ตำนานท้องถิ่น อำเภอศรีประจันต์

บ้านกร่าง

คำว่า “กร่าง” ตาม พจนานุกรมฉบับเฉลิมพระเกียรติ ให้ความหมายไว้ว่า

“ชื่อต้นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงใหญ่ชนิดหนึ่ง เปลือกเรียบสีเทา ใบกว้างหนารูปไข่ ปลายมน ไม่มีขน ผลกลม เมื่อสุกสีส้มออกแดง บางทีเรียกว่า ลงฮ่างหลวง หรือ ไทรทอง”

ด้วยเหตุที่แต่เดิมท้องถิ่นนี้มีต้นกร่างอยู่ทั่วบริเวณ

ครั้นต่อมาสมัยกรุงศรีอยุธยา ได้มีการสร้างวัดขึ้น

จึงได้ชื่อว่า “วัดบ้านกร่าง”

ปัจจุบันวัดนี้ได้ถูกน้ำเซาะตลิ่ง จนเจดีย์พังทรุดอยู่ริมน้ำ

เมื่อเจดีย์แตกทรุดใหม่ ๆ ผู้เฒ่าผู้แก่เล่ากันว่า

มีพระกระเบื้องมากมายหลายแบบพรุ่งพรูออกมา

เด็กวัดเห็นนึกว่ากระเบื้อง

ก็นำไปร่อนเล่นลงในแม่น้ำ ว่าใครจะร่อนให้ได้ไกลกว่ากัน

แต่ต่อมาก็ทราบว่า พระกรุนี้มีพระขุนแผนอันเรืองชื่อ

คือ “พระบ้านกร่างคู่” และพระอีกชนิดหนึ่งคือ “พระไม่มีหัว”

ตำนานการสร้างวัดบ้านกร่าง

มีอยู่ว่า เมื่อสมเด็จพระนเรศวรมหาราช และสมเด็จพระเอกาทศรถ

ครั้งหนึ่งเมื่อยกทัพออกไปต้านทัพของพม่าที่ดอนเจดีย์

ได้ยกทัพข้ามฝั่งแม่น้ำที่ “ท่าขนอน” ซึ่งอยู่ใกล้กับวัดบ้านกร่างนั้น

เมื่อไปถึงดอนเจดีย์ ได้ทรงกระทำยุทธหัตถีกับพระมหาอุปราชา

จนชนะศึก เป็นที่กล่าวขวัญและยินดีทั่วหล้า

ถือเป็นชัยชนะที่ยิ่งใหญ่

เพื่อเป็นการเทิดพระเกียรติและสดุดีวีรกรรมของกษัตริย์ทั้งสอง

และเป็นที่ระลึกว่าได้เคยมีการข้ามทัพในถิ่นนี้

จึงได้ร่วมใจกันสร้างเจดีย์ขึ้น โดยบรรจุพระเครื่องไว้สามประเภท

พระเครื่องเดี่ยว

พระเครื่องคู่ — หมายถึง สมเด็จพระนเรศวรมหาราชกับสมเด็จพระเอกาทศรถ

กษัตริย์สองพี่น้องคู่ใจ

พระไม่มีหัว — คงหมายถึงพระมหาอุปราชา ซึ่งถูกฟันคอขาดนั่นเอง

ปัจจุบัน พระขุนแผน และ พระบ้านกร่างคู่

เป็นพระที่ได้รับความนิยมและมีราคาสูงมาก

ส่วน พระไม่มีหัว นั้น ไม่มีใครต้องการ

จึงนำไปฝังดินกันหมด

(ข้อมูลเดิมจากหนังสือ “นิทานย่านสุพรรณ” ของ สุภร ผลปวิน)

ที่มา:

ศิวกสนท์ ปทุมสูตร, สุนันทา สุนทรประเสริฐ, และอรอนงค์ โชคสกุล. (2534). ตำนานท้องถิ่นสุพรรณบุรี (พิมพ์ครั้งที่ 1). สุพรรณบุรี: ฝ่ายบริหารทางการศึกษา หน่วยศึกษานิเทศก์ สำนักงานการประถมศึกษาจังหวัดสุพรรณบุรี.