะผลแห่งอกุศลกรรม

---

3. ความแตกแห่งศีรษะ

หมายถึง ประสบอุบัติเหตุหรือภัยร้ายแรงถึงชีวิต หรือได้รับบาดเจ็บสาหัส

ในสมัยพุทธกาล ถือเป็นตัวอย่างของผลกรรมที่หนักมาก

---

4. ความเจ็บไข้อย่างหนัก

หมายถึง การเจ็บป่วยด้วยโรคร้ายแรง หรือโรคเรื้อรังที่รักษายาก

---

5. ความฟุ้งซ่านแห่งจิต

หมายถึง จิตใจไม่สงบ

เช่น

คิดมาก

วิตกกังวล

หวาดระแวง

นอนไม่หลับ

ไม่มีความสุข

นี่เป็นผลกรรมที่เกิดขึ้นภายในใจ แม้ไม่มีใครลงโทษ

---

6. ความขัดข้องแต่พระราชา

ในอดีตหมายถึง ถูกกษัตริย์ลงโทษ

ปัจจุบันอาจหมายถึง

ถูกดำเนินคดี

ถูกเจ้าหน้าที่ของรัฐดำเนินการ

มีปัญหากับกฎหมาย

---

7. ความกล่าวตู้อย่างทารุณ

หมายถึง ถูกใส่ร้าย ถูกกล่าวหา ถูกนินทา หรือเสียชื่อเสียงอย่างรุนแรง

บางครั้งแม้ไม่ได้ทำผิด ก็กลับถูกผู้อื่นเข้าใจผิด

---

8. ความเสื่อมแห่งหมู่ญาติ

หมายถึง

ญาติพี่น้องแตกแยก

ครอบครัวประสบเคราะห์

คนในตระกูลล้มป่วยหรือเสียชีวิต

วงศ์ตระกูลเสื่อมลง

---

9. ความย่อยยับแห่งโภคะ

หมายถึง

ทรัพย์สินเสียหาย เช่น

เงินหมด

ธุรกิจล้มเหลว

ถูกโกง

บ้านหรือทรัพย์สินพังเสียหาย

---

10. ไฟไหม้เรือน และเมื่อตายแล้วย่อมเข้าถึงนรก

อรรถกถาแยกเป็นสองช่วง

ในชาตินี้ อาจประสบภัยใหญ่ เช่น บ้านถูกไฟไหม้ หรือทรัพย์สินพินาศ

เมื่อสิ้นชีวิต หากกรรมหนักยังไม่หมดกำลัง ย่อมไปเกิดในอบายภูมิ

---

ใจความสำคัญของพระธรรมตอนนี้

พระพุทธเจ้าไม่ได้ตรัสว่า ทั้ง 10 ข้อจะต้องเกิดพร้อมกัน

แต่ตรัสว่า

> "อย่างใดอย่างหนึ่ง"

คือ ผู้ทำร้ายผู้บริสุทธิ์ ย่อมมีโอกาสได้รับผลกรรมข้อใดข้อหนึ่ง หรือหลายข้อ ตามกำลังของกรรมที่ได้กระทำไว้

---

ข้อคิดที่อรรถกถาต้องการสอน

การทำร้ายคนดี ผู้มีศีล หรือผู้ไม่มีเวร ไม่ได้ทำให้ผู้ถูกกระทำเสียหายทางจิตใจเท่ากับผู้กระทำ เพราะผู้กระทำเป็นผู้สร้างอกุศลกรรมแก่ตนเอง และผลกรรมนั้นย่อมติดตามกลับมาในเวลาที่เหตุปัจจัยพร้อม

ดังนั้น พระธรรมบทตอนนี้จึงเตือนให้ระมัดระวัง ไม่เบียดเบียนผู้ที่ไม่เบียดเบียนเรา และส่งเสริมการอดกลั้น เมตตา และไม่ตอบโต้ด้วยความพยาบาท เพราะการตอบแทนความชั่วด้วยความชั่ว ย่อมทำให้วงจรแห่งกรรมดำเนินต่อไป แต่การหยุดด้วยเมตตาและปัญญา ย่อมเป็นทางออกจากวงจรแห่งทุกข์นั้น.

#ธรรมทาน #อภัยทาน #ธรรมะ