ขบวนนักศึกษาแห่งชาติเป็นกลุ่มที่มีบทบาทสำคัญในการเรียกร้องสิทธิในการกำหนดชะตากรรมตนเอง (Self-Determination) ของประชาชนในพื้นที่ปัตานีและพื้นที่ใกล้เคียง กิจกรรมที่จัดขึ้นเมื่อวันที่ 7 มิถุนายน 2566 ณ ห้องประชุมศรีวังสา คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ปัตานี มีการถกเถียงแลกเปลี่ยนความคิดเห็นอย่างเปิดเผยเกี่ยวกับสถานการณ์และความท้าทายในการแสวงหาสันติภาพในพื้นที่ปัตานี ซึ่งรวมถึงการเสวนาโดยวิทยากรที่มาจากองค์กรภาคประชาสังคม นักเคลื่อนไหว และนักการเมือง ท่ามกลางบรรยากาศที่เน้นความเข้าใจและความร่วมมือ การประชามติจำลองซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรมนี้ช่วยสะท้อนความคิดเห็นของผู้เข้าร่วมในเรื่องการแบ่งแยกพื้นที่ปัตานีหรือการแยกตัวอย่างถูกกฎหมาย ซึ่งเป็นประเด็นที่ถูกหยิบยกขึ้นมาระหว่างการเสวนาโดยมีโอกาสให้ผู้คนได้แสดงความเห็นอย่างเสรี ขบวนนักศึกษาแห่งชาติยังเน้นย้ำถึงความสำคัญของการมีส่วนร่วมของทุกฝ่ายในการกำหนดทิศทางอนาคตของพื้นที่นี้ โดยยึดหลักสันติภาพและความเคารพในความหลากหลายทางวัฒนธรรมและศาสนา นอกจากนี้กิจกรรมยังรวมถึงการแสดงศิลปวัฒนธรรม เช่น การขับร้องเพลงอนาชีดและบทกวี เพื่อเสริมสร้างความมีชีวิตชีวาและความสามัคคีในชุมชน โดยสรุป ขบวนนักศึกษาแห่งชาติที่ปัตานีไม่เพียงแต่เป็นเวทีสำหรับการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในเชิงวิชาการและสังคมเท่านั้น แต่ยังเป็นพื้นที่ที่สร้างแรงบันดาลใจและผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างสันติผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนเพื่ออนาคตที่ยั่งยืนของพื้นที่นี้